Zakaz prokury łącznej niewłaściwej

Przypomnijmy, iż w uzasadnieniu powołanej uchwały SN uznał, iż:

1. sądy rejestrowe powinny odmawiać wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem, że może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu;
2. wcześniej dokonane wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym prokury jednoosobowej określanej jako prokura łączna z członkiem zarządu, powinny zostać wykreślone. Podstawę do ich wykreślenia stanowi art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1203 ze zm.).
3. Przyjęta wykładnia przepisów o prokurze i reprezentacji spółki kapitałowej nie ma zastosowania do oceny skutków czynności prawnych dokonanych przez ustanowionych niezgodnie z nią prokurentów. Jak wskazał SN, biorąc pod uwagę, że istniała długoletnia, tolerowana przez wiele sądów rejestrowych praktyka uznawania tzw. prokur łącznych niewłaściwych, przyjęta wykładania przepisów o prokurze nie powinna prowadzić do podważenia bezpieczeństwa obrotu i możliwości pozbawiania skuteczności wielkiej ilości czynności prawnych, dokonanych przez prokurentów ustanowionych w ten sposób.

– Wiele spółek już dostosowało zasady reprezentacji do wykładni zaprezentowanej przez SN we wskazanej uchwale. Tym, które z jakichś względów jednak nadal tego nie dokonały, przypominamy, że na skutek  nieprawidłowej reprezentacji spółki czynność prawna dokonana w jej imieniu może zostać uznana za nieskuteczną albo nawet nieważną – przestrzega Michał Jurczak, adwokat z WFY Group LAW&TAX.

Monitor Księgowego – prenumerata

Wymóg działania prokurenta łącznie z członkiem zarządu może zostać zastąpiony obowiązkiem współdziałania dwóch prokurentów (prokura łączna). Można także wprowadzić postanowienie do umowy zawartej pomiędzy spółką a prokurentem (np. umowy zlecenia), zgodnie z którym każde oświadczenie woli składane przez prokurenta będzie wymagało dodatkowej kontrasygnaty ze strony członka zarządu.

– Postanowienie takie nie będzie wywierało oczywiście skutków na zewnątrz, to znaczy prokurent będzie uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki. Ale w przypadku, gdy zadziała on bez uprzedniej zgody lub niezgodnie z wolą zarządu, może ponieść wobec spółki odpowiedzialność odszkodowawczą za złamanie umowy łączącej go ze spółką – tłumaczy Michał Jurczak.

– Jakkolwiek stanowisko SN może budzić wątpliwości, a sądy powszechne nie są związane co do zasady wykładnią dokonaną przez Sąd Najwyższy, to jednak zalecamy spółkom, które nadal nie dostosowały zasad reprezentacji do treści uchwały SN, aby jak najszybciej dokonały stosownych modyfikacji, to jest zmieniły treść dokumentów o udzieleniu prokury – dodaje.