Zapłata przedawnionego zobowiązania jako koszt

Dłużnik po upływie terminu przedawnienia może uchylić się od spełnienia świadczenia. Natomiast zrzeczenie się prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia oznacza, że wierzyciel może nadal ubiegać się o spełnienie świadczenia. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Przychodem jest, co do zasady, wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy. Oznacza to, że wartość zobowiązania, które się przedawniło, jest przychodem. Przychód ten powstanie nawet wówczas, gdy po upływie okresu przedawnienia spółka zrzeknie się prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia. Ustawodawca nie zezwala na pomniejszenie przychodów o kwotę przedawnionego zobowiązania zaliczonego przez spółkę do przychodów w 2007 roku nawet wówczas, gdy spółka zrzekła się prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia i zapłaciła kontrahentowi przedawnione zobowiązanie.

Kwota zapłaconego przedawnionego zobowiązania nie może stanowić także kosztów uzyskania przychodów. W myśl art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Z kolei przepis art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b u.p.d.o.p. wskazuje, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę innych zobowiązań, w tym z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń. Przedawnione zobowiązanie należy zaliczyć do innych zobowiązań, o których mowa w tym przepisie.

W konsekwencji spółka nie może pomniejszyć przychodów o wartość zapłaconego przedawnionego zobowiązania, jak również nie może zaliczyć tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Jak wynika z powyższego, kwota zapłaconego kontrahentowi przedawnionego zobowiązania będzie zwiększała podstawę opodatkowania spółki.

Takie stanowisko zajął także Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu Ośrodek Zamiejscowy w Jeleniej Górze w decyzji z 16 stycznia 2007 r. (nr PD-I-423/29/06).

Maria Dolna-Ciemniakowska

doradca podatkowy

Podstawa prawna:

art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm.).