REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ukrywasz dochody przed fiskusem? To się nie opłaca

Wojciech Basiewicz
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Każdy podatnik, podlegający polskiemu systemowi podatkowemu, którego dochody nie zawsze są udokumentowane i zadeklarowane w corocznych rozliczeniach z fiskusem musi liczyć się z możliwością kontroli ze strony organów podatkowych.

Nie tylko ukryte źródła dochodów, ale i zgromadzone we wcześniejszych latach oszczędności mogą być przedmiotem zainteresowania urzędników skarbowych. Instytucją, która w tym zakresie staje się narzędziem organów podatkowych w dyscyplinowaniu podatników jest tzw. podatek od nieujawnionych źródeł przychodów.

REKLAMA

REKLAMA

W praktyce do grupy podwyższonego ryzyka, czyli narażonej na kontrolę organów podatkowych należą przedsiębiorcy wykazujący stratę w deklaracjach podatkowych, inwestorzy dokonujący transakcji giełdowych, osoby dokonujące zakupu ruchomości lub nieruchomości o znacznej wartości, a także ci podatnicy, którzy ponoszą znaczne wydatki nie wykazując jednocześnie żadnych dochodów.  

Zasady ustalenia wysokości nieujawnionych przychodów

Dokonując ustalenia wysokości przychodów organ kieruje się zasadą wyrażoną w treści art. 20 ust. 3 updof który stanowi, że wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

REKLAMA

Postępowanie organu podatkowego

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Organ podatkowy w toku postępowania kontrolnego, ustala wysokość nieujawnionych dochodów na podstawie poniesionych w roku podatkowym wydatków w relacji do zgromadzonego mienia, czyli zadeklarowanego dochodu (art. 20 ust. 3 updof).

W przypadku, gdy wystąpią znaczne dysproporcje pomiędzy tym co podatnik wydał a tym co zarobił organ podatkowy wyda postanowienie o wszczęciu postępowania. Od tego momentu ma on miesiąc na jego przeprowadzenie (art. 139 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa), a w celu całościowego ustalenia stanu faktycznego może korzystać z szerokiej palety możliwości dowodowych.

Do najważniejszych dowodów, po jakie sięga organ podatkowy zaliczyć należy księgi podatkowe, deklaracje, opinie biegłych, materiały zebrane w wyniku oględzin, a także informacje uzyskane z banków, zeznania świadków czy nawet samego zainteresowanego.

Ciężar dowodu

Istotne z punktu widzenia podatnika jest rozłożenie ciężaru dowodu, który w toku postępowania może zamiennie spoczywać na nim bądź na organie podatkowym. Przy wszczęciu postępowania to na organie spoczywa obowiązek wykazania, że podatnik  uzyskał dochód z nieujawnionego źródła i w tym zakresie jest on zobowiązany do możliwie najdokładniejszego udowodnienia swoich racji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2001 r. (sygn. akt. SA/Sz 1877/99) „Wielkość przychodów musi być stwierdzona przez organy podatkowe w sposób niebudzący wątpliwości, gdyż w istocie określają kwotę przychodu będącego podstawą wymiaru zryczałtowanego podatku”.

W sytuacji, gdy jednak organ dojdzie do wniosku, że zasadne jest opodatkowanie nieujawnionego dochodu, ciężar obalenia tej decyzji spoczywa już na samym podatniku. Przerzucenie obowiązku dowodowego na podatnika nie jest jednak objęte pełnym rygoryzmem i wystarczy, że uprawdopodobni on źródło uzyskanych przychodów.

 

Jednocześnie organ podatkowy zobowiązany jest do uwzględnienia wszelkich dowodów zgłaszanych przez stronę, a niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie procedury. Wymóg ten potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 1999 r. (sygn. akt SA/Sz 2183/97) wskazując, że „Bezpodstawne nieuwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu stanowi naruszenie prawa procesowego strony, zwłaszcza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu”. Aktywność podatnika w tym zakresie ponownie przeniesie ciężar dowodowy na organ podatkowy, w gestii którego będzie leżało obalenie uprawdopodobnienia.

Zakończenie postępowania

Zgodnie z wymogami stawianymi organom podatkowym przez przepisy ordynacji podatkowej tj. art. 207, każde postępowanie musi zostać zakończone przez wydanie odpowiedniej decyzji. Organ decyduje w niej o wysokości obciążenia podatkowego lub o umorzeniu postępowania.

Wysokość podatku

W przypadku, gdy organ stwierdzi, że zasadnym było wszczęcie postępowania, a zebrany
w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie nieujawnionego dochodu, wydaje on decyzję określającą wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego.

Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 7 updof podatek od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach ustala się w wysokości 75% dochodu.

Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z zasadą określoną w art. 30 ust. 8 dochodów tych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych.

Przedawnienie

Dla skuteczności wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w odniesieniu do dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych konieczne jest zachowanie ustawowego, 5 letniego terminu przedawnienia roszczeń. Zgodnie z treścią art. 68 § 4 ordynacji podatkowej decyzja musi być doręczona stronie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin do złożenia zeznania rocznego za rok podatkowy, którego dotyczy decyzja. Oznacza to, że z dniem 1 stycznia 2010 r. przedawniają się roszczenia organów podatkowych w stosunku do podatników z tytułu nieujawnionych przychodów uzyskanych w okresie przed 1 stycznia 2004 r. i decyzja w tym zakresie nie może być wydana.

Wojciech Basiewicz

Autor jest prawnikiem współpracującym z Kancelarią Prawną Skarbiec.Biz

 

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Oszust odebrał towar, firma zapłaciła VAT. Skarbówka zmieniła zdanie

Producent opakowań wysłał TIR-a do Francji, ale towar przejął oszust podszywający się pod brytyjskiego klienta. Firma na wszelki wypadek zapłaciła 23 proc. VAT. Po pięciu latach sporu i dwóch wyrokach dyrektor KIS przyznał jej rację.

Jak zasypać 300 mld deficytu budżetu państwa? Prof. Modzelewski: 6 głównych „rezerw” dochodów budżetowych, których nikt nie chce tknąć

Nie ma szans na radykalne zwiększenie dochodów budżetowych państwa w 2027 r. (roku wyborczym) uważa prof. dr hab. Witold Modzelewski. Dlatego również w przyszłym roku deficyt budżetu państwa osiągnie prawie 300 mld zł. Ale już dziś profesor Modzelewski wskazuje 6 obszarów podatkowych (VAT, PIT, CIT, akcyza, opodatkowanie hazardu), gdzie zmiana przepisów może przynieść nawet 100 mld zł dodatkowych dochodów budżetowych.

Taka kalkulacji to pułapka. Skarbówka i ZUS sprawdzają ryczałt za pracę zdalną

Ryczałt za pracę zdalną jest zwolniony z PIT i składek ZUS, ale tylko pod jednym warunkiem: firma musi udowodnić, że kwota odpowiada realnym kosztom pracownika. Tymczasem wiele przedsiębiorstw wciąż wypłaca okrągłe sumy „na oko” – bez wyliczeń, bez aktualizacji i bez podziału na pracę hybrydową. Wyjaśniamy, jak poprawnie policzyć świadczenie i jakie dokumenty przygotować, by uniknąć kosztownej korekty składek podczas kontroli.

Nowe przepisy o mikrorachunku podatkowym już opublikowane. Zmiany wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.

W Dzienniku Ustaw ukazało się nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie mikrorachunku podatkowego, które wejdzie w życie 1 stycznia 2027 roku. Zaktualizowany wykaz określa rodzaje podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych wymagających wpłaty na mikrorachunek, zastępując dotychczasowe przepisy.

REKLAMA

Klamka zapadła w sprawie ulg podatkowych na 2027 rok. Prezydent Nawrocki podpisał nowelizację ustaw o PIT, CIT i ryczałcie

Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą, która przebuduje system preferencji dla podatników i przedsiębiorców. Zgodnie z nowymi przepisami z katalogu zniknie popularna ulga na Internet oraz ulga na ekspansję, pozwalająca dotąd firmom odliczyć nawet milion złotych. Jednocześnie nowelizacja podwaja limit odliczeń dla honorowych dawców krwi i przedłuża o 10 lat ulgę na robotyzację, a jej główne zapisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku.

Podatniku, od stycznia 2027 r. duże zmiany w ulgach podatkowych

Od 1 stycznia 2027 r. podatników czekają duże zmiany w ulgach podatkowych. Od tego dnia zostanie zlikwidowana ulga na internet oraz ulga na ekspansję, podwyższona ulga dla krwiodawców oraz wydłużona ulga na robotyzację. Takie zmiany wprowadza nowelizacja z 22 października 2026 r. ustawy o PIT i ustawy o CIT podpisana przez prezydenta. Ustawa czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.

Skarbówka uderza w popularną praktykę księgowych przy KSeF. Wpisanie wstecznej daty na przełomie miesiąca oznacza naruszenie przepisów

Wielu przedsiębiorców planowało wykorzystać tryb offline24 w KSeF do wystawiania faktur na początku nowego miesiąca z datą ostatniego dnia miesiąca poprzedniego. Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jednoznacznie ucina takie praktyki. Fiskus wyjaśnia, jak data z pola P_1 wpływa na termin wysyłki dokumentu i dlaczego opóźnienie może narazić firmę na złamanie ustawy o VAT.

Niemal 87 mln zł kosztuje podatników utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego. 44 tys. zł miesięcznie to podstawowa pensja sędziego TK

Utrzymanie Trybunału Konstytucyjnego pochłania gigantyczne kwoty z budżetu państwa, podczas gdy tempo prac tej instytucji budzi coraz większe kontrowersje. Najnowsze wyliczenia ekspertów rzucają nowe światło na astronomiczne zarobki sędziów i wieloletnie zaległości, za które rachunek płacimy wszyscy.

REKLAMA

ZUS 1 maja 2027 r. umorzy stare zaległości składkowe - ale może to wpłynąć niekorzystnie na wysokość emerytury. Można zrezygnować z umorzenia

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że osoby, które mają zaległości składkowe sprzed 1999 roku, mogą odetchnąć z ulgą. 1 maja 2027 r. ZUS z mocy prawa umorzy te należności. Nie trzeba będzie składać w tej sprawie żadnego wniosku. Ale jest istotny szczegół – umorzenie zaległości może wpłynąć na wysokość przyszłej emerytury.

Złożyłeś korektę deklaracji ze zwrotem podatku i znalazłeś kolejny błąd? Ministerstwo Finansów wydało pilny komunikat dla podatników

Nowe przepisy Ordynacji podatkowej wywołały wątpliwości wśród podatników poprawiających swoje rozliczenia po 1 października 2026 r. Skoro sama korekta deklaracji z nadpłatą automatycznie wszczyna teraz postępowanie podatkowe, wiele osób obawiało się, że zamyka to drogę do ponownego poprawienia formularza. Resort finansów rozwiał te obawy i wskazał wprost, kiedy możesz złożyć kolejną korektę, a kiedy musisz napisać obowiązkowe uzasadnienie.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA