Czy zwolnienie z odsetek za zwłokę jest przychodem

RADA

Nie, w spółce nie powstanie przychód z tytułu umorzenia odsetek za nieterminowe płatności za nabyte towary. Szczegóły - w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych określa dla odsetek odrębny od ogólnego sposób kwalifikowania ich do przychodów oraz kosztów podatkowych. Odsetki wierzyciel powinien uznać za przychód dopiero w momencie ich faktycznego otrzymania (metoda kasowa). Odpowiednio - dłużnik powinien uznać odsetki za koszt uzyskania przychodów w momencie ich zapłacenia (art. 12 ust. 4 pkt 2 updop). Nie znajdzie więc w ich przypadku zastosowania zasada, zgodnie z którą:

za przychody związane z działalnością gospodarczą osiągnięte w roku podatkowym uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 12 ust. 3 updop).

W każdym przypadku obowiązek rozpoznania przychodu z tytułu odsetek powstanie dopiero w dacie ich otrzymania. Przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 updop stanowi więc wyjątek względem przepisów art. 12 ust. 3 updop.

WAŻNE!

Odsetki są przychodem dla wierzyciela dopiero w momencie ich faktycznego otrzymania i odpowiednio kosztem uzyskania przychodów u dłużnika w momencie ich zapłacenia.

Z tego względu w przypadku zwolnienia spółki z zapłaty odsetek nie powinien być zastosowany przepis stanowiący, że przychodem jest wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań. Przepis o zasadach kwalifikowania odsetek ma w tej sytuacji pierwszeństwo.

W interpretacji z 15 października 2008 r., nr IP-PB3-423-1151/08-2/KR, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie zauważa, akceptując stanowisko Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów z 13 stycznia 1999 r. (pismo nr PB3-5912-722-6D4/I-JS/98), że:

(...) dla odsetek określony został inny tryb i zasady opodatkowania niż dla przychodów związanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 12 ust. 3 ustawy CIT. W konsekwencji „odsetki od należności (...)” naliczone, lecz nieotrzymane zgodnie z warunkami umowy, nie stanowią u wierzyciela przychodów. Odsetki takie są przychodami w dacie faktycznego otrzymania i odpowiednio w tej samej dacie zapłacone przez dłużnika są jego kosztami uzyskania przychodów. Oznacza to, że podjęte przez strony umowy decyzje odnośnie do odsetek niezapłaconych o ich umorzeniu, odroczeniu terminów płatności odsetek (prolongowaniu), obniżeniu oprocentowania, całkowitym lub częściowym zaniechaniu naliczania odsetek zarówno u wierzyciela, jak i dłużnika są podatkowo obojętne, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

PRZYKŁAD

Spółka BETON-BUD zamówiła u kontrahenta wykonanie usługi szkolenia części pracowników w zakresie przepisów BHP. Ponieważ na skutek przejściowych trudności BETON-BUD dokonał zapłaty za wykonaną usługę znacznie po uzgodnionym terminie, kontrahent wezwał BETON-BUD do zapłaty ustawowych odsetek w wysokości 1200 zł. BETON-BUD zaproponował jednak układ, w ramach którego zobowiązał się do wyłącznego korzystania z usług kontrahenta przy przeprowadzaniu okresowych szkoleń z zakresu BHP przez okres kolejnych dwóch lat. W zamian za to kontrahent umorzył odsetki.

BETON-BUD nie uzyska przychodu z tytułu umorzenia odsetek, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) updop, lecz przepis art. 12 ust. 4 pkt 2 updop.

• art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a), ust. 4 pkt 2, art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1316

Marcin Gawlik

konsultant podatkowy