REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Użyczenie prywatnego samochodu przez członka stowarzyszenia

Joanna Nowicka
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Samochód użytkowany do celów stowarzyszenia nie musi być własnością tej jednostki i nie musi być wprowadzony do ewidencji środków trwałych, aby koszty jego eksploatacji mogły być zarachowywane w ciężar kosztów uzyskania przychodu. Może to być m.in. prywatny samochód użyczony przez członka stowarzyszenia.

Cechą charakterystyczną użyczenia jest nieodpłatność. Umowa użyczenia jest umową, na podstawie której użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy (art. 710 Kodeksu cywilnego).

Autopromocja

W przeciwieństwie do najmu czy dzierżawy - użyczenie jest bezpłatne. Użytkownik samochodu ponosi jedynie zwykłe koszty jego utrzymania (art. 713 k.c.). Oznacza to ponoszenie przez biorącego w użyczenie kosztów pozwalających na używanie rzeczy i zachowanie rzeczy w stanie niepogorszonym.

UWAGA!

Istotne dla umowy użyczenia są dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas i nieodpłatność. Ta druga cecha wyraźnie odróżnia użyczenie od umowy najmu. Natomiast w przeciwieństwie do umowy darowizny rzecz użyczona w dalszym ciągu pozostaje w majątku użyczającego.

Zaliczanie w koszty podatkowe stowarzyszenia

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Stowarzyszenie może zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione z tytułu używania dla potrzeb prowadzonej działalności użyczonego samochodu, niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych (chodzi o tzw. zwykłe koszty jego utrzymania). Zasady zaliczania tych wydatków do kosztów podatkowych różnią się w zależności od tego, czy użyczony pojazd to samochód osobowy czy ciężarowy.

Użyczenie samochodu osobowego

Przypomnijmy, że ustawowa definicja samochodu osobowego jest określona w art. 4a pkt 9 updop.

W przypadku użyczonego samochodu osobowego stowarzyszenie może zaliczyć do swoich kosztów wydatki do wysokości kwoty wynikającej z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km przebiegu określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (art. 16 ust. 1 pkt 51 updop). Biorący w używanie musi przy tym prowadzić ewidencję przebiegu użyczonego pojazdu, potwierdzoną przez jednostkę na koniec każdego miesiąca (art. 16 ust. 5 updop).

Ewidencja przebiegu pojazdu powinna zawierać co najmniej:

• nazwisko, imię i adres zamieszkania osoby używającej pojazdu,

• numer rejestracyjny pojazdu i pojemność silnika,

• kolejny numer wpisu,

• datę i cel wyjazdu, opis trasy (skąd - dokąd),

• liczbę faktycznie przejechanych kilometrów,

Autopromocja

• stawkę za 1 kilometr przebiegu,

• kwotę wynikającą z przemnożenia liczby faktycznie przejechanych kilometrów i stawki za 1 kilometr przebiegu,

• podpis podatnika (pracodawcy) i jego dane.

UWAGA!

Do prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu (tzw. kilometrówki) jest obowiązana osoba używająca tego pojazdu. W razie braku tej ewidencji wydatki ponoszone przez stowarzyszenie z tytułu używania użyczonego samochodu na potrzeby działalności nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Zwykłe koszty utrzymania rzeczy to wydatki i nakłady pozwalające zachować rzecz w stanie niepogorszonym, utrwalającym jej właściwości i przeznaczenie. W przypadku użyczonego samochodu będą to np. koszty eksploatacji, konserwacji samochodu, czy też drobnych napraw (zakup paliwa, opłaty parkingowe, części zamienne, naprawa, przegląd, usługi serwisowe).

Za zwykłe koszty utrzymania samochodu nie można natomiast uznać np. podatku od środków transportowych, kosztów ubezpieczenia i innych publiczno- i prywatnoprawnych ciężarów związanych zwykle z własnością lub posiadaniem środka transportu.

PRZYKŁAD

W umowie użyczenia samochodu osobowego zawartej między stowarzyszeniem a członkiem tego stowarzyszenia zapisano, że stowarzyszenie opłaca podatek od środków transportowych od tego samochodu. Jakie to powoduje skutki dla właściciela samochodu?

Jeżeli biorący w używanie (stowarzyszenie) rzeczywiście ponosi wydatki, które faktycznie obciążają użyczającego (właściciela samochodu - tu: członka stowarzyszenia), wówczas równowartość takiego wydatku stanowi czynsz najmu i jako taki stanowi koszt biorącego w używanie oraz przychód użyczającego. Właściciel samochodu ma obowiązek wykazać ten przychód w swoim rocznym zeznaniu PIT.

Użyczenie samochodu ciężarowego

Jeśli przedmiotem użyczenia jest samochód ciężarowy, stowarzyszenie ma prawo zaliczać do kosztów podatkowych wydatki ponoszone na jego bieżącą eksploatację (pod warunkiem że wydatki te pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami uzyskiwanymi z działalności stowarzyszenia).

Odmiennie niż w przypadku samochodów osobowych, brak jest limitu wydatków możliwych do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów.

UWAGA!

Od użyczonego samochodu, zarówno ciężarowego, jak i osobowego, stowarzyszenie w żadnym przypadku nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych.

Kiedy użyczenie jest przychodem

Z perspektywy podatkowej użyczenie samochodu przez członka tego stowarzyszenia stanowi tzw. nieodpłatne świadczenie.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 updop przychodem podlegającym opodatkowaniu jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Wartość przychodu ustala się zgodnie z treścią art. 12 ust. 6 updop, tj. w przypadku użyczenia samochodu - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Cena rynkowa powinna każdorazowo odzwierciedlać konkretną sytuację, tj. odnosić się do cen stosowanych przy odpłatnym udostępnianiu samochodów tej samej marki, modelu, wyposażeniu, zużyciu i długości trwania użyczenia w konkretnej miejscowości (np. w oparciu o średnią stawkę stosowaną w wypożyczalniach samochodów osobowych).

Przychody te uwzględnia się w okresie, którego dotyczą, tzn. w rozliczeniach miesięcznych i/lub rocznym - w zależności od formy wpłat zaliczek na podatek dochodowy.

Podkreślić należy, że w szczególnych przypadkach zawarcie umowy użyczenia może powodować skutki podatkowe również dla użyczającego. Sytuacja taka dotyczy transakcji z podmiotami powiązanymi (art. 11 updop), z tym że w takim przypadku dochód może zostać ustalony wyłącznie przez organy podatkowe.

Pojęcie nieodpłatnego świadczenia

Przepisy nie precyzują, co należy rozumieć przez nieodpłatne świadczenie, jednak orzecznictwo sądowe i praktyka podatkowa zinterpretowały ten termin jako „te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne (tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy” (zob. wyrok NSA z 29 października 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1290/98). Przy użyczeniu samochodu przysporzeniem majątkowym będzie więc możliwość wykorzystywania samochodu na cele działalności jednostki, za co w innym razie jednostka musiałaby zapłacić. O nieodpłatnym otrzymaniu i obowiązku rozpoznania przychodu nie decyduje zawarcie umowy użyczenia, lecz dopiero faktyczne rozpoczęcie używania samochodu.

Organizacje bez podatku

Jeżeli celem statutowym organizacji jest rodzaj działalności określony w art. 17 ust. 1 pkt 4 updop i użyczony samochód służy właśnie realizacji tego celu, to przychód z otrzymanego nieodpłatnego świadczenia, jakim jest użyczenie samochodu przez członka organizacji, nie podlega opodatkowaniu.

...i bez zapisu w księgach rachunkowych

Z uwagi na to, że umowa użyczenia ma charakter nieodpłatny, takie zdarzenie (zgodnie z treścią ekonomiczną) nie podlega ujęciu w księgach rachunkowych jednostki.

W celu uchwycenia przez biorącego w używanie rzecz przychodów z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń zasadne byłoby ujęcie takich przychodów w ewidencji pozabilansowej.

PRZYKŁAD

Stowarzyszenie wykorzystuje na potrzeby swojej działalności prywatny samochód osobowy członka stowarzyszenia na podstawie umowy użyczenia. Czy faktury zakupu paliwa powinny być wystawiane na stowarzyszenie (biorący w używanie), czy na właściciela pojazdu?

Oba rozwiązania są właściwe. Możliwe jest bowiem wystawianie faktur na stowarzyszenie, które faktycznie użytkuje samochód i na podstawie umowy użyczenia samochodu ponosi koszty eksploatacyjne. W takiej sytuacji kosztem podatkowym stowarzyszenia będą kwoty wydatków eksploatacyjnych (przy samochodzie osobowym - mieszczące się w limicie tzw. kilometrówki).

Możliwe jest również, że to właściciel samochodu będzie ponosił koszty eksploatacyjne, które następnie będą mu zwracane przez stowarzyszenie. W takim przypadku kosztem podatkowym stowarzyszenia będą kwoty zwrócone właścicielowi z tytułu kosztów używania samochodu. Wtedy faktury/rachunki będą wystawiane na właściciela pojazdu, zaś na przekazanie kwot zwrotów konieczne będzie sporządzenie dodatkowego dokumentu.

Użyczenie samochodu a VAT

Ewentualny obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług powstaje po stronie dającego rzecz w używanie (tu: członka stowarzyszenia).

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Jako odpłatne świadczenie usług traktuje się również nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części (art. 8 ust. 2 ustawy o VAT).

Z powyższego wynika, że zawarcie umowy użyczenia będzie rodzić obowiązek w zakresie podatku od towarów i usług (po stronie dającego rzecz w używanie), jeżeli:

• będzie to świadczenie na cele osobiste określonego w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT kręgu osób lub będzie to inne niż wymienione świadczenie na cele niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa,

• dającemu rzecz w używanie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu rzeczy, która jest przedmiotem umowy użyczenia.

Przy czym wymienione wyżej warunki muszą być spełnione łącznie.

Podstawy prawne:

• ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 181, poz. 1287

• ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

• ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy - Dz.U. Nr 27, poz. 271; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 201, poz. 1462

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    REKLAMA