Jak zaksięgować nabycie licencji

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.), przez wartości niematerialne i prawne rozumie się nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:

■ autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,
■ prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,
■ know-how,
■ nabyta wartość firmy,
■ koszty zakończonych prac rozwojowych.

Cena nabycia wartości niematerialnych i prawnych (w tym licencji) ustalana jest zgodnie z art. 28 ust. 2 i 8 ustawy o rachunkowości, zaś koszt wytworzenia prac rozwojowych obejmuje koszty wyszczególnione w art. 28 ust. 3 i 8 ustawy o rachunkowości.

W świetle tych przepisów zarówno cena nabycia, jak i koszt wytworzenia wartości niematerialnych i prawnych obejmuje ogół ich kosztów poniesionych przez jednostkę za okres do dnia ich przyjęcia do używania.

Do wartości początkowej licencji zalicza się wyłącznie opłatę wstępną, obciążającą licencjobiorcę w chwili nabycia licencji. Znajduje to wyraz w przepisie art. 16g ust. 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) oraz art. 22g ust. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.), które stanowią, że: wartość początkową praw majątkowych, w tym licencji i autorskich praw majątkowych, stanowi cena nabycia tych praw; jeżeli wynagrodzenie (opłaty) wynikające z umowy licencyjnej albo umowy o przeniesienie innych praw majątkowych jest uzależnione od wysokości przychodów z licencji lub praw uzyskanych przez licencjobiorcę albo nabywcę, przy ustalaniu wartości początkowej praw majątkowych, w tym licencji, nie uwzględnia się tej części wynagrodzenia.

Opłaty obciążające jednostkę w kolejnych latach korzystania z licencji podlegają zaliczeniu w ciężar kosztów działalności operacyjnej.