REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zwrócony zadatek jako koszt

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Maria Dolna-Ciemniakowska
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka z o.o. otrzymała przy zawarciu umowy o świadczenie usług budowlanych od kontrahenta zadatek w wysokości 12 200 zł, który miał zagwarantować kontrahentowi wywiązanie się z podpisanej umowy. Spółka wystawiła fakturę VAT z tytułu otrzymanego zadatku i wykazała w deklaracji VAT-7 podatek należny w kwocie 2200 zł w miesiącu otrzymania zadatku. Do realizacji umowy jednak nie doszło, gdyż spółka wynegocjowała bardziej korzystny kontrakt z innym kontrahentem.

Ponieważ terminy realizacji obydwu umów były takie same, to spółka postanowiła zrealizować umowę podpisaną później - gdyż ta umowa pozwalała spółce zrealizować dużo większy zysk z tytułu świadczonych usług. Czy zadatek zwrócony w podwójnej wysokości stanowi koszty podatkowe i czy należy tę czynność opodatkować podatkiem od towarów i usług?

REKLAMA

Autopromocja

Zadatek to suma pieniężna dawana przy zawarciu umowy w celu zapewnienia jej wykonania. Artykuł 394 kodeksu cywilnego stanowi, że w przypadku:

1) niewykonania umowy przez jedną ze stron - druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej;

2) wykonania umowy - zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała, a jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi;

3) rozwiązania umowy lub gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony - zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej nie wystąpi.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zadatek w podatku dochodowym

REKLAMA

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Z powyższego jednoznacznie wynika, że otrzymanie zadatku nie powoduje powstania przychodu podatkowego. Dopiero zatrzymany zadatek jest przychodem podatkowym w momencie jego zatrzymania. Niemniej jednak to spółka nie wywiązała się z kontraktu i nie może zatrzymać zadatku, a wręcz przeciwnie jest zobowiązana do podwójnego zwrotu zadatku kontrahentowi.

O ile sam zwrot zadatku nie powoduje uszczuplenia majątku spółki, to już jego drugi wymiar stanowi dodatkowy wydatek. Jak wynika z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem tzw. kosztów negatywnych wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie z pkt 22 tego przepisu nie stanowią kosztów podatkowych kary i odszkodowania z tytułu:

1) wad dostarczonych towarów,

2) wad wykonanych robót i usług oraz

3) zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,

4) zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.

Jak wynika z powyższego, przepis ten stanowi katalog zamknięty i nie wymienia się w nim odszkodowań z tytułu niewykonania umowy. W przedstawionych okolicznościach zwrot zadatku w podwójnej wysokości może być zaliczony do kosztów podatkowych, gdyż wydatek ten niewątpliwie został poniesiony w celu uzyskania przychodów. Spółka, niewywiązując się z podpisanej wcześniej umowy, zrealizowała w tym samym okresie o wiele większe zyski, ponieważ podpisała korzystniejszy kontrakt.

Zwracam uwagę, że kosztem podatkowym może być jedynie nadwyżka kwoty zwróconego zadatku nad kwotą otrzymaną od kontrahenta.

Zadatek w podatku od towarów i usług

Zgodnie z art. 29 ust. 1-2 ustawy o podatku od towarów i usług podstawą opodatkowania jest obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku, jak również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku.

 

REKLAMA

Z kolei art. 19 ust. 11 ustawy stanowi, że jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, a w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Fakt otrzymania zadatku należy udokumentować przez wystawienie faktury w terminie siedmiu dni od jego otrzymania.

Należy zwrócić uwagę, że opodatkowanie zadatku nie stanowi opodatkowania transferu pieniądza, lecz opodatkowanie czynności, która ma być dopiero wykonana. Odstąpienie od umowy powoduje, że przedmiot opodatkowania nie zaistnieje, gdyż nie dochodzi do wykonania czynności opodatkowanej VAT.

Zwrot zadatku w podwójnej wysokości, a dokładnie nadwyżka kwoty zwróconego zadatku nad kwotą otrzymaną od kontrahenta pełni rolę odszkodowawczą za niewykonanie umowy i ma na celu naprawienie skutków niewykonania umowy. Nie jest więc wynagrodzeniem za czynność podlegającą opodatkowaniu i tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT. Ponieważ, co do zasady, zapłacone odszkodowanie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to spółka powinna skorygować (poprzez wystawienie faktury korygującej w dacie odstąpienia od umowy) podatek należny wykazany w momencie otrzymania zadatku.

Powyższe potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który w orzeczeniu z 18 lipca 2007 r., C-277/05, Société thermale d'Eugénie-les-Bains przeciwko Ministčre de l'Économie, des Finances et de l'Industrie stwierdził, że otrzymanie, zatrzymanie lub zwrot zadatku w podwójnej wysokości nie stanowią czynności podlegającej opodatkowaniu, gdyż czynności te nie należą do zakresu art. 2 ust. 1 VI dyrektywy. W uzasadnieniu Trybunał wskazał, że zadatek jest w istocie zryczałtowanym odszkodowaniem za odstąpienie od umowy zapłaconym w celu naprawienia szkody. Nie ma on bezpośredniego związku z jakąkolwiek odpłatnie świadczoną usługą i w związku z tym jako taki nie podlega opodatkowaniu.

Maria Dolna-Ciemniakowska

doradca podatkowy

Podstawa prawna:

- art. 12 ust. 4 pkt 1, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm.),

- art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn.zm.).

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

REKLAMA

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

REKLAMA

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

REKLAMA