Nowe zasady odliczania VAT dla samochodów

– Na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów możliwość pełnego odliczenia podatku naliczonego uzależniona była od tego, czy dany samochód miał ładowność wyższą niż określoną wzorem Lisaka. Jedyną zmienną w tym wzorze była liczba siedzeń, a zatem im tych siedzeń samochód miał więcej, tym większą musiał mieć ładowność, aby można było dokonać pełnego odliczenia podatku. Dopuszczalna ładowność samochodu oraz liczba miejsc siedzących wynikać musiała ze świadectwa homologacji na dany typ samochodu, co w praktyce powodowało liczne problemy dla podatników, w sytuacji gdy samochód został kupiony „z drugiej ręki”, sprowadzony został z zagranicy lub też został wyprodukowany wiele lat temu, zanim powstały przepisy wprowadzające homologacje dla samochodów. Niektóre typy samochodów miały określoną w homologacji liczbę miejsc siedzących, np. 2/5, i niejasne było, która z tych liczb winna zostać wstawiona do wzoru.

– Nowe regulacje wprowadzają inny podział samochodów. Główną zasadą jest ograniczenie odliczenia do 60 proc. podatku naliczonego, nie więcej jednak niż 6000 zł, dla samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. A contrario, pełne odliczenie przysługuje wszystkim pojazdom samochodowym o masie całkowitej większej niż 3,5 tony. Ograniczenie odliczenia nie dotyczy jednak pojazdów samochodowych, które ze względu na swoją konstrukcję co do zasady wykorzystywane są głównie w prowadzonej działalności gospodarczej. Dotyczy to pojazdów samochodowych klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju wielozadaniowy lub van, które posiadają jeden rząd siedzeń oddzielony od części towarowej ścianą lub trwałą przegrodą. Ograniczenia nie stosuje się również do pojazdów posiadających więcej niż jeden rząd siedzeń w przypadku gdy, najprościej mówiąc, trwale odgrodzona część pojazdu jest dłuższa niż odpowiednio wyliczona połowa długości pojazdu, pojazdów, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków oraz pojazdów posiadających kabinę kierowcy i część ładunkową w postaci oddzielnych elementów pojazdu. Pełne odliczenie przysługiwać będzie także, podobnie jak obecnie, w przypadku pojazdów konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób oraz wszelkich pojazdów samochodowych, w sytuacji gdy przedmiotem działalności podatnika jest odprzedaż samochodów lub oddanie w odpłatne używanie na podstawie umów najmu, dzierżawy, leasingu i innych podobnych umów. Ograniczenie odliczeń nie dotyczy także pojazdów specjalnych, choć w tym przypadku nowelizacja wprowadziła enumeratywną listę przeznaczeń, stanowiącą załącznik do ustawy, które umożliwiają pełne odliczenie. Przykładowo można wskazać na samochody pomocy drogowej, wszelkie pojazdy służące do utrzymania czystości i przejezdności dróg, bankowozy i inne.

– Konsekwencją tych zmian dla podatników jest przede wszystkim to, że niektóre typy samochodów stały się samochodami, przy zakupie lub użytkowaniu których przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku, inne zaś straciły taką właściwość.

– Istotną zmianą, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o VAT, jest zapis, iż spełnienie wymagań technicznych, od których uzależnione jest pełne odliczenie podatku, stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez uprawnioną okręgową stację kontroli pojazdów. Usunięto więc wymóg posiadania homologacji wydanej dla danego typu pojazdu. Jest to rozwiązanie niewątpliwie korzystne dla tych podatników, którzy dotychczas mieli trudności z uzyskaniem tego dokumentu. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż uzyskanie potwierdzenia cech technicznych pojazdu w drodze dodatkowego badania technicznego istotne jest także dla podatników, którzy wprawdzie nabyli pojazd przed wejściem w życie omawianych zmian, ale chcieliby dokonywać odliczeń podatku w związku z zakupem paliwa do tych samochodów. Badanie takie powinno być przeprowadzone w terminie najbliższego obowiązkowego okresowego badania technicznego, nie później jednak niż przed upływem 12 miesięcy od dnia wejścia w życie noweli, czyli do 1 czerwca 2006 r. Osoby korzystające już na podstawie umowy leasingu i podobnych umów z pojazdów, które po wejściu w życie zmian nie będą uprawniały do pełnego odliczenia, powinny pamiętać o zarejestrowaniu tych umów w urzędzie skarbowym do 15 czerwca 2005 r. Wówczas podatnicy tacy będą mogli dokonywać odliczeń na dotychczasowych zasadach. Pamiętajmy także, że choć nowelizacja ustawy wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2005 r., większość przepisów regulujących kwestie związane z samochodami wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia zmian w Dzienniku Ustaw.