Jak rozliczać reklamacje w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów

RADA

Gdy na skutek uznania reklamacji dojdzie do przekazania unijnemu nabywcy nowego, wolnego od wad towaru to taka czynność nie podlega opodatkowaniu VAT. Urzędy skarbowe uznają jednak, że występuje dostawa. Gdy dojdzie do zwrotu reklamowanego towaru lub obniżenia ceny, to należy wystawić fakturę korygującą. Szczegóły znajdują się w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Podobnie jak w przypadku transakcji krajowych, również w przypadku transakcji wewnątrzwspólnotowych sprzedawane towary mogą się okazać wadliwe i są przez unijnych nabywców reklamowane. Możliwych jest kilka scenariuszy uznania i realizacji takich reklamacji przez polskich sprzedawców.

Po pierwsze, na skutek uznania reklamacji dojść może do przekazania unijnemu nabywcy nowego, wolnego od wad towaru. Zdarzenie takie nie wywołuje żadnych skutków w VAT, w szczególności:

1) nie stanowi dodatkowej wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów; wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów następują bowiem na skutek wywozu towarów z terytorium kraju do innego państwa członkowskiego w wykonaniu dostawy towarów (art. 13 ust. 1 ustawy o VAT), zaś dostawy towarów nie występują w przypadku przekazania towarów na cele związane z prowadzonym przez podatników przedsiębiorstwem (art. 7 ust. 2 ustawy o VAT), nie ulega zaś wątpliwości, że nieodpłatne przekazanie towaru na skutek uznania reklamacji stanowi przekazanie tego towaru na cele związane z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Urzędy skarbowe uznają jednak, że takie przekazanie podlega również VAT. Dlatego dochodzi do wewnątrzwspólnotowej dostawy.

2) nie trzeba wystawiać faktury korygującej do faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów; przekazanie towarów wolnych od wad na skutek uznania reklamacji nie zostało wymienione jako zdarzenie rodzące konieczność wystawienia faktury korygującej (§ 16 i 17 rozporządzenia o fakturach); przekazanie takich towarów należy w konsekwencji dokumentować dokumentami innymi niż dokumenty VAT (np. notami księgowymi).

Po drugie, na skutek uznania reklamacji może dojść do zwrotu reklamowanego towaru. W takim przypadku należy wystawić fakturę korygującą do faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (§ 16 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia o fakturach), którą to fakturę należy wystawić z chwilą uznania reklamacji.

Przykładowo w postanowieniu Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 17 maja 2006 r., nr VI/443-63/06/JW, czytamy: „uznanie reklamacji będzie skutkowało korektą wykazanego przez Podatnika obrotu z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. (...) przesłanką decydującą o momencie wykazania obrotu z tytułu korekty wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów jest charakter zdarzenia powodującego konieczność dokonania korekty faktury. A zatem w analizowanej sprawie dla rozstrzygnięcia, za jaki okres rozliczeniowy należy skorygować deklarację VAT-7, istotna będzie kwestia, czy zdarzenia będące przyczyną skorygowania przedmiotowej faktury istniały już w momencie jej wystawienia, czy też zaistniały dopiero po wystawieniu faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. (...) W sytuacji gdy korekta obejmuje czynności, których dokonanie nastąpiło dopiero po wystawieniu faktury pierwotnej, to Podatnik powinien wykazać skutki z nich wynikające w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym dla danej czynności powstanie obowiązek podatkowy (w analizowanej sytuacji z chwilą zaistnienia przyczyn - okoliczności mających odzwierciedlenie w wystawieniu faktury korygującej). W przedstawionym stanie faktycznym, faktury korygujące są wystawiane w wyniku zdarzeń występujących po wystawieniu faktury pierwotnej - uznane reklamacje. A zatem okoliczności te nie były znane w momencie wystawienia faktury pierwotnej. (...) prawidłowe będzie ujęcie przedmiotowej faktury korygującej w miesiącu jej wystawienia (uznania reklamacji)”.

Fakturę taką należy rozliczyć (dokonując stosownego zmniejszenia w poz. 30 deklaracji VAT-7/VAT-7K) na bieżąco, tj. w ramach deklaracji za okresy rozliczeniowe jej wystawienia, przy czym nie jest konieczne posiadanie potwierdzenia ich odbioru przez unijnego nabywcę (wynika to wprost z § 16 ust. 4 rozporządzenia o fakturach). Zwrot towarów (np. ze względu na ich wady) będących uprzednio przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów nie stanowi dla polskiego sprzedawcy wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (zob. przykładowo postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Człuchowie z 21 marca 2005 r., nr UCP.III./443-0034/05). Dodać należy, że taki sposób rozliczenia nie ma zastosowania, gdy zwrot reklamowanego towaru towarzyszy przekazaniu unijnemu nabywcy nowego, wolnego od wad towaru. W takim wypadku nie dochodzi do żadnych skutków na gruncie VAT (ma miejsce pierwszy z omawianych scenariuszy) i ewentualnymi dokumentami wystawianymi przez podatników winny być dokumenty inne niż dokumenty VAT (np. noty księgowe).

Po trzecie, na skutek uznania reklamacji może dojść do obniżenia ceny reklamowanego towaru bez jego zwrotu. Także w takim wypadku należy wystawić fakturę korygującą do faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (§ 16 ust. 1 rozporządzenia o fakturach). Również taką fakturę należy rozliczyć (dokonując stosownego zmniejszenia w poz. 30 deklaracji VAT-7/VAT-7K) na bieżąco, tj. w ramach deklaracji za okresy rozliczeniowe jej wystawienia (bez konieczności posiadania potwierdzenia jej odbioru - zob. § 16 ust. 4 rozporządzenia o fakturach).

W dwóch ostatnich przypadkach (tj. gdy dochodzi do zwrotu reklamowanego towaru oraz obniżenia jego ceny) oprócz stosownego zmniejszenia kwoty w poz. 30 deklaracji VAT-7/VAT-7K konieczne jest uwzględnienie zmian w informacji podsumowującej VAT-UE. Także w tym wypadku należy dokonać tego na bieżąco (poprzez wykazanie wartości ujemnych w informacji podsumowującej za kwartał, w którym wystawiona została faktura korygująca).

- art. 13 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U.z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

- § 16 i 17 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 95, poz. 798

Tomasz Krywan

konsultant podatkowy