Jak obliczać czas kontroli w 2006 r.

Nie nastąpiło wyczerpanie limitu czasu trwania kontroli na 2006 r. Limit dla Państwa wynosi w dalszym ciągu 4 tygodnie, pomimo że kontrole w 2006 r. trwały już 4,5 miesiąca. W wielu przypadkach kontrole odbywają się poza limitem czasu kontroli. Tak jest w przypadku kontroli przeprowadzanej przez Urząd Kontroli Skarbowej. Państwowa Inspekcja Pracy także uważa, że nie podlega ograniczeniom co do czasu kontroli (uzasadnienie tego stanowiska zamieszczamy na stronie internetowej www.mk.infor.pl).

W zakresie podatku VAT do limitu czasu trwania kontroli nie wchodzą m.in. kontrole zasadności dokonania zwrotu VAT przed dokonaniem tego zwrotu.

Zazwyczaj czas trwania wszystkich kontroli organu u przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 4 tygodni. Jest co prawda możliwe, że będzie on dłuższy. Jeżeli przedsiębiorca jako osoba fizyczna prowadzi bardzo dużą firmę, podstawowy limit czasu kontroli może w 2006 r. wynosić nawet 8 tygodni. Musiałaby być to jednak firma zatrudniająca w 2005 r. lub 2004 r. co najmniej 250 pracowników oraz o rocznym obrocie przekraczającym 50 milionów euro lub sumie aktywów na koniec jednego z tych lat co najmniej 43 milionów euro.

Ograniczeń czasu kontroli nie stosuje się w przypadkach, gdy odrębne przepisy przewidują możliwość przeprowadzenia kontroli w toku postępowania prowadzonego przez organ. Ten wyjątek wynika z art. 83 ust. 2 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Takim odrębnym przepisem jest art. 13 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej. Stanowi on, że organ kontroli działający na podstawie tej ustawy może w ramach prowadzonego postępowania kontrolnego przeprowadzić kontrolę podatkową. Jest to podstawa do wyłączenia postępowań kontrolerów UKS z ograniczeń zapisanych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Co więcej, nie stosuje się też do nich drugiego ważnego ograniczenia, czyli zakazu prowadzenia wobec przedsiębiorcy dwóch kontroli jednocześnie.

W 2006 r. UKS przeprowadził kontrolę w zakresie zwrotu podatku VAT jednoosobowej firmy Joanny K. Postępowanie trwało 2 tygodnie. W książce kontroli przedsiębiorcy widniała informacja, że wcześniej firma była kontrolowana przez urząd skarbowy przez 3 tygodnie. Pomimo kontroli UKS w 2006 r. firma może być kontrolowana przez tydzień, zakładając, że US nie wykrył rażącego naruszenia prawa i nie przeprowadzi ponownej kontroli poza limitem 4 tygodni.

Do limitu 4 tygodni nie wchodzi czas kontroli dotyczącej zasadności zwrotu VAT przed dokonaniem tego zwrotu. Kontrola w tym zakresie może być też prowadzona równolegle do innych kontroli. W 2006 r. jeszcze jedna kontrola znalazła się poza limitem czasu kontroli. Do limitu 4 tygodni nie wlicza się czasu kontroli zasadności dokonania zwrotu podatku VAT na podstawie przepisów o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym.

Kontrole w innych sprawach z zakresu podatku VAT podlegają limitowi 4 tygodni. Ustawa o swobodzie o działalności gospodarczej przewiduje co prawda, że kontrola będąca realizacją przepisów prawa wspólnotowego w zakresie ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej jest wyłączona z limitu 4 tygodni. Jednak pomimo że podatek VAT traktowany jest jako podstawa finansów Unii Europejskiej, wyjątek ten nie obejmuje kontroli w zakresie podatku VAT. Unia Europejska nie przyjęła wspólnych dla wszystkich krajów przepisów o kontroli w zakresie VAT.

Zdaniem inspektorów pracy zasady kontroli przez Państwową Inspekcję Pracy określa nie tylko ustawa o PIP, ale i przepisy ratyfikowanej przez Polskę w 1995 r. Konwencji Nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy. Reguluje ona zasady inspekcji pracy w przemyśle i handlu. Konwencja ta stanowi, że inspektorzy pracy mogą prowadzić kontrolę przedsiębiorcy tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania przepisów. Dlatego przedsiębiorcy w czasie kontroli prowadzonej przez inspektorów PIP dowiadują się, że z uwagi na Konwencję Nr 81 MOP ograniczenia czasu kontroli zapisane w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej PIP nie dotyczą.

Marta Pietrucha

konsultant biura rachunkowego w zakresie podatków