PIT - ulgi i zwolnienia, Darowizna

Wydatki poniesione przez niepełnosprawnego podatnika na zakup okularów korekcyjnych (szkła korekcyjne z oprawkami), które ułatwiają podatnikowi wykonywanie czynności życiowych mogą być odliczone od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym PIT za rok, w którym poniesiono te wydatki. Koszty tych zakupów można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej w wysokości faktycznie poniesionej przez podatnika. Nie można odliczyć wydatku w tej części, która została pokryta z otrzymanego dofinansowana – np. ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (zfśs) lub innych źródeł. Dotyczy to także soczewek kontaktowych. Tak uznaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w interpretacjach podatkowych.

Wiele osób jest przekonanych, że darowizna od przyjaciela, partnera czy dalszego krewnego nie rodzi żadnych obowiązków wobec fiskusa. To błąd. W przypadku osób spoza najbliższej rodziny podatek może pojawić się już po przekroczeniu stosunkowo niskiego limitu, a urząd skarbowy bierze pod uwagę także wcześniejsze wpłaty z ostatnich pięciu lat. Sprawdź, kiedy trzeba zgłosić darowiznę i ile może kosztować przeoczenie tego obowiązku.

Tylko jedna decyzja o przekazaniu ziemi w rodzinie może mieć znacznie poważniejsze skutki, niż większość rolników zakłada. W nowej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji jasno wskazuje, że nawet darowizna części gospodarstwa rolnego może prowadzić do utraty zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), jeśli nastąpi w okresie 5 lat od zakupu gruntów objętych ulgą.

Przelew od rodziców, zgłoszenie do urzędu i „zerowa” grupa podatkowa nie zawsze wystarczą, by uniknąć podatku od darowizny. Dyrektor KIS wyjaśnił, że jeśli pieniądze trafiły bezpośrednio na konto osoby trzeciej, zwolnienie może przepaść. Sprawa dotyczy darowizny 61 tys. euro na zakup samochodu dla firmy.

Darowizna pieniężna od najbliższej rodziny często kojarzy się z pełnym bezpieczeństwem podatkowym. Wiele osób wie, że przekazanie pieniędzy przez rodzica dziecku może korzystać ze specjalnego zwolnienia, ale okazuje się, że sama bliskość rodzinna nie zawsze wystarczy. Skarbówka w najnowszym rozstrzygnięciu wskazała, że przy darowiźnie pieniędzy liczy się nie tylko to, kto przekazuje środki, ale również dokładny sposób ich przekazania.

Wielu podatników zakłada, że zwrot pieniędzy automatycznie zamyka sprawę podatku od darowizny. W praktyce wszystko zależy od tego, czy darowizna w ogóle została skutecznie zawarta, czy została odwołana, czy też doszło do zupełnie innej czynności prawnej. Najnowsze stanowiska NSA i skarbówki pokazują, że jeden szczegół może przesądzić o obowiązku zapłaty podatku.

W praktyce rodzinnych finansów coraz częściej pojawiają się darowizny rozłożone na raty, zapisywane w aktach notarialnych i realizowane przelewami – czasem nawet przez podmioty trzecie. To właśnie takie nietypowe konstrukcje budzą najwięcej pytań o obowiązki wobec fiskusa i konieczność składania formularza SD-Z2. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej porządkuje te wątpliwości i pokazuje, kiedy skarbówka nie wymaga dodatkowych zgłoszeń, nawet przy wieloetapowym przekazywaniu pieniędzy.

Organ skarbowy potwierdził w interpretacji podatkowej, że darowizny pieniężne od rodzeństwa są w pełni zwolnione z podatku, nawet jeśli darczyńcy mają wspólność majątkową. Kluczowe jest jedynie terminowe zgłoszenie darowizny i udokumentowanie przelewu. To dobra wiadomość dla wszystkich, którzy otrzymują wsparcie finansowe od swoich bliskich.

W rodzinie nie jest rzadkością, że np. rodzice darowują dzieciom (dziadkowie - wnukom itp.) pieniądze, mieszkania, samochody czy inne rzeczy materialne. Darowizny są także dokonywane przez dziadków, rodzeństwo i innych członków rodziny. Powstają tu wątpliwości, czy trzeba zapłacić podatek od takich darowizn i kto, w jakich przypadkach jest z tego podatku zwolniony. 

Wydatki na różne rzeczy, urządzenia, czy nawet roboty budowlane ułatwiające życie niepełnosprawnym można odliczyć w PIT. Brzmi to trochę nieprawdopodobnie ale wynika wprost z przepisów ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych (ustawa o PIT). Ta ulga podatkowa przeznaczona dla osób z niepełnosprawnościami (ale także osób utrzymujących osoby niepełnosprawne) jest potocznie nazywana ulgą rehabilitacyjną. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej od lat w swoich urzędowych interpretacjach podatkowych wskazuje jakie przedmioty i urządzenia – w jakich konkretnych sytuacjach i pod jakimi warunkami – można odliczyć w ramach tej ulgi. W tym artykule zajmiemy się w szczególności wydatkami na adaptacje i wyposażenie mieszkań lub domów mieszkalnych dla potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Osoby niepełnosprawne, a także ci, którzy mają na utrzymaniu osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z odliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i w ryczałcie ewidencjonowanym. To odliczenie jest nazywane potocznie ulgę rehabilitacyjną. Wypełniając roczne zeznanie podatkowe PIT można odliczyć od dochodu wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Można m.in. odliczyć wydatki na samochód, na zakup lekarstw, na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne a także na adaptację i wyposażenie mieszkania dla potrzeb niepełnosprawnego. Warunki i limity tej ulgi w 2025 roku były takie same jak były w poprzednim roku i nie zmieniły się także od początku 2026 roku.

Rzecznika Praw Obywatelskich uważa, że podniesienie do 2000 zł limitu zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) rzeczowych świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych – byłoby realizacją konstytucyjnej zasady sprawiedliwości podatkowej i jednocześnie przyczyniłaby się do poprawy sytuacji finansowej polskich rodzin. Jednak Ministerstwo Finansów nie widzi obecnie możliwości, by podnieść obecny limit zwolnienia (1000 zł), obowiązujący od 2018 roku.

Duża gotówka od najbliższej rodziny zwykle oznacza konieczność dopełnienia formalności podatkowych. W jednej ze spraw rozpatrywanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kobieta otrzymała od matki pieniądze w gotówce na zakup mieszkania, ale fiskus uznał, że podatek od darowizny nie jest należny. O wszystkim przesądził jej status pobytu w Polsce oraz kilka warunków zapisanych w przepisach.

Darowizna pieniężna w pierwszej linii podatkowej, czyli w ramach najbliższej rodziny, nie zawsze musi być zgłaszana do urzędu skarbowego. Dopiero po przekroczeniu kwoty limitu, zarezerwowanej dla pierwszej grupy podatkowej, taki obowiązek się pojawia. Zgłoszenie pozwala na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego od darowizn.

W ramach tzw. ulgi termomodernizacyjnej można odliczyć od dochodu (w podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT) lub przychodu (w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych) do 53 000 zł. Do takiego odliczenia mają prawo podatnicy PIT i osoby płacące ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którzy są właścicielami domów jednorodzinnych. Co ciekawe małżonkowie, którzy są współwłaścicielami domu jednorodzinnego mogą w sumie odliczyć 106 000 zł, bowiem każdemu z nich przysługuje odliczenie w maksymalnej wysokości 53 000 zł. Odliczyć można wydatki poniesione na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w domu jednorodzinnym. Jakie konkretnie wydatki można odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej? Jak rozliczyć ulgę termomodernizacyjną? Zasady ulgi termomodernizacyjnej obowiązujące nie zmieniły się zasadniczo od 2023 roku. Z tym wyjątkiem, że od 2025 roku nie można odliczyć wydatków na zakup i montaż kotłów olejowych, kotłów gazowych, zbiorników na gaz lub olej oraz z tytułu poniesienia kosztów przyłącza do sieci gazowej. Ale od 2025 r. można odliczyć wydatki na zakup i montaż mikroinstalacji wiatrowej, magazynu energii oraz magazynu ciepła. Od 2025 roku przepisy dot. tej ulgi nie uległy zmianie.

W dniu 30 czerwca 2025 r. Minister Finansów wydał objaśnienia podatkowe odnośnie form wsparcia przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Objaśnienie te dotyczą rozwiązań podatkowych (ulga termomodernizacyjna i zwolnienie podatkowe), które wspierają przedsięwzięcie termomodernizacyjne na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej „ustawa PIT”), oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej „ustawa o ryczałcie”). Objaśnienia zawierają ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego oraz uwzględniają stan prawny obowiązujący na dzień 1 stycznia 2025 r. Objaśnienia podatkowe są wydawane przez ministra finansów na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 ustawy – Ordynacja podatkowa z urzędu w celu zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe. Warto w szczególności zwrócić uwagę na zmieniony wykaz wydatków uprawniających do odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Walorem tych objaśnień są także liczne przykłady wyjaśniające treść przepisów. Publikujemy poniżej pełną treść tych objaśnień. Objaśnienia są aktualne także w 2026 roku, bo nie uległy zmianie przedmiotowe przepisy.

Zwolnienie z podatku od darowizn staje się kluczowym punktem sporu wokół ustawy o statusie osoby najbliższej. Katarzyna Kotula podkreśla, że nie zgodzi się na jego usunięcie, mimo sprzeciwu prezydenta Karola Nawrockiego wobec całego projektu.

Poszkodowani w powodzi z 2024 roku będą mogli dłużej korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Sejm skierował rządowy projekt nowelizacji do dalszych prac w komisji, a poparcie dla zmian zadeklarowały wszystkie kluby i koła parlamentarne. Nowe przepisy mają pomóc tysiącom rodzin, które wciąż odbudowują domy i infrastrukturę po ubiegłorocznej katastrofie.

Na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik ma prawo do odliczenia kwoty ulgi prorodzinnej w zależności od tego z kim jego dziecko mieszka i kto faktycznie sprawuje nad nim opiekę. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 14 stycznia 2025 r. wyjaśnił, kto może odliczyć ulgę na dziecko, gdy rodzice są rozwiedzeni, dziecko mieszka z matką na stałe, a ojciec płaci alimenty i co jakiś czas widuje się z dzieckiem.

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to jeden z najskuteczniejszych instrumentów optymalizacji podatkowej dostępnych dla polskich podatników. Mimo że instytucja ta funkcjonuje w polskim systemie prawnym od lat, wciąż budzi wiele wątpliwości związanych z prawidłowym rozliczeniem ulgi podatkowej. W tym artykule wyjaśniam najważniejsze kwestie dotyczące IKZE na podstawie najnowszych interpretacji indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Wydatki na pobyt w zakładzie uzdrowiskowym (sanatorium) mogą być odliczone w ramach tzw. ulgi rehabilitacyjnej w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). W interpretacjach indywidualnych Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdza tę możliwość ale też zwraca uwagę na konieczność właściwego dokumentowania tych wydatków. Najlepiej który poniósł wydatki i chce skorzystać z tego odliczenia.

Ministerstwo Finansów, urzędy skarbowe i Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uważają, że ulga na dziecko (zwana też ulgą prorodzinną) przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom (np. po rozwodzie, w separacji, w związku partnerskim), a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi na dziecko. Czym jest ulga na dziecko? Jak i kto może dokonać odliczenia? Rodzice po rozwodzie, w separacji, w związku partnerskim - kto może odliczyć ulgę na dziecko? Kiedy można odliczyć połowę ulgi na dziecko? Czym jest wykonywanie władzy rodzicielskiej?

Darowizny w rodzinie niemal zawsze budzą ogromne emocje. Zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzą wysokie kwoty, wspólność majątkowa małżeńska i pytanie, czy skarbówka nie upomni się o swoje. Najnowsze stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej pokazuje, że nawet przy darowiźnie z majątku wspólnego można spać spokojnie, o ile spełni się konkretne warunki.

Minister Finansów i Gospodarki zamierza istotnie ograniczyć ulgę mieszkaniową w podatku dochodowym od osób fizycznych. Na czym mają polegać te zmiany? W skrócie nie będzie mogła skorzystać z ulgi mieszkaniowej osoba, która jest właścicielem lub współwłaścicielem więcej niż 1 mieszkania. Gotowy jest już projekt nowelizacji ustawy o PIT w tej sprawie ale trudno się spodziewać, że wejdzie w życie od nowego roku, bo projekt jest jeszcze na etapie rządowych prac legislacyjnych. A zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał Konstytucyjny okres minimalny vacatio legis w przypadku podatku PIT nie powinien być krótszy niż jeden miesiąc. Zwłaszcza jeżeli dotyczy zmian niekorzystnych dla podatników jak ta. Czyli zmiany w podatku PIT na przyszły rok można wprowadzić tylko wtedy, gdy nowelizacja została opublikowana w Dzienniku Ustaw przed końcem listopada poprzedniego roku.

Wiele osób jest przekonanych, że darowizny w rodzinie są zawsze wolne od podatku. To nieprawda. Zwolnienie istnieje, ale tylko pod warunkiem, że obdarowany zgłosi darowiznę w terminie i udokumentuje przekazanie pieniędzy.