Jak zmienić warunki płacy w umowie zlecenia

RADA

Zmiany do umowy zlecenia mogą zostać wprowadzone w drodze aneksu do umowy. Wymagają one zgodnej woli obu stron, a ponadto powinny zostać zawarte w tej samej formie co umowa zlecenia. W zależności od zapisów umowy możliwe jest także jej definitywne wypowiedzenie i podpisanie nowej umowy w zmienionym kształcie. Do umowy zlecenia nie można natomiast zastosować wypowiedzenia warunków pracy i/lub płacy, które stosuje się w przypadku umów o pracę.

UZASADNIENIE

Kodeks cywilny regulujący zasady zawierania umowy zlecenia nie określa konkretnych sposobów zmian tej umowy. Jednak zgodnie z obowiązującą w prawie cywilnym zasadą swobody zawierania umów, stronom umowy zlecenia wolno, w granicach wyznaczonych prawem, nie tylko zawrzeć umowę w konkretnym kształcie, ale również ją modyfikować, uzupełniać oraz rozwiązać (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Sposób i formę zmiany zawartej umowy zlecenia powinna określać sama umowa.

WAŻNE!

Zmiana umowy zlecenia powinna zostać dokonana w identycznej formie, w jakiej została zawarta ta umowa.

W praktyce najczęściej dochodzi do zmian umowy zlecenia w drodze tzw. aneksu do umowy, a więc na zasadzie porozumienia stron umowy zmieniającego zawartą umowę zlecenia. Taki sposób zmiany umowy zlecenia jest najczęściej stosowany w sytuacji, gdy modyfikacja umowy jest bardziej korzystna dla zleceniobiorcy.

PRZYKŁAD

Zleceniodawca zaproponował zleceniobiorcy zmianę systemu wynagradzania za świadczone przez niego usługi. Zamiast prowizji w wysokości 10% od każdej zawartej umowy z klientem będzie otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 2% miesięcznych obrotów firmy. Zmiana ta jest dla zleceniobiorcy korzystna i wyraził na nią zgodę. Zleceniodawca ze zleceniobiorcą sporządzili zatem aneks do umowy zlecenia, w którym określili, że od 1 sierpnia 2008 r. nastąpiła zmiana umowy zlecenia w części dotyczącej zasad wynagradzania, i ustalili, że zleceniobiorca będzie otrzymywał miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2% miesięcznych obrotów firmy. Taki sposób zmiany umowy zlecenia jest prawidłowy.

Zasadniczo umowa zlecenia może zostać zawarta w dowolnej formie, nawet ustnej (art. 73 Kodeksu cywilnego). Przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują bowiem wymogu zachowania formy pisemnej. Podobnie jest w przypadku zmiany jej treści. Strony mogą jednak zastrzec szczególną formę zawarcia, zmiany i rozwiązania umowy zlecenia, nawet jeśli przepisy takiej nie przewidują (art. 76 Kodeksu cywilnego). W przypadku gdy umowę zawarto pisemnie, takiej samej formy będą wymagały jej późniejsze zmiany (art. 77 Kodeksu cywilnego).

Do umów zlecenia nie można natomiast zastosować konstrukcji wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i/lub płacy, które polega na wypowiedzeniu przez pracodawcę dotychczasowych warunków pracy i/lub płacy i zaproponowaniu w ich miejsce nowych. Na odmowę przyjęcia nowych warunków pracownik ma połowę okresu wypowiedzenia wynikającego z jego umowy o pracę. Wypowiedzenie zmieniające jest bowiem uregulowane jedynie w przepisach prawa pracy i znajduje zastosowanie w przypadkach tych umów o pracę, które można wypowiedzieć. Prawo cywilne natomiast nie zawiera odpowiednika takich przepisów.

Jeżeli zleceniobiorca nie zgadza się na zmianę treści umowy zlecenia, można definitywnie wypowiedzieć mu umowę zlecenia, a następnie zaproponować podpisanie tej umowy w nowym kształcie. Taki sposób zmiany umowy zlecenia jest dopuszczalny pod warunkiem, że w dotychczasowej umowie zlecenia strony nie ograniczyły możliwości wypowiedzenia tej umowy jedynie do przypadków wystąpienia ważnych powodów. W takim przypadku zleceniodawca, który chce dokonać wypowiedzenia umowy zlecenia, powinien najpierw ocenić, czy w danej sytuacji jest to uzasadnione. Wypowiadając umowę bez ważnego powodu, może bowiem narazić się na obowiązek zapłaty odszkodowania zleceniobiorcy za wyrządzoną szkodę spowodowaną wypowiedzeniem zlecenia.

Sposoby zmiany umowy zlecenia

1) zmiana umowy zlecenia za porozumieniem stron (aneks do umowy zlecenia)

2) wypowiedzenie dotychczasowej umowy zlecenia i propozycja zawarcia nowej umowy zlecenia na zmienionych warunkach

• art. 42 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 93, poz. 586

• art. 73, art. 76, art. 77 § 1, art. 353¹, art. 746 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 116, poz. 731

Cecylia Bodek

specjalista w zakresie prawa pracy