REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowelizacja ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli

REKLAMA

W dniu 2 czerwca 2012 r. weszła w życie część przepisów ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2010 r. Nr 227, poz. 1482 ze zm., dalej „nowelizacja”) dotyczących postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez Najwyższą Izbę Kontroli (dalej „NIK”). Przepisy nowelizacji mają znaczenie dla podmiotów kontrolowanych, w tym także dla podmiotów prywatnych, które mogą podlegać kontroli NIK na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 82 ze zm., dalej „ustawa o NIK”).


Nowelizacja wprowadza bardziej szczegółowe przepisy dotyczące procedury przeprowadzania kontroli, co wynikło z konieczności dostosowania regulacji dotyczących postępowania kontrolnego do systemu źródeł prawa ustanowionego w konstytucji. Zgodnie z konstytucją, normy wpływające na sferę praw i obowiązków obywateli powinny być zawarte w aktach prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast w dotychczasowym stanie prawnym, szczegółowe regulacje dotyczące postępowania kontrolnego były zawarte w istotnej części w zarządzeniu Prezesa NIK. Nowelizacja zmierza zatem w tym zakresie do dostosowania przepisów do standardów konstytucyjnych.

Autopromocja

W nowelizacji zrezygnowano z dotychczasowego rozwiązania polegającego na wytwarzaniu dwóch dokumentów pokontrolnych, tzn. protokołu kontroli i wystąpienia pokontrolnego. Obecnie, ustalenia kontrolne, w tym oceny, uwagi i wnioski będą ujmowane w jednym dokumencie, tzn. wystąpieniu pokontrolnym. Powinno ono zawierać m. in. zwięzły opis ustaleń kontrolnych, jak również ocenę kontrolowanej działalności oraz uwagi i wnioski dotyczące usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Ponadto, zgodnie z nowelizacją, tryb kwestionowania wyników kontroli ograniczony będzie tylko do zastrzeżeń składanych do wystąpienia pokontrolnego. Zastrzeżenia do wystąpienia pokontrolnego może zgłosić kierownik jednostki kontrolowanej. Należy zaznaczyć, że w dotychczasowym stanie prawnym uprawnienie to przysługiwało także organom państwowym lub samorządowym, którym przekazano wystąpienie.

Oprócz powyższego, do 21 dni został wydłużony termin na zgłoszenie zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego. Wprowadzona zmiana ma na celu umożliwienie kierownikowi jednostki kontrolowanej dokładniejszego zapoznania się z wynikami kontroli przed złożeniem zastrzeżeń.

Istotne jest, że ustawa o NIK, również po nowelizacji, nie przewiduje dalszego trybu odwoławczego, po rozpatrzeniu zastrzeżeń. W dotychczasowym stanie prawnym, sądy administracyjne zasadniczo wypowiadały się przeciwko możliwości kwestionowania działań NIK w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ma to związek między innymi z tym, że wystąpienia pokontrolne, również po nowelizacji, przynajmniej z założenia, nie mają charakteru władczego rozstrzygnięcia, lecz jedynie stwierdzają określony stan rzeczy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Na prawa podmiotów kontrolowanych (zwłaszcza podmiotów prywatnych), może wpływać jednak również sam sposób przeprowadzania czynności kontrolnych. Uprawnienia kontrolerów NIK są bowiem bardzo szerokie - mają oni m. in. prawo do swobodnego wstępu do obiektów kontrolowanych, przeprowadzania oględzin obiektów, wzywania i przesłuchiwania świadków, zwoływania narad w związku z przeprowadzaną kontrolą czy zasięgania w zakresie przeprowadzanej kontroli informacji i żądania dokumentów.

Na uwagę zasługują zatem przepisy nowelizacji, które poszerzają możliwość kwestionowania niektórych czynności podejmowanych w toku kontroli. Szczególnie uciążliwe i utrudniające prowadzenie działalności kontrolowanego, może być np. zabezpieczenie materiałów przez kontrolera. Obecnie, na odmowę zwolnienia materiałów spod zabezpieczenia, będzie przysługiwało zażalenie. Zażalenie będzie przysługiwało także na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej na świadka, który nie stawił się na wezwanie, oraz na postanowienie o odmowie przyjęcia zastrzeżeń do wystąpienia pokontrolnego. Przepisy ustawy o NIK, również po nowelizacji nie przewidują jednak dalszego trybu odwoławczego po rozpatrzeniu zażalenia.

Nie można natomiast wykluczyć, że na gruncie nowych przepisów, w praktyce zostanie jednak dopuszczona w pewnym zakresie kontrola sądowoadministracyjna działań NIK, bezpośrednio oddziałujących na prawa i obowiązki podmiotów prywatnych. Sposobem na poszukiwanie prawnych możliwości ochrony interesów podmiotu kontrolowanego przez NIK, będącego przedsiębiorcą, może być także odwoływanie się do przepisów o kontroli zawartych w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 2 tej ustawy, jej przepisy dotyczące kontroli powinny mieć pierwszeństwo przed ustawami szczególnymi. Jest to istotne, ponieważ powyższe przepisy przewidują pewne gwarancje dla przedsiębiorców, dotyczące np. czasu trwania kontroli, trybu jej przeprowadzania itp., mogące potencjalnie służyć łagodzeniu rygorów wynikających z ustawy o NIK.

Podsumowując, nowelizacja wprowadza istotne zmiany w dotychczasowym stanie prawnym w zakresie postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez NIK. Najważniejsze zmiany wprowadzone nowelizacją dotyczą rezygnacji z wytwarzania dwóch dokumentów pokontrolnych na rzecz jednego wystąpienia pokontrolnego, zmiany trybu i sposobu wnoszenia zastrzeżeń do treści wystąpienia pokontrolnego oraz możliwości kwestionowania w drodze zażalenia niektórych czynności w postępowaniu kontrolnym.

Krzysztof Niepytalski

aplikant radcowski

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    REKLAMA