Czy pracownik oddelegowany do Belgii może podlegać ubezpieczeniom w Polsce

 Chcemy, aby pracownik nadal był zgłoszony do ubezpieczeń w ZUS. Pracownik był oddelegowany wcześniej do pracy w Belgii na 25 miesięcy od 1 sierpnia 2005 r. do 30 września 2007 r. i miał poświadczone za ten czas formularze E-101 i E-102. Chcemy skorzystać ze znajomości rynku belgijskiego tego pracownika. Czy i w jakim trybie jest możliwe uzyskanie dla tego pracownika formularzy E-101, aby można było nadal opłacać za niego składki w Polsce?

RADA

Jeżeli ZUS i instytucja ubezpieczeniowa w Belgii zawrą porozumienie o podleganiu tego pracownika polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych, to osoba, która przepracowała ponad 24 miesiące w Belgii i ponownie została tam oddelegowana przed upływem 12 miesięcy, może nadal podlegać ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu w Polsce. W przypadku zawarcia takiego porozumienia ZUS będzie mógł poświadczyć formularz E-101 dla pracownika.

UZASADNIENIE

Pracownik zatrudniony na terytorium Unii Europejskiej, EOG i Szwajcarii podlega tylko jednemu systemowi ubezpieczeń społecznych - w kraju, gdzie wykonuje pracę. Od tej zasady są jednak wyjątki.

Delegując pracownika do innego kraju UE w celu wykonywania przez niego pracy jest możliwość, aby pracownik mógł podlegać w dalszym ciągu ubezpieczeniom społecznym w kraju zatrudnienia, jednak przewidywany czas oddelegowania nie może przekraczać 12 miesięcy. Jeżeli pracownik musi dłużej pracować w państwie, do którego jest oddelegowany, można wystąpić o zgodę na przedłużenie podlegania dotychczasowym ubezpieczeniom społecznym. Większość państw UE uznaje, że dana osoba może być zwalniana z podlegania ubezpieczeniom społecznym w państwie, w którym wykonuje pracę, przez maksymalnie 5 lat, lecz przerwa w oddelegowaniu, trwająca 2 miesiące i dłużej, powoduje, że wspomniany okres 5-letni liczy się od nowa (krótsza przerwa jest sumowana z okresem oddelegowania).

WAŻNE!

Do okresu 5 lat pracy wlicza się zarówno zatrudnienie u jednego pracodawcy, jak i kolejno u kilku pracodawców.

W przypadku wysłania pracownika do Belgii 2-miesięczna przerwa powoduje, że nie sumuje się wcześniejszych okresów delegowania, jeżeli pracownik był oddelegowany łącznie nie dłużej niż na 24 miesiące. Jeżeli natomiast pracownik pracował tam od 2 do 5 lat i był zgłoszony w tym czasie do polskich ubezpieczeń społecznych, to pracownika można ponownie oddelegować do pracy w Belgii z zachowaniem prawa do ubezpieczenia w Polsce po przerwie trwającej co najmniej 12 miesięcy.

Państwa pracownik przepracował 25 miesięcy w Belgii i zamierzają Państwo wysłać go ponownie do pracy w Belgii, dlatego ZUS nie poświadczy formularza E-101 dla tego pracownika. W takim przypadku powinni Państwo złożyć wniosek o zawarcie porozumienia wyjątkowego z belgijską instytucją ubezpieczeniową do Centrali ZUS.

Składając taki wniosek powinni Państwo załączyć informację podobną do tej, kiedy pracownik stara się o poświadczenie druku E-101 w ZUS, oraz informację o tym, że pracownik wyraził zgodę na zawarcie porozumienia wyjątkowego. Muszą Państwo być przygotowani, że postępowanie może trwać długo (co najmniej 2-3 miesiące), ponieważ instytucja zagraniczna sprawdza informacje podane przez stronę polską. Po ewentualnym otrzymaniu zgody powinni Państwo zgłosić się do ZUS, aby poświadczyć druki E-101. Okres pracy tego pracownika w Belgii nie może być łącznie dłuższy niż 5 lat, ponieważ władze belgijskie sztywno przestrzegają 5-letniego okresu nieprzerwanego zwolnienia z obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu pracy na terytorium ich kraju.

• art. 13 ust. 2 lit. a, art. 14 ust. 1, art. 17 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek, oraz członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (DzU UE L 71.149.2 ze zm.),

• art. 11 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z 21 marca 1972 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (DzU UE L 72.74.1 ze zm.),

• decyzja 2001/891/EC Komisji Administracyjnej Wspólnot Europejskich ds. zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących nr 181 z 13 grudnia 2000 r., dotyczącą wykładni art. 14 ust. 1, art. 14a ust. 1 oraz art. 14b ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady EWG nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek, oraz członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (DzU L 01.329. 73-77).

Kacper Pyrka

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych