Trzeba zmienić przepisy dla małych firm

– Mamy zamiar zwrócić się do Ministerstwa Finansów i Komisji Finansów Publicznych o uproszczenie przepisów. Obecnie zakończono prace nad propozycjami zmian. Dokumenty niebawem zostaną przekazane – twierdzi prof. Gertruda Świderska, przewodnicząca komisji.

Przepisy trzeba uprościć, gdyż księgowość małych i średnich przedsiębiorstw nie spełnia obecnie oczekiwanych funkcji. Po pierwsze, sprawozdania finansowe tych firm nie podlegają badaniu biegłego rewidenta raz na trzy lata, jak było przed 2000 rokiem. Po drugie, w takich firmach osoba, która jest właścicielem, równocześnie zarządza jednostką. Tymczasem skomplikowana sprawozdawczość wydaje się być uzasadniona wtedy, gdy te dwie funkcje są rozdzielone, jak w przypadku spółek akcyjnych. Właściciele poprzez sprawozdanie finansowe mają szanse poznać obraz finansowy i majątkowy własnej firmy, a także ocenić efektywność zarządzania.

Komisja twierdzi też, że procedura tworzenia samego sprawozdania dla małych i średnich przedsiębiorców powinna zostać uproszczona. Natomiast niektóre elementy ważne z punktu widzenia rachunkowości powinny zostać przesunięte do informacji dodatkowej.

Resort musi interweniować

Skąd te wnioski? W ramach Komisji Rady Naukowej ds. Doskonalenia Przepisów i Zasad Rachunkowości Stowarzyszenia Księgowych w Polsce przeprowadzono badania dotyczące pożądanych zmian w rachunkowości małych i średnich przedsiębiorstw. Najczęściej wskazywanym kierunkiem zmian w przepisach, oczekiwanym zarówno przez MSP, jak też wskazywanym przez biegłych rewidentów oraz firmy leasingowe, była konieczność integracji przepisów podatkowych i z zakresu rachunkowości. Na problem zbyt uciążliwych przepisów wskazało aż 82 proc. przedsiębiorstw MSP, 85 proc. firm audytorskich oraz 70 proc. firm leasingowych.

– Ankietowani wyraźnie oczekują, że ustawodawca będzie w tym zakresie dążył do uproszczenia rozwiązań podatkowych i ich zbliżenia z przepisami prawa bilansowego – twierdzi prof. Gertruda Świderska.

Wnioski są zatem jednoznaczne. Dla małych i średnich firm przepisy ustawy o rachunkowości są zbyt trudne. Dodatkowych problemów przysparzają liczne rozbieżności między prawem bilansowym i podatkowym. W takich przedsiębiorstwach pracuje niewiele osób. Tymczasem muszą one sprostać dość dużym wyzwaniom. Pozostawienie przepisów w obecnym kształcie powoduje jedynie coraz częściej pojawiające się błędy w księgach rachunkowych.

POSTULUJEMY

Ministerstwo Finansów powinno opracować projekt przepisów upraszczających prowadzenie księgowości małych i średnich przedsiębiorstw.

– Realne jest, że dla tej grupy przedsiębiorców wiele przepisów ustawy o rachunkowości pozostaje martwych – twierdzi rozmówca.

Jego zdaniem w praktyce niektóre z przepisów w ogóle mogą nie być stosowane. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele. Przepisy są zbyt skomplikowane. Często nie przystają też do realiów danego przedsiębiorstwa i wymagają zbyt dużych nakładów pracy w porównaniu z niezauważalnym efektem informacyjnym.

– Nie bez znaczenia jest też fakt, że takie firmy nie podlegają badaniu przez biegłego rewidenta – uważa prof. Gierusz.

Dodaje, że w takim przypadku nie ma kontroli nad tym, czy przedsiębiorstwa rzeczywiście stosują wszystkie przepisy w zakresie, jakiego wymaga ustawa o rachunkowości. Zależy to od dobrej woli właściciela.

– Koncepcja komisji jest tym bardziej celowa, że przepisy ustawy o rachunkowości są zbliżone do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. Kolejne zmiany będą też szły w tym kierunku – twierdzi nasza rozmówczyni.

Podkreśla, że w związku z tym wymagania sprawozdawcze będą coraz wyższe. Dodaje jednak, że w stosunku do małych i średnich firm nie ma uzasadnienia dla utrzymywania tak szczegółowych obowiązków.

Agnieszka Pokojska