Jak amortyzować samochody

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej nazywana ustawą o PIT), co do zasady, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie środków trwałych. Wydatki takie, stosownie do art. 22 ust. 8 ustawy o PIT, zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów poprzez odpisy amortyzacyjne (takie same reguły mają zastosowanie do podatników podatku dochodowego od osób prawnych, dlatego też ten komentarz pozostaje aktualny również na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Wspomniane reguły stosuje się generalnie również w odniesieniu do wydatków na nabycie samochodów. W konsekwencji wydatek na nabycie samochodu będzie można rozliczyć dla celów podatkowych w drodze odpisów amortyzacyjnych. Wskazać jednak należy, że przepisy przewidują pewne szczególne reguły, jeżeli chodzi o amortyzację tych pojazdów, które zakwalifikowane są do kategorii samochodów osobowych. Zgodnie z definicją z art. 5a pkt. 19 ustawy o PIT, samochodem osobowym jest pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Definicja ta wyłącza jednak z pojęcia samochodu osobowego szereg kategorii pojazdów, mimo że spełniają one wspomnianą generalną definicję (są to m.in. samochody z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunku - typu pick-up oraz tzw. samochody specjalne).

Według art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT, w przypadku zakwalifikowania pojazdu do kategorii samochodów osobowych, kosztem uzyskania przychodów nie będą odpisy z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej równowartość 20 tys. euro przeliczonej na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez NBP z dnia przekazania samochodu do używania. To ograniczenie nie dotyczy samochodów innych niż samochody osobowe.

Zgodnie z pozycją 7 załącznika nr 1 do ustawy o PIT, roczna stawka amortyzacyjna, mająca zastosowanie do samochodów, to 20 proc. Podatnicy jednak mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne dla używanych lub ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji środków trwałych danego podatnika. W takim przypadku okres amortyzacji samochodów nie może być krótszy od 30 miesięcy (dotyczy to również samochodów osobowych).

Artykuł 22k ust. 7 ustawy o PIT przewiduje możliwość dokonania jednorazowych odpisów amortyzacyjnych w roku rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika, jak i w przypadku tzw. małych podatników (tj. podatników, których wartość przychodu ze sprzedaży, wraz z kwotą należnego VAT, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 tys. euro). Jednorazowy odpis amortyzacyjny może być dokonywany od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 tys. euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych. Niemniej jednak, na mocy wyraźnego wyłączenia, ta metoda amortyzacyjna nie dotyczy samochodów osobowych (można ją natomiast stosować do samochodów innych niż osobowe).

ZBIGNIEW MARCZYK

radca prawny, Kancelaria Lovells

PODSTAWA PRAWNA

- Art. 5a, 22, 22a, 22k, 23 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).