Budżet państwa 2026: inflacja, PKB, dochody (podatki), wydatki, deficyt i dług publiczny

• Podstawowe wielkości budżetu państwa w 2026 r.
• Dochody budżetu państwa w 2026 r.
• Dochody podatkowe budżetu państwa w 2026 r.
• Wydatki budżetu państwa w 2026 r.
• Dług publiczny
• Obrona narodowa
• Ochrona zdrowia
• Programy społeczne
• Mieszkalnictwo
• Gospodarka morska
• Świadczenia emerytalne i socjalne

Podstawowe wielkości budżetu państwa w 2026 r.

W projekcie ustawy budżetowej na 2026 rok w zakresie środków krajowych zaplanowano:
- dochody budżetu państwa na kwotę 647,2 mld zł,
- wydatki budżetu państwa na kwotę 918,9 mld zł,
- deficyt budżetu państwa na kwotę nie większą niż 271,7 mld zł.

Dochody budżetu państwa w 2026 r.

Prognozowane dochody na 2026 r. wyniosą 647,2 mld zł, tj. o 43,8 mld zł więcej niż przewidywane wykonanie w bieżącym roku.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że poziom dochodów budżetu państwa w 2026 r. będzie determinowany sytuacją makroekonomiczną, planowanymi zmianami systemowymi oraz działaniami mającymi na celu wzmocnienie strony dochodowej poprzez polepszenie szeroko rozumianej ściągalności podatkowej i zmniejszenie szarej strefy.

Dochody podatkowe budżetu państwa w 2026 r.

Prognozowane dochody podatkowe na 2026 r. wyniosą 579,9 mld zł i wzrosną o 43,6 mld zł w stosunku do przewidywanego wykonania w roku 2025.

CIT
Wpływy z tego podatku prognozuje się na kwotę 80,4 mld zł. Prognoza uwzględnia efekty podwyższenia stawki podatku dla sektora bankowego.

VAT
Prognozowane wpływy z podatku VAT ujęto w kwocie 341,5 mld zł.

W prognozie podatku VAT uwzględniono m.in.:
a) nominalny wzrost spożycia prywatnego o 6,4%,
b) zmiany systemowe w 2026 r., w tym:
- podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego z podatku z 200 tys. zł na 240 tys. zł,
- wejście w życie KSeF – obejmuje czynności podlegające VAT w Polsce.

PIT
Prognozowana kwota dochodów z PIT dla budżetu państwa na 2026 r. wynosi 32 mld zł.

Jak wskazuje resort finansów, istotne znaczenie, oprócz środowiska makroekonomicznego, będzie miał wzrost dochodów JST z tytułu udziału w dochodach z PIT ze 174,1 mld zł w bieżącym roku do 193,8 mld zł w roku 2026 (wzrost o 11,4% r/r). Wpływ na dochody podatkowe będzie miała również reforma wprowadzająca nowy instrument oszczędnościowo-inwestycyjny Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), który będzie stanowił alternatywę dla obecnie obowiązującego sposobu opodatkowania dochodów z aktywów finansowych.

Akcyza
Prognoza dochodów z podatku akcyzowego wynosi 103,3 mld zł.
Wpływ na dochody z podatku akcyzowego w 2026 r. będzie miało założenie o podwyższeniu o 15% stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane oraz wyroby pośrednie.

Od 1 stycznia 2026 r. będą obowiązywały podwyższone części kwotowe stawek akcyzy na: papierosy o 20%, tytoń do palenia o 30%, wyroby nowatorskie o 20% (w porównaniu z poziomem stawek z 2025 r.). Podwyższone zostaną stawki akcyzy na cygara i cygaretki o 20% oraz na płyn do papierosów elektronicznych o 50% w stosunku do stawek obowiązujących w 2025 r.

Na dochody z podatku akcyzowego w 2026 r. będą miały wpływ również zmiany wprowadzające od 1 sierpnia 2025 r. opodatkowanie nowych wyrobów akcyzowych wpisanych do mapy drogowej, w perspektywie do 2027 r.

Wydatki budżetu państwa w 2026 r.

Wydatki budżetu państwa zaplanowano w wysokości 918,9 mld zł, tj. na poziomie zbliżonym do kwoty łącznych wydatków ustalonych w ustawie budżetowej na rok 2025 (921,6 mld zł), o 2,7 mld zł mniej niż w 2025 roku.

Dług publiczny

Przy przyjętych założeniach, w tym uwzględniając limit deficytu zapisany w projekcie ustawy budżetowej na 2026 rok, przewidywana relacja państwowego długu publicznego do PKB wyniesie 48,9% w 2025 r., a następnie wzrośnie do 53,8% w 2026 r., pozostając poniżej progu ostrożnościowego 55% określonego w ustawie o finansach publicznych.

Przewidywana relacja do PKB długu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg definicji UE) wyniesie 59,8% na koniec 2025 r. i 66,2% na koniec 2026 r.

Kształtowanie się długu publicznego w latach 2025-2026 będzie głównie rezultatem finansowania potrzeb pożyczkowych netto budżetu państwa, w szczególności związanych z realizacją części pożyczkowych KPO (w tym 2,8% PKB w 2026 r.) oraz nakładów na obronność.

Obrona narodowa

Na finansowanie obrony narodowej przeznaczone zostaną rekordowe środki w wysokości 200,1 mld zł, co stanowi 4,81% PKB prognozowanego w projekcie budżetu na rok 2026.

Ochrona zdrowia

Rok 2026 będzie kolejnym rokiem wzrostu nakładów na ochronę zdrowia. Łącznie osiągną poziom 247,8 mld zł, co stanowi 6,81% PKB z roku 2024, w tym m.in. wyższe o 100 mln zł środki na program Leczenie niepłodności (in-vitro) (wzrost do 600 mln zł), finansowanie telefonu zaufania (wzrost z 10 mln zł do 30 mln zł).

Programy społeczne

Program „Rodzina 800+” – ok. 61,7 mld zł.
Wypłata 13. i 14. emerytury – ok. 31,8 mld zł.
Program „Aktywny Rodzic” – 6 mld zł.
Program „Dobry Start” – ok. 1,4 mld zł.
Finansowanie składek na ubezpieczenia społeczne, m.in. dla osób na urlopach wychowawczych i macierzyńskich – ok. 4,8 mld zł.

Mieszkalnictwo

Zakłada się wydatki na poziomie 8,7 mld zł, w tym 6,7 mld zł z budżetu państwa.

Gospodarka morska

2,4 mld zł, w tym 0,2 mld zł pozwalające na wdrożenie realizacji programu wieloletniego „Budowa statków szkolno-badawczych dla uczelni morskich”.

Świadczenia emerytalne i socjalne

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 r. będzie kosztować ok. 22 mld zł.

Podwyższony został zasiłek pogrzebowy do 7,0 tys. zł (łączny koszt ok. 1,2 mld zł).

Źródła:
- Budżet państwa na 2026 - informacje Ministerstwa Finansów;
- Ustawa budżetowa na 2026 rok - przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie.