Ewidencja i rozliczanie wynagrodzeń właścicieli spółek - umowa menedżerska

Do umów menedżerskich, zaliczanych do tzw. nienazwanych umów o świadczenie usług, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia.

Uzyskane z tego tytułu przychody kwalifikuje się jako przychody z działalności wykonywanej osobiście. Od ustalonego wynagrodzenia spółka jako płatnik ma obowiązek naliczyć i pobrać zaliczki na podatek w wysokości 19% od dokonywanych świadczeń. Użyte przez ustawodawcę słowo „świadczenia” oznacza, że opodatkowaniu podlega wynagrodzenie, jak również inne świadczenia (np. pakiet medyczny, ubezpieczenie) uzyskiwane przez menedżera.

Umowa menedżerska podlega w takim samym zakresie ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym jak umowy zlecenia. Jeśli udziałowiec nie ma innego tytułu do ubezpieczeń (nie ma zbiegu ubezpieczeń), spółka ma obowiązek naliczyć i odprowadzić składki ZUS.

Jeżeli członek zarządu wykonujący kontrakt menedżerski uzyskuje przychody z innych tytułów (np. prowadzi działalność gospodarczą), wówczas następuje u niego zbieg tytułu ubezpieczeń. Jeśli przychód z kontraktu jest równy lub większy od najniższej podstawy wymiaru składek z działalności gospodarczej, wówczas można wybrać, które źródło przychodu będzie oskładkowane. Jeżeli natomiast podstawa wymiaru składek z kontraktu menedżerskiego jest niższa niż obowiązująca tego menedżera najniższa podstawa wymiaru składek z działalności gospodarczej, to podlega on ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności.

Jeśli menedżer wykonuje dwie lub kilka umów menedżerskich, mających charakter umowy zlecenia, ubezpieczeniom społecznym podlega obowiązkowo tylko z jednej z nich, z najwcześniejszej lub z wybranej przez siebie.

Składka zdrowotna powinna być opłacana niezależnie od tego, czy nastąpił zbieg tytułów ubezpieczenia, czy też nie.

Naliczenie i księgowanie wynagrodzenia dla menedżera, od którego pracodawca ma obowiązek naliczyć ZUS, jest takie same jak w przypadku ewidencji pozostałych wynagrodzeń. Obciążeniu podlega konto kosztowe „Wynagrodzenia” w korespondencji z kontem rozrachunkowym „Rozrachunki z pracownikami”.

Przykład

Członek zarządu, udziałowiec, z tytułu kontraktu menedżerskiego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 25 000 zł.

Oprócz kontraktu menedżerskiego członek zarządu uzyskuje również dochody z działalności gospodarczej.

Dochody te są wyższe od najniższej podstawy wymiaru składek. Od otrzymywanego wynagrodzenia naliczana jest jedynie składka zdrowotna. We wrześniu naliczono wynagrodzenie i sporządzono listę płac.

Obliczenia:

• wynagrodzenie brutto - 25 000 zł,

• podstawa składki zdrowotnej i przychodu do opodatkowania pdof - 25 000 zł,

• składka zdrowotna (9%) - 2250 zł,

• składka zdrowotna podlegająca odliczeniu od pdof (7,75%) - 1937,50 zł,

• koszty uzyskania przychodu - 108,50 zł,

• dochód do opodatkowania (zaokrąglony do pełnych złotych) - 24 892 zł,

• pdof (19%) - 4729,48 zł,

• pdof wpłacony do US - 2792 zł,

• wynagrodzenie netto - do wypłaty - 19 958 zł.

Ewidencja księgowa

1. Lista płac:

Wn„Wynagrodzenia” 25 000

Ma„Rozrachunki z pracownikami”25 000

2. Zaliczka na podatek dochodowy:

Wn„Rozrachunki z pracownikami” 2 792

Ma„Rozrachunki publicznoprawne” 2 792

- w analityce „Rozrachunki z tyt. PDOF”

3. Składki na ubezpieczenie zdrowotne:

Wn„Rozrachunki z pracownikami” 2 250

Ma„Rozrachunki publicznoprawne” 2 250

- w analityce „Rozrachunki z ZUS”

4. Wypłata wynagrodzenia na koniec miesiąca (września):

Wn„Rozrachunki z pracownikami” 19 958

Ma„Rachunek bieżący” 19 958

5. W październiku wpłacono podatek dochodowy na rachunek urzędu skarbowego:

Wn„Rozrachunki publicznoprawne” 2 792

- w analityce „Rozrachunki z tyt. PDOF”

Ma„Rachunek bieżący” 2 792

6. W październiku zapłacono składki ZUS:

Wn„Rozrachunki publicznoprawne” 2 250

- w analityce „Rozrachunki z ZUS”

Ma„Rachunek bieżący”

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kontrakt menedżerski w świetle ustawy o VAT jest działalnością wykonywaną osobiście - na podstawie umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT umowa menedżerska może być zwolniona z VAT pod warunkiem, że z tytułu wykonania czynności objętych tą umową osoby te (zleceniobiorcy) są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Oznacza to, że kontrakt menedżerski powinien określać w sposób niebudzący wątpliwości:

• warunki wykonania zlecenia,

• wynagrodzenie,

• zastrzeżenie o przejęciu przez zleceniodawcę odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonaną przez zleceniobiorcę pracę.

Nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu w oparciu o przepisy kodeksu spółek handlowych

Powołanie udziałowców w oparciu o art. 201 k.s.h. na członków zarządu w drodze podjęcia uchwały przez wspólników oznacza jedynie nawiązanie stosunku organizacyjnego w celu pełnienia funkcji. Zapisy zawarte w kodeksie spółek handlowych nie uzależniają pełnienia funkcji członka zarządu od wynagrodzenia i jednocześnie nie określają, jaka powinna to być forma współpracy.

Prawnie dopuszczalne jest nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu przez udziałowców. Zarządzając spółką, wspólnik w bezpośredni sposób wpływa na jej wyniki finansowe, a więc pośrednio wpływa na wartość swoich udziałów. Nie jest to dla spółki przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, ponieważ ekwiwalentem za jego pracę jest ewentualny wzrost zysków spółki i dywidenda wypłacana udziałowcom. Nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu może skutkować w przyszłości przysporzeniem majątkowym, więc de facto nie ma ono charakteru nieodpłatnego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

• art. 12 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 13, 41, 41a i 42 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1378

• art. 58 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1287

• art. 201 i 210 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - Dz.U. Nr 94, poz. 1037; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• art. 22 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1288

• art. 6, art. 9 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243

• art. 13 ust. 3 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1029

Maryla Piotrowska

główna księgowa z licencją MF