Kategorie

Inwestycje w obcych środkach trwałych

Anna Dyczkowska
inforCMS
Większość przedsiębiorstw wykorzystuje w swojej działalności obce środki trwałe na podstawie zawartych umów najmu, dzierżawy lub innych o podobnym charakterze. Może się zdarzyć, że użytkownicy tych środków poniosą na nie pewne nakłady powodujące wzrost ich wartości użytkowej, określane jako ulepszenie (inwestycje) w obcych środkach trwałych.

Inwestycje w obcych środkach trwałych to nakłady na ulepszenie środków trwałych niebędących własnością jednostki, ale używanych przez nią na podstawie umów leasingu, najmu, dzierżawy lub innych o podobnym charakterze. Określenie to wprowadzono do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ale nie podano dokładnego jego znaczenia. Przepisy podatkowe inwestycjami w obcych środkach określają ulepszenia zarówno przed przyjęciem ich do użytkowania, jak i po ich przyjęciu.

Ustawa o rachunkowości traktuje bardzo ogólnie tematykę inwestycji w obcych środkach trwałych rozumianych jako ulepszenia środków trwałych obcych. Dotychczasowy sposób uznawania, wyceny i ewidencji wynika z przyjętej przez księgowych praktyki, interpretacji US, linii orzeczniczej oraz piśmiennictwa. Od 11 marca 2008 r. należy stosować zasady zapisane w pkt III. 9 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa”.

UWAGA

W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych kwestię inwestycji w obcych środkach trwałych uregulowano tak jak w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jakie wydatki można uznać za inwestycje w obcym środku trwałym

Istotnym problemem przy klasyfikacji wydatków na użytkowane przez jednostkę środki trwałe obce, podobnie jak w przypadku środków trwałych własnych, jest prawidłowe rozróżnienie nakładów na ulepszenia od wydatków na remont. Remont to przywrócenie stanu użytkowego środka trwałego, natomiast ulepszenie to przebudowa, rozbudowa, modernizacja lub rekonstrukcja środka trwałego.

Schemat. Różnice w klasyfikacji ulepszeń środków trwałych w ujęciu bilansowym i podatkowym

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Jak wynika z powyższego schematu, prawo podatkowe oprócz kryterium zmiany dotychczasowych cech użytkowych wprowadziło również kryterium wartościowe. Może to spowodować, że nie każde ulepszenie środka trwałego obcego w rozumieniu rachunkowym, będzie inwestycją w obcym środku trwałym w rozumieniu prawa podatkowego. Ponadto można zauważyć, że ustawa o rachunkowości w ramach ulepszenia nie wymienia adaptacji, w przeciwieństwie do przepisów podatkowych.

Podczas analizy poszczególnych prac związanych z ulepszeniem środków trwałych, również obcych, trzeba zweryfikować poszczególne pojęcia charakteryzujące ulepszenie. I tak:

• przebudowa to zmiana (poprawienie) istniejącego stanu środków trwałych na inny,

• rozbudowa to powiększenie (rozszerzenie) składników majątkowych, w szczególności budynków i budowli, linii technologicznych itp.,

• rekonstrukcja to odtworzenie (odbudowanie) zużytych całkowicie lub częściowo składników majątkowych,

• adaptacja to inaczej przystosowanie (przerobienie) składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż ten, do którego był on pierwotnie przeznaczony, albo nadanie mu nowych cech użytkowych,

• modernizacja to unowocześnienie środków trwałych.

Trzeba też pamiętać, że ulepszenie musi powodować wzrost wartości użytkowej składników majątkowych.

Reklama

Do typowych przykładów inwestycji w obcych środkach trwałych można zaliczyć roboty budowlano-montażowe w wynajmowanych (dzierżawionych) budynkach i lokalach polegające np. na wykonaniu instalacji elektrycznych, przeciwpożarowych, wodno-kanalizacyjnych, założenie klimatyzacji lub wentylacji, położenie tynków, wykonanie izolacji cieplnej itp.

Wszystkie prace w obcych środkach trwałych niespełniające wymienionych warunków traktowane są jak remont. W takim przypadku wydatki zaliczane są bezpośrednio do kosztów w momencie ich poniesienia.

UWAGA

Temat związany z tym, co należy uznać za ulepszenie, a co za remont, wielokrotnie był przedmiotem sporów z urzędami skarbowymi. Błędna kwalifikacja może skutkować konsekwencjami nie tylko w podatku dochodowym, ale również w VAT. Kwestie związane z VAT są szczególnie istotne u podatników zobowiązanych do rozliczania VAT naliczonego z zastosowaniem proporcji.

Inwestycje w obcych środkach trwałych w ewidencji księgowej

Reklama

Mimo że w pkt III. 9 Krajowego Standardu Rachunkowości nr 5 zawarto bardzo dokładne wskazówki dotyczące sposobu ujęcia w księgach rachunkowych ulepszeń w środkach trwałych używanych przez jednostki na podstawie leasingu, dzierżawy, najmu i innych umów o podobnym charakterze, jednak w praktyce ustalenie jasnego i przejrzystego sposobu ewidencji nastręcza pewnych trudności.

Jeżeli ulepszenie w obcym środku trwałym nastąpiło przed przyjęciem go do używania, to w ujęciu zarówno rachunkowym, jak i podatkowym należy je traktować jako środki trwałe w budowie. Jeśli natomiast ulepszenie nastąpiło po przyjęciu środka trwałego do używania, to w przypadku leasingu1 operacyjnego:

1) jeżeli w momencie przyjęcia ulepszenia do użytkowania przewidziany w umowie leasingu operacyjnego okres dalszego użytkowania przez korzystającego z przedmiotu leasingu, którego ulepszenie dotyczy, jest dłuższy niż rok, to korzystający przeksięgowuje koszty ulepszenia na środki trwałe i amortyzuje je jako ulepszenie obcego środka trwałego (inwestycja w obcym obiekcie);

2) jeżeli w momencie przyjęcia ulepszenia do użytkowania przewidywany okres użytkowania stanowiącego przedmiot leasingu operacyjnego środka trwałego, którego ulepszenie dotyczy, jest krótszy niż rok, to korzystający odpisuje koszty ulepszenia w ciężar kosztów okresu.

W przypadku natomiast leasingu finansowego koszty ulepszenia środków trwałych stanowiących przedmiot leasingu zwiększają jego wartość i są razem z nim amortyzowane według ogólnych zasad.

Z kolei w ujęciu podatkowym, na podstawie art. 16i oraz art. 16j ust. 4, inwestycje w obcych środkach należy amortyzować z zastosowaniem stawek określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych lub indywidualnie, z tym że dla:

1) inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat,

2) środków trwałych zaliczonych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji:

a) 24 miesiące - gdy ich wartość początkowa nie przekracza 25 000 zł,

b) 36 miesięcy - gdy ich wartość początkowa jest wyższa od 25 000 zł i nie przekracza 50 000 zł,

c) 60 miesięcy - w pozostałych przypadkach,

3) środków transportu, w tym samochodów osobowych - 30 miesięcy.

W praktyce gospodarczej stosunkowo często dochodzi do sytuacji, w której okres użytkowania ulepszanych środków trwałych jest krótszy niż okres amortyzacji określony w ustawie podatkowej. Szczegółowy sposób postępowania w takich przypadkach odnajdujemy w piśmie PB3-MD-8213-192/05/SP-1827 p.o. zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Bezpośrednich z 4 sierpnia 2005 r. do Wicedyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (podanym do wiadomości wszystkich izb skarbowych):

(...) W świetle obowiązującego stanu prawnego przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop) przewidują amortyzację przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych, zwanych także środkami trwałymi (art. 16a ust. 2 pkt 1 updop). W stosunku do tych środków trwałych podatnicy mogą indywidualnie ustalić stawki amortyzacyjne, z tym że np. dla inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat (art. 16j ust. 4 pkt 1 updop). Dla tych inwestycji budowlanych przyjęto stosunkowo krótki okres amortyzacji, który nie może być przez podatnika skracany w drodze indywidualnej decyzji, np. w wyniku rozwiązania umowy najmu.

W przypadku używania przez podatnika inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach w okresie krótszym niż 10 lat, nie dochodzi do zaliczenia pełnej wartości wytworzonej inwestycji poprzez odpisy amortyzacyjne do kosztów uzyskania przychodów. Poniesione koszty może mu zrekompensować właściciel nieruchomości, dokonując zwrotu części kwoty poniesionych wydatków. Kwota otrzymanego zwrotu, w części nieprzekraczającej niezamortyzowanej wartości inwestycji, nie będzie stanowiła przychodu podatkowego (art. 12 ust. 4 pkt 6a updop). Jeżeli przed zakończeniem pełnego okresu amortyzacji inwestycji w obcym środku trwałym dochodzi do rozwiązania umowy (najmu lub dzierżawy), na podstawie której użytkowano obcy środek trwały, wówczas nie ma możliwości zaliczenia wcześniej poniesionych wydatków inwestycyjnych bezpośrednio do kosztów podatkowych, w wysokości niezamortyzowanej części tej inwestycji. W tym przypadku nie wystąpi strata w środku trwałym z tytułu jego likwidacji w wysokości niezamortyzowanej wartości inwestycji w obcym środku trwałym, uznawana za koszt podatkowy, bowiem nie miała miejsca likwidacja środka trwałego, rozumiana jako jego zużycie (zniszczenie). Nie może być zatem zastosowane wnioskowanie a contrario do art. 16 ust. 1 pkt 6 updop, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności (...).

Ministerstwo Finansów uznało, że kosztem podatkowym może być niezamortyzowana część inwestycji w obcym środku trwałym, jeżeli nastąpi faktyczna likwidacja nie w pełni umorzonego środka trwałego. Rozwiązanie umowy najmu nie oznacza automatycznie, iż miała miejsce likwidacja środka trwałego.

Przykład

Spółka ALFA dokonała modernizacji wynajmowanego budynku biurowego. Poniesione wydatki, w wysokości 90 000 zł, zakwalifikowano jako inwestycję w obcym środku trwałym. Data przyjęcia do użytkowania to 15 stycznia 2007 r. Umowa między spółkami stanowiła, że okres dzierżawy kończy się z dniem 31 stycznia 2010 r. Z zapisów umowy wynika, że spółka Alfa nie ma możliwości zaliczenia do KUP amortyzacji za okres od lutego 2010 r. do stycznia 2017.

Spółka Alfa przyjęła następujący plan amortyzacji inwestycji:

• amortyzacja bilansowa - 36 miesięcy; odpis miesięczny - 2500 zł,

• amortyzacja podatkowa - 120 miesięcy; odpis miesięczny - 750 zł.

Różnica między amortyzacją bilansową a podatkową wynosi 1750 zł.

• pkt I. 2 i III. 9 załącznika do uchwały nr 2/08 Komitetu Standardów Rachunkowości z 11 marca 2008 r., Krajowy Standard Rachunkowości nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa”

• art. 28 ust. 8, art. 31 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1466

• art. 4a ust. 1, art. 16a ust. 2 pkt 1, art. 16g ust. 3-5 i 13, art. 16i, art. 16j ust. 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316

Anna Dyczkowska

księgowa z licencją MF

 

1 Zgodnie z pkt I. 2 KSR nr 5 zapisy standardu dotyczą wszystkich rodzajów umów leasingu nazwanych w Kodeksie cywilnym, najmu i dzierżawy oraz wszelkich umów o podobnym charakterze.

 

Źródło: Biuletyn Rachunkowości
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.