Kategorie

Ile stracimy przez duże urzędy

Rozmowa z dr Irena Ożóg, Spółka Doradztwa Podatkowego Ożóg i Stolarek Sp. z o.o.

■ Przepisy o utworzeniu specjalnych urzędów skarbowych zostały zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego, który ostatecznie w wyroku z 20 czerwca br. nie podzielił zdania wnioskodawców. Dlaczego tak się stało?

– Urzędy skarbowe właściwe dla niektórych kategorii podatników, zwane specjalnymi lub dużymi urzędami skarbowymi, powstały na mocy ustawy z 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych, która w tym zakresie weszła w życie od 1 stycznia 2004 r. Przepisy o powołaniu tych urzędów zostały zaskarżone przez grupę posłów do Trybunału Konstytucyjnego z zarzutem naruszenia zasady równości podatników wobec prawa. Rozpatrując zarzuty, Trybunał w wyroku z 20 czerwca br. (K 4/04) nie podzielił zdania wnioskodawców i ostatecznie orzekł o legalności tych urzędów. Nie oznacza to jednak końca kłopotów z tymi urzędami.

■ Jak zatem doszło do sytuacji, w której sądy kwestionują decyzje podatkowe tych urzędów?

– Niestety, przepisy wspomnianej ustawy określające zasady tworzenia i funkcjonowania specjalnych urzędów skarbowych nie były precyzyjne, w szczególności co do terminu rozpoczęcia od 2004 r. pełnej obsługi wybranych (ustawowo określonych) grup podatników kontynuujących swą działalność. Minister finansów też chyba miał te wątpliwości, bo w nietypowy sposób, w formie zaproszenia, de facto nakazywał podatnikom do 15 października 2003 r. składanie zawiadomień o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego od 2004 r., czyli o przeniesieniu ze „zwykłego” do „specjalnego” urzędu skarbowego. Na nic zdały się liczne publikacje ekspertów wskazujące na brak podstawy prawnej do takich przenosin. Nie zważając na zarzuty o braku uprawnień, urzędy rozpoczęły swą działalność, wydając w jej ramach liczne decyzje i postanowienia w sprawach podatkowych. To właśnie te decyzje, jako wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej o właściwości organów podatkowych (przepisy kompetencyjne), stały się przedmiotem sporów z podatnikami, a utrzymujące je w mocy ostateczne decyzje dyrektorów izb skarbowych są eliminowane z obrotu prawnego przez sądy administracyjne. Trudno wprawdzie po kilku wyrokach sądowych stwierdzających nieważność takich decyzji (np. z 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 2095/04 i 13 maja 2005 r., III SA/Wa 2307/04) przesądzać o linii orzecznictwa, jednak wyroki te są potwierdzeniem wadliwości przepisów ustawy o WKS.

■ Jakie mogą być skutki uznania wadliwych decyzji za nieważne?

– Przede wszystkim koszty budżetowe. Trudno powiedzieć, jak wysokie, bo nie jest znana ani liczba decyzji określających zobowiązania podatkowe, skutkujących ujawnieniem zaległości budżetowych, ani kwoty tych zaległości.

Reklama

Jeżeli na podstawie wadliwych decyzji wydanych w 2004 r. i wyeliminowanych z obrotu prawnego (uchylonych bądź uznanych jako nieważne) podatnik wpłacił wynikające z nich zaległości wraz z odsetkami, urząd skarbowy będzie musiał te kwoty zwrócić, wysoko je oprocentowując (14 – 15 proc. w stosunku rocznym). Tak będzie również, gdy podatki z odsetkami zostały ściągnięte w drodze przymusu (egzekucji administracyjnej).

Stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej stanowi podstawę do ubiegania się przez podatnika o odszkodowanie, nie tylko z tytułu poniesionych rzeczywistych strat, ale też utraconych korzyści. W tym ostatnim przypadku, niezależnie od zmian Ordynacji podatkowej, które dopiero wejdą w życie, roszczenie podatnika potwierdza orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 23 września 2003 r. (K 20/02).

Wreszcie wiele zobowiązań podatkowych oczywiście należnych fiskusowi ulegnie przedawnieniu. Dla postępowań podatkowych stracone dla organów podatkowych zostały co najmniej dwa lata.

Warto też zwrócić uwagę na to, że postępowanie podatkowe zakończone wadliwą decyzją również jest kosztowne. Bez większego ryzyka można zatem stwierdzić, że poniesione w 2004 r. z kieszeni podatnika koszty postępowań podatkowych prowadzonych przez duże urzędy skarbowe z dużym prawdopodobieństwem zostały zmarnotrawione.

■ Jak w takim razie należałoby postępować, jeśli podatnik w 2004 r. otrzymał taką wadliwą decyzję dużego urzędu skarbowego?

– Jest to sprawa proceduralnie złożona i zależy od etapu postępowania podatkowego przed organami podatkowymi lub sądami administracyjnymi. Jeżeli decyzja naczelnika dużego urzędu skarbowego stała się ostateczną (podatnik nie wnosił od niej odwołania), należy składać wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Jeżeli zaś toczy się postępowanie odwoławcze w drugiej instancji, w jego toku podatnik może podnieść zarzuty co do kompetencji dużego urzędu skarbowego do wydania zaskarżonej decyzji oraz wnosić o jej uchylenie przez dyrektora IS i przekazanie sprawy do organu właściwego przed zmianą. Gdy została już wydana decyzja dyrektora IS, utrzymująca w mocy wadliwą decyzję naczelnika urzędu skarbowego, trzeba skarżyć decyzję ostateczną do wojewódzkiego sądu administracyjnego (o ile nie minął termin do złożenia skargi), albo wnosić do tegoż dyrektora o stwierdzenie jej nieważności. Gdy zapadł wyrok WSA, można składać skargę kasacyjną.

Rozmawiała  Wiesława Moczydłowska
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?