Kiedy można zaliczyć do kosztów wydatki na upominki świąteczne

RADA

Nie. Jeżeli zakup dla pracowników bonów oraz paczek z okazji nadchodzących świąt zostanie sfinansowany przez Państwa spółkę z ZFŚS, to wydatków poniesionych na ten cel nie będą Państwo mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 45 updop. Jeżeli jednak świadczenia te zostałyby nabyte dla części lub wszystkich pracowników i nie zostałyby sfinansowane z ZFŚS, a ze środków obrotowych spółki, to wydatki na ich nabycie można by było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 updop.

UZASADNIENIE

Obowiązki pracodawców w zakresie tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych zostały uregulowane w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Wynika z niej, że fundusz ten tworzą pracodawcy zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia danego roku co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty oraz pracodawcy prowadzący działalność w formach organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych, bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników (art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o ZFŚS).

Przez działalność socjalną rozumie się usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form krajowego wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową (art. 2 pkt 1 ustawy o ZFŚS).

Na temat działania w zakładzie pracy ZFŚS oraz finansowania przez niego tylko działalności socjalnej wypowiadały się wielokrotnie organy podatkowe. W piśmie z 30 maja 2006 r. nr 1472/ROP1/423-95-165/06/AJ Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie stwierdził, że:

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych przeznaczony jest na finansowanie działalności socjalnej. (...) Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. (...) zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej oraz zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowych z Funduszu ustala pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi.

Z pytania wynika, że Państwa spółka była zobowiązana do utworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Zamierzają Państwo z tych środków sfinansować dla pracowników zakupy z okazji świąt bonów towarowych oraz paczek. Ponieważ świadczenia te trafią tylko do pracowników, których sytuacja materialna została oceniona jako najsłabsza, to działalność ta stanowi z całą pewnością działalność socjalną w rozumieniu ustawy o ZFŚS. Gdyby jednak Państwa spółka zdecydowała się na przekazanie bonów i paczek wszystkim pracownikom, nie biorąc pod uwagę ich sytuacji życiowej i materialnej, to nie powinna finansować tego typu świadczeń ze środków ZFŚS. Działania takiego nie można by było uznać za działalność socjalną. W takiej sytuacji planowane świadczenia powinny zostać sfinansowane ze środków obrotowych spółki.

Źródło finansowania różnego rodzaju świadczeń przekazywanych pracownikom z okazji świąt ma istotne znaczenia dla możliwości zaliczenia poniesionych przez pracodawcę wydatków do kosztów oraz określenia przychodu po stronie pracownika.

Jeżeli chodzi o możliwość zaliczenia przez Państwa spółkę wydatków poniesionych z ZFŚS do kosztów, należy się odwołać do treści art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 45 updop. Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop:

kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop.

Oznacza to, że aby wydatek mógł być uznany za koszt, musi być poniesiony w jednym z trzech wymienionych powyżej celów oraz nie znajdować się w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 pkt 45 updop:

nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych; kosztem uzyskania przychodów są jednak świadczenia urlopowe wypłacone zgodnie z przepisami o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Wprowadzone w tym przepisie ograniczenie wynika z faktu, że kosztem uzyskania przychodów są odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

W związku z powyższym, w przypadku gdy zakup dla pracowników bonów oraz paczek z okazji nadchodzących świąt zostanie sfinansowany przez Państwa spółkę z ZFŚS, to wydatków poniesionych na ten cel nie będą Państwo mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 45 updop.

Jeżeli jednak świadczenia te zostałyby nabyte dla części lub wszystkich pracowników i nie zostałyby sfinansowane z ZFŚS, a ze środków obrotowych spółki, to wydatki na ich nabycie można by było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1updop.

Potwierdzają to również organy podatkowe. W cytowanym powyżej piśmie Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie czytamy, że:

(...) wydatki poniesione przez Spółkę ze środków obrotowych na zakup bonów towarowych dla pracowników oraz kolektorów fizycznych mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów, jednakże pod warunkiem wykazania przez spółkę spełnienia przesłanek wynikających z art. 15 ust. 1 updop.

• art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 45 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - j.t. Dz.U. z 1996 r. Nr 70, poz. 335; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589

Katarzyna Wojciechowska

ekspert w zakresie podatków dochodowych