Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

• Przepisy antylichwiarskie są już w ustawach covidowych
• Projekt ustawy o zmianie 9 ustaw w celu przeciwdziałania lichwie - założenia

Przepisy antylichwiarskie są już w ustawach covidowych

Wiceminister przypomniał "główne założenia ustawy antylichwiarskiej zostały już uwzględnione w tzw. ustawach covidowych". "One już obowiązują, są obowiązującym prawem. Nie sprawdziły się przestrogi tych, którzy krytykowali te przepisy mówiąc o jakimś totalnym załamaniu rynku" - zaznaczył Woś w rozmowie z PAP.
"Jako Ministerstwo Sprawiedliwości uważamy, że absolutnie trzeba bronić i chronić najsłabszych - tych, którzy stają się ofiarami lichwiarzy. W związku z tym te rozwiązania +covidowe+, które teraz są czasowe, powinny stać się obowiązującym prawem" - ocenił wiceminister.

Poinformował, że w związku z tym został już uzyskany wpis do wykazu prac rządu w odniesieniu do takich zmian. "To daje MS +zielone światło+ do kolejnych kroków legislacyjnych po to, aby ten projekt mógł być jak najszybciej przyjęty przez rząd, potem przez parlament i stał się obowiązującym prawem" - powiedział wiceminister.

"Ta ustawa w nieco szerszym zakresie, ale bardzo zbliżonym do rozwiązań z ustawy covidowej, będzie teraz przedmiotem bardzo intensywnych prac rządu w ramach procesu legislacyjnego. Jako MS chcielibyśmy, żeby ten projekt był jak najszybciej przyjęty, po to, żeby te przepisy z ustawy czasowej zastąpić stałą, jednoznaczną regulacją, która broni najsłabszych i potencjalne ofiary lichwiarzy" - zaznaczył Woś.

Wiceminister przypomniał, że głównym założeniem odnoszącym się do kwestii antylichwiarskich zawartych w regulacjach "covidowych" jest "określenie maksymalnych kosztów odsetkowych i pozaodsetkowych oraz obniżenie tych kosztów".

"O szczegółowych rozwiązaniach będzie jednak można mówić, kiedy projekt stanie się przedmiotem konsultacji" - powiedział Woś odnosząc się do propozycji mających wprowadzić stałe regulacje w tej kwestii.

Wiosną 2020 r. w ramach przygotowywania przepisów związanych z pandemią koronawirusa resort sprawiedliwości wskazywał, że "potrzeba brania pożyczek w sytuacji pandemii może być okazją dla różnego rodzaju naciągaczy i oszustów, chcących wyłudzać dodatkowe należności i przejmować nieruchomości".

"Przepisy wyraźnie zdefiniują, które pożyczki mają charakter lichwiarski, a za złamanie prawa będzie grozić więzienie. Skończą z zasadą, która uzależniała ściganie lichwiarza od tego, czy wiedział, że osoba biorąca pożyczkę jest +w przymusowym położeniu+, a więc np. w trudnej sytuacji życiowej i dramatycznie potrzebuje pieniędzy na zapewnienie sobie podstawowych warunków do życia, jak jedzenie, leki, opłatę rachunków. Ta uznaniowość prawa była dotąd przyczyną bezkarności lichwiarzy" - zaznaczało w kwietniu ub.r. ministerstwo przy okazji tamtych zmian. Ograniczono wtedy także możliwość składania wniosków o licytacje nieruchomości.

Przygotowany przez MS projekt ustawy mający - w zamierzeniu rządu - skutecznie zwalczać patologiczne pożyczki o charakterze lichwiarskim trafił także do Sejmu ubiegłej kadencji. Jak zapowiadano, zmiana miała kompleksowo rozwiązać ten problem wprowadzając jasny, stały limit kosztów pozaodsetkowych. Wówczas jednak nie udało się zakończyć prac nad tymi propozycjami z powodu zakończenia kadencji parlamentu.(PAP)

autor: Marcin Jabłoński

mja/ jann/

Projekt ustawy o zmianie 9 ustaw w celu przeciwdziałania lichwie - założenia

W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod nr UD286 został wpisany Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania lichwie. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów jeszcze w III kwartale 2021 roku.

Projekt ten ma na celu podjęcie kompleksowych i skoordynowanych działań, zarówno na gruncie prawa karnego, jak i przez ingerencję w stosunki cywilnoprawne, ukierunkowanych na zlikwidowanie patologii udzielania pożyczek o charakterze lichwiarskim.  

W projekcie ustawy przewidziano zmiany w 9 ustawach, tj. w ustawach:
- z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny,
- z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego,
- z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny,
- z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe,
- z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym,
- z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych,
- z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim,
- z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym oraz
- z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami.

W projekcie ustawy proponuje się wprowadzenie regulacji dotyczących m.in.:

1) limitów kosztów pozaodsetkowych dla kredytu konsumpcyjnego i pożyczek pieniężnych; 

2) definicji legalnej kosztów pozaodsetkowych udzielenia świadczenia pieniężnego;

3) stosowania zabezpieczeń spłaty pożyczek pieniężnych;

4) nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego nad instytucjami pożyczkowymi w zakresie udzielania kredytu konsumenckiego. 

Przewiduje się, że projektowana ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia, z wyjątkiem niektórych przepisów, które wejdą w życie z dniem ogłoszenia.