Cesja leasingu - jak ująć w księgach rachunkowych

rada

Oceniając skutki podatkowe cesji umowy leasingu, należy zwrócić szczególną uwagę, czy po przejęciu taka umowa nadal będzie spełniać warunki uznania jej za leasing operacyjny, czy też należy ją traktować jako umowę najmu. Ma to szczególnie istotne znaczenie w przypadku opłat dotyczących samochodu osobowego. Faktura za przejęcie prawa do leasingu samochodów będzie stanowić koszt uzyskania przychodów na zasadach ogólnych. Szczegóły wraz z ewidencją - w uzasadnieniu.

uzasadnienie

Zasadniczą kwestią, określającą skutki podatkowe cesji leasingu, jest ocena, czy po dokonaniu cesji umowa ta nadal będzie traktowana jako umowa leasingu, czyli spełniać będzie warunki określone w art. 17b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy też ze względu na niespełnienie określonych tam warunków zostanie potraktowana jak umowa najmu, dzierżawy itp.

Szczególne znaczenie ma to w przypadku samochodów osobowych, a konkretnie późniejszego uznawania za koszty podatkowe wydatków z tytułu ich używania. Ustawodawca (w art. 16 ust. 1 pkt 51 updop) wyłącza bowiem z kosztów uzyskania przychodów tę część wydatków z tytułu używania (na potrzeby działalności gospodarczej) samochodów osobowych niestanowiących składników majątku podatnika, która przekracza kwotę wynikającą z obowiązkowo prowadzonej ewidencji przebiegu pojazdu. Przepis ten nie dotyczy jednak samochodów osobowych używanych na podstawie umowy leasingu (o której mowa w art. 17a pkt 1 updop).

Czy przejęty samochód od pierwotnego leasingobiorcy może nadal korzystać z przywilejów leasingu

Niestety, ze względu na funkcjonujące odmienne interpretacje nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Zazwyczaj umowa od momentu jej przejęcia przez nowego korzystającego nie spełnia warunków określonych dla leasingu operacyjnego (art. 17b updop). Należy przypomnieć, że tymi warunkami są:

l zawarcie umowy na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, lub

l zawarcie umowy na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości.

Dodatkowo, suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, musi odpowiadać co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Warunki te mogą być spełnione przy przyjęciu założenia, iż w wyniku cesji dochodzi do przejęcia ogółu praw i obowiązków wynikających z umowy leasingu z jednej strony umowy przez osobę trzecią.

Urzędy skarbowe w przeważającej części przyjmują stanowisko, że umową cywilnoprawną nie można przenieść uprawnień (przywilejów) podatkowych. Ich sukcesję normują bowiem przepisy rozdziału 14 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i tylko we wskazanych tam sytuacjach może nastąpić przejęcie praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego (postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego Urzędu Skarbowego w Mikołowie z 10 maja 2006 r., sygn. PD.I-415-25-06/BF, postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 19 września 2005 r., sygn. P-2/415/17/2005).

Można jednak spotkać się również z odmiennym stanowiskiem, przyznającym podatnikowi przejmującemu ogół praw i obowiązków wynikających z umowy leasingu prawo do dalszego traktowania tej umowy na zasadach określonych w art. 17b-17h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (postanowienie Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 25 sierpnia 2006 r., sygn. 1472/ROP1/423-215-267/06/AJ).

Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle funkcjonujących odmiennych interpretacji dla pełnego bezpieczeństwa spółka Państwa powinna wystąpić z wnioskiem o wiążącą interpretację przepisów do właściwego dla siebie urzędu skarbowego.

Jak odliczać VAT od samochodu przejętego od pierwotnego leasingobiorcy

VAT od płaconych leasingodawcy rat będzie podlegać odliczeniu od podatku należnego na zasadach ogólnych określonych w ustawie o VAT. Gdy samochody będą wykorzystywane w działalności opodatkowanej, od rat dotyczących samochodu ciężarowego spółka ma prawo do pełnego odliczania VAT. W przypadku samochodu osobowego odliczeniu podlegać będzie 60% podatku z każdej kolejnej faktury, aż do osiągnięcia limitu 6000 zł.

Należy jednak pamiętać, że jeżeli przejęta umowa zostanie potraktowana jako umowa najmu, a wydatki w części nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów, to od tej części odliczenie VAT nie będzie przysługiwać.

Z jakimi skutkami należy się liczyć przy późniejszym wykupie samochodu od leasingodawcy

Odnośnie do skutków w VAT należy stwierdzić, że wykup samochodu jest operacją odrębną w stosunku do przejętej umowy leasingowej. Dlatego z tytułu wykupu samochodu osobowego przysługuje odrębny limit odliczenia w wysokości 60% podatku, nie więcej niż 6000 zł.

Natomiast w zakresie podatku dochodowego przeważa stanowisko przyznające finansującemu prawo do odsprzedaży przedmiotu leasingu nowemu korzystającemu po cenie uzgodnionej w umowie leasingu, która nie może być jednak niższa od hipotetycznej wartości netto przedmiotu leasingu (postanowienie Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z 8 listopada 2005 r., sygn. 1471/DPD2/423-104/05/AB).

Czy faktura wystawiona przez dotychczasowego leasingobiorcę za przejęcie prawa do leasingu będzie stanowić koszt uzyskania przychodu

Do wyjaśnienia pozostała więc ostatnia kwestia - możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu faktury wystawionej przez poprzedniego leasingobiorcę za odstąpienie praw do leasingu.

Faktura za przejęcie prawa do leasingu samochodów będzie stanowić koszt uzyskania przychodów na zasadach ogólnych. Potwierdzeniem tego jest postanowienie Urzędu Skarbowego w Wejherowie (z 26 października 2005 r., sygn. PB/PDP/423-P-21/2005/KG), który w następujący sposób odniósł się do omawianej kwestii:

(...) Wynagrodzenie, o którym mowa w zapytaniu Spółki, jest wydatkiem poniesionym w związku z prowadzoną przez Podatnika działalnością gospodarczą (w celu osiągnięcia przychodów) - spełnia więc warunek wynikający z art. 15 ust. 1 ustawy. Jednocześnie ustawodawca w art. 16 ust. 1 ustawy nie wymienia tego rodzaju wydatku jako niestanowiącego kosztu uzyskania przychodu, co oznacza prawo zaliczenia tego wydatku do podatkowych kosztów uzyskania przychodów. (...)

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. w kwietniu przejęła od innej spółki z o.o. umowę leasingu na samochód osobowy i ciężarowy. Dotychczasowy leasingobiorca obciążył spółkę fakturą o wartości 12 000 netto za przejęcie praw do leasingu. Kwota ta w sposób istotny wpływa na wynik finansowy spółki.

W maju spółka otrzymała od leasingodawcy dwie pierwsze faktury dotyczące okresowej opłaty leasingowej w wysokości 5000 zł netto dla samochodu ciężarowego i 2000 netto dla samochodu osobowego.

Do zakończenia podstawowego okresu trwania umów leasingowych pozostało 15 miesięcy.

Księgowania:

1. Faktura za przejęcie prawa do leasingu

  a) wartość brutto faktury

    Wn konto 300 „Rozliczenie zakupu” 14 640,00 zł

    Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami” 14 640,00 zł

  b) VAT naliczony

    Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 2 640,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 2 640,00 zł

  c) wartość netto faktury

    Wn konto 402 „Usługi obce” 12 000,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 12 000,00 zł

2. Przeksięgowanie poniesionego kosztu do rozliczenia w czasie

  Wn konto 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 12 000,00 zł

  Ma konto 490 „Rozliczenie kosztów” 12 000,00 zł

3. Faktura za okresową opłatę leasingową samochodu ciężarowego

  a) wartość brutto faktury

    Wn konto 300 „Rozliczenie zakupu” 6 100,00 zł

    Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami” 6 100,00 zł

  b) VAT naliczony

    Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 1 100,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 1 100,00 zł

  c) wartość netto faktury

    Wn konto 402 „Usługi obce” 5 000,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 5 000,00 zł

4. Faktura za okresową opłatę leasingową samochodu osobowego

  a) wartość brutto faktury

    Wn konto 300 „Rozliczenie zakupu” 2 440,00 zł

    Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami 2 440,00 zł

  b) VAT podlegający odliczeniu: 440,00 × 60% = 264,00

    Wn konto 223 „Rozliczenie podatku VAT naliczonego” 264,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 264,00 zł

  c) wartość netto faktury wraz z VAT niepodlegającym odliczeniu 2000,00 + 440,00 × 40% = 2176,00 zł

    Wn konto 402 „Usługi obce” 2 176,00 zł

    Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu” 2 176,00 zł

5. Rata opłaty za przejęcie leasingu w części dotyczącej maja 12 000,00/15 = 800,00

  Ma konto 640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 800,00 zł

  Wn konto 490 „Rozliczenie kosztów” 800,00 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Podstawa prawna

l art. 15, art. 16 ust. 1 pkt 51, art. 17b-17h ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

l rozdział 14 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635

Izabela Grochola

główna księgowa w spółce z o.o.