Czy jest przychodem zapłata uiszczona przez kontrahenta przed wykonaniem świadczenia wzajemnego

RADA

Nie. Jeśli zapłata jest wymagana dopiero po zrealizowaniu zamówienia, to wszelkie zaliczki, przedpłaty, zadatki otrzymywane przez przedsiębiorcę przed lub w trakcie wykonywania zlecenia (dzieła) nie są uważane za przychód należny.

UZASADNIENIE

W myśl art. 14 ust. 1 updof przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej są kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych VAT za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Z powyższego wynika, że przychód występuje wtedy, gdy świadczenie pieniężne staje się wymagalne. O tym zaś, w jakim terminie lub w jakich okolicznościach zamawiający usługę ma obowiązek uiścić przedsiębiorcy zapłatę za jej realizację, rozstrzyga w pierwszej kolejności treść umowy zawartej między stronami.

Jeżeli zatem w umowie ustalono, że zapłata należy się dopiero po wykonaniu usługi (dzieła), to przekazanie jakichkolwiek środków pieniężnych do dyspozycji wykonawcy przed lub w trakcie realizacji zamówienia nie będzie uważane za część należnego wynagrodzenia. Okoliczność ta przesądza o neutralności podatkowej zaliczek, zadatków i przedpłat w zakresie podatków dochodowych.

Omawiając przedstawione przez Pana zagadnienie, należy również odwołać się do art. 14 ust. 3 pkt 1 updof, zgodnie z którym do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.

Oznacza, to że nie każde otrzymane pieniądze są przychodami w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozstrzygające znaczenie będzie miało, czy otrzymane pieniądze stanowią zapłatę za wykonane świadczenie lub otrzymany towar, czy są jedynie przedpłatą, zaliczką na poczet przyszłych świadczeń, sprzedaży towaru (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z 29 listopada 2005 r., nr: USP-II-415/38/2005).

Sytuacji podatkowej przedsiębiorcy nie zmienia nawet fakt, że wysokość przedpłaty jest równa cenie zakupu danych dóbr i usług (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer z 27 lipca 2004 r. nr: US.39/DF/410/163/2004).

Wprawdzie z brzmienia przepisu art. 14 ust. 1c pkt 2 updof wynika, że za datę powstania przychodu z działalności gospodarczej uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi (częściowego wykonania usługi), nie później niż dzień uregulowania należności, to jednak zaliczka na poczet przyszłej płatności nie ma statusu należności.

Zgodnie z art. 488 § 1 k.c. świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych powinny być, co do zasady, spełnione jednocześnie. Kontrakt zawierany pomiędzy przedsiębiorcą a osobą zamawiającą wytwarzane przez niego dobra lub świadczone usługi jest właśnie przykładem umowy wzajemnej. Jeśli zatem strony nie postanowiły inaczej, zapłata staje się wymagalna (należna) dopiero z chwilą, gdy przedsiębiorca wykona przedmiot zlecenia (dzieła).

- art. 14 ust. 1, ust. 1c pkt 2, ust. 3 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 99, poz. 658

- art. 488 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U z 2007 r. Nr 82, poz. 557

Małgorzata Rymarz

ekspert w zakresie podatków dochodowych