Czy zwrot kosztów procesowych podlega VAT

MONIKA MAZUR

prawnik Auxilium

Tak

Radca prawny świadczący usługi na rzecz klienta jest zobowiązany do wystawienia faktury VAT i naliczenia podatku w wysokości 22 proc.

Usługi prawnicze wykonywane na rzecz osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej są zatem opodatkowane VAT. Z uwagi na to, że ustawa w żadnym z załączników nie wskazuje zwolnienia lub preferencyjnej stawki dla usług prawniczych, są one opodatkowane według stawki podstawowej 22 proc. Należy wspomnieć w tym miejscu także o braku możliwości zwolnienia podmiotowego dotyczącego drobnych przedsiębiorców. Artykuł 113 ust. 13 pkt 2 wskazuje bowiem, że zwolnień wskazanych w ust. 1 i 9 tegoż artykułu nie stosuje się do podatników świadczących usługi prawnicze. Oznacza to, że prawnicy świadczący usługi są zobowiązani do zarejestrowania się jako podatnik czynny VAT i naliczania podatku już od momentu wykonania pierwszej usługi.

Zgodnie z regulacjami kodeksu postępowania cywilnego (art. 99) stronie wygrywającej sprawę reprezentowanej przez radcę prawnego zwraca się koszty procesu w wysokości według przepisów o wynagrodzeniu adwokata. Sąd zasądza koszty zastępstwa bez wskazania, czy jest to kwota netto czy brutto. Jednakże należy przyjąć, że jest to kwota brutto, bowiem nie jest ona potem powiększana i zwrot przez stronę przegrywającą następuje w wysokości określonej przez sąd.

W przedstawionym problemie nie ma znaczenia fakt, że spółka ma zasądzony zwrot kosztów w konkretnej kwocie, a radca prawny wystawi fakturę za wykonaną usługę w kwocie opodatkowanej. Należy zwrócić uwagę na odmienne uregulowanie zasad zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W 2005 roku wprowadzono bowiem przepis wskazujący, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, wynagrodzenie radcy sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o VAT, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.

ŁZ

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 5 ust. 1, art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).