Kto zapłaci podatek od pojazdów? [Przyczepy, ciągniki, TIR-y]

• Podatek od środków transportowych. Kto jest podatnikiem?
• Jakie pojazdy nie podlegają opodatkowaniu w zakresie podatku od środków transportowych?
• Kto zapłaci podatek od środków transportowych?
• W jakich przypadkach powstaje obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych?
• Podatek od środków transportowych - deklaracja podatkowa  
• Jakie kwoty podatku od środków transportowych w 2023 r.
• Podatek od środków transportowych: podsumowanie w pigułce 

Podatek od środków transportowych. Kto jest podatnikiem?

Co jednak istotne, treść właściwej regulacji precyzuje, iż za właściciela uznaje w tym przypadku również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (np. spółki komandytowo-akcyjne), na które środek transportowy jest zarejestrowany. Ponadto, zapłaty daniny nie unikną także posiadacze pojazdów powierzonych Polakowi. Muszą być one przyznane przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną, a pojazd musi być zarejestrowany w kraju. 

Jakie pojazdy nie podlegają opodatkowaniu w zakresie podatku od środków transportowych?

Zakres regulacji jest dość obszerny, tak więc na samym początku skupimy się na wyłączeniach w zakresie podatku od środków transportowych. Przede wszystkim, podatkowi nie będą podlegać właściciele samochodów osobowych, nieprzekraczających 3,5 tony. “Zwykli Kowalscy” posiadający 20-letniego, poczciwego Volkswagena Passata w TDI mogą zatem spać spokojnie. 

Do katalogu pojazdów kategorycznie zwolnionych będą należeć natomiast:

• środki transportowe będące w posiadaniu przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i innych misji zagranicznych, korzystających z przywilejów i immunitetów na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, oraz członków ich personelu, jak również innych osób zrównanych z nimi, jeżeli nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca pobytu stałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – pod warunkiem wzajemności;
• środki transportowe stanowiące zapasy mobilizacyjne, pojazdy specjalne oraz pojazdy używane do celów specjalnych;
• pojazdy zabytkowe.

Kto zapłaci podatek od środków transportowych?

Podatku od środków transportowych nie unikną właściciele:

• samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton;
• samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej równej lub wyższej niż 12 ton;
• ciągników siodłowych i balastowych przystosowanych do używania łącznie z naczepą lub przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony i poniżej 12 ton oraz powyżej 12 ton;
• przyczep i naczep, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton oraz powyżej 12 ton, z wyjątkiem związanych wyłącznie z działalnością rolniczą prowadzoną przez podatnika podatku rolnego;
• autobusów.

W jakich przypadkach powstaje obowiązek zapłaty podatku od środków transportowych?

Ustawodawca przewiduje trzy sytuacje, w których podatnik będzie zobligowany do zapłaty podatku od środków transportowych.

Po pierwsze: w sytuacji rejestracji środka transportu na terytorium Polski;

Po drugie: w sytuacji nabycia pojazdu, który wcześniej został zarejestrowany na terytorium kraju;

Po trzecie: w sytuacji ponownego dopuszczenia środka transportu do ruchu drogowego, po upływie czasu na jaki została decyzja organu o wycofaniu pojazdu.

Obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty, zarejestrowany lub ponownie dopuszczony do ruchu drogowego.

Podatek od środków transportowych - deklaracja podatkowa  

Deklaracja podatkowa w tym zakresie składana jest raz w roku. Konieczne będzie złożenie druku DT-1 do właściwego urzędu gminy, na terenie której znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika. Konieczne będzie złożenie deklaracji w terminie do 15 lutego lub też 14 dni od momentu powstania obowiązku podatkowego.

Podatek natomiast płacony jest w dwóch ratach:

I rata – do 15 lutego;

II rata – do 15 września.

Inne zasady uiszczania podatku obowiązują w sytuacji gdy obowiązek podatkowy powstał po 1 lutego, a przed 1 września danego roku. Wówczas konieczne będzie zapłata podatku w następującym reżimie:

I rata – 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego;

II rata – do 15 września danego roku.

Jakie kwoty podatku od środków transportowych w 2023 r.

Danina ta należy do katalogu podatków lokalnych, będących dochodami samorządu terytorialnego. Wysokość daniny jest kwotowa, a ustala ją właściwa rada gminy w drodze uchwały. 

Ustawodawca krajowy przewidział natomiast maksymalną wysokość stawek kwotowych, które są odpowiednie dla danego rodzaju środka transportu. Poniżej zostaną przedstawione wartości podatku z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w 2023 roku. Należy jednak mieć na uwadze, iż rada gminy może uchwalić inne kwoty ze względu na liczbę osi jezdnych lub też na inne parametry specyfikacji pojazdu.

Samochody ciężarowe

Ustawodawca dokonał podziału na cztery przedziały kwotowe kwot maksymalnych w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu:

a) powyżej 3,5 tony do 5,5 tony włącznie – 1020,16 zł;

b) powyżej 5,5 tony do 9 ton włącznie – 1701,84 zł;

c) powyżej 9 ton – 2042,19 zł;

d) od samochodu ciężarowego, o masie równej lub wyższej 12 tonom – 3897,01 zł.

W ostatnim przypadku należy jednak zaznaczyć, że wysokość podatku może być zróżnicowana z uwagi na liczbę osi, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i rodzaju zawieszenia. Biorąc pod uwagę kwotę przewidzianą w treści ustawy, należy również zwrócić uwagę na tę przewidzianą w załączniku nr 1 do ustawy.

Ciągniki

Maksymalna kwota podatku dla ciągników siodłowych lub balastowych, o dopuszczalnej masie powyżej 3,5 tony i poniżej 12 ton wynosi 2382,52 zł.

Jeżeli chodzi natomiast o ciągniki siodłowe lub balastowe, o dopuszczalnej masie równej lub przekraczającej 12 ton to ustawodawca dokonał kolejnego podziału w tym zakresie. Odpowiednia kwota podatku ma zastosowanie w oparciu o dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów. Prezentują się one następująco:

a) do 36 ton włącznie – 3012,13 zł;

b) powyżej 36 ton – 3897,01 zł.

Wyłączone z tej regulacji są maszyny rolnicze, związane z działalnością prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.

Dla ciągników o masie do 36 ton włącznie oraz powyżej tej wartości, kwota podatku może różnić się w zależności od liczby osi, dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz rodzaju zawieszenia pojazdu. Należy mieć na uwadze przewidziane kwoty maksymalne przewidziane w załączniku nr 2 do ustawy.

Przyczepy i naczepy

W tym przypadku przewidziane zostały trzy przedziały kwotowe. 

Dla przyczepy lub naczepy, posiadającej dopuszczalną masę całkowitą od 7 ton i poniżej 12 ton przewidziano maksymalną kwotę 2042,19 zł.

Jeżeli natomiast przekraczają one masę całkowitą równą lub wyższą niż 12 ton, w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów:

a) do 36 ton włącznie – 2382,52 zł,

b) powyżej 36 ton – 3012,13 zł. 

Po raz kolejne spod regulacji wyłączone są maszyny rolnicze, związane z działalnością prowadzoną przez podatnika podatku rolnego.

Podobnie jak ww. przykładzie ciągników, podatek dla przyczep i naczep o masie do 36 ton oraz powyżej 36 ton może być zróżnicowany w oparciu o liczbę osi, dopuszczalną masę całkowitą pojazdu i rodzaj zawieszenia pojazdu. Kwoty podatku nie mogą być niższe od tych określonych w załączniku nr 3 do ustawy.

Autobus

Tu sytuacja związana z opodatkowaniem jest zdecydowanie najmniej skomplikowana. Ustawodawca przewidział dwie kwoty maksymalne w zależności od liczby miejsc do siedzenia. Dla autobusu o liczbie miejsc:

a) mniejszej niż 22 miejsca – podatek wynosi 2411,44 zł,

b) równej lub większej niż 22 miejsca – podatek wynosi 3048,71 zł.

Do limitu miejsc nie jest wliczane siedzenie należące do kierowcy.

Co istotne, w ustawie widnieje zapis mówiący, iż rada gminy może różnicować wysokość stawek uwzględniając wpływ środka transportowego na środowisko naturalne, rok produkcji albo liczbę miejsc do siedzenia. Regulacja ta może mieć potencjalne zastosowanie w przypadku samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych lub balastowych, przyczep lub naczep o masie od 7 do 12 ton oraz autobusów.

Podatek od środków transportowych: podsumowanie w pigułce 

Jeżeli prowadzą Państwo firmę transportową lub też posiadają wielkogabarytowe pojazdy mechaniczne, najprawdopodobniej konieczna będzie zapłata podatku. Niekiedy wymagana będzie konsultacja z doradcą podatkowym, tak aby właściwie dobrać kwotę podatku. Dzieje się tak z uwagi na zróżnicowanie dotyczące parametrów technicznych i specyfikacji pojazdów, które mają wpływ na jego wysokość. W pierwszej kolejności zaleca się jednak zapoznanie z aktualną treścią właściwej uchwały rady gminy, gdzie powinny znajdować się odpowiednie wartości. Nie trzeba w tym celu fizycznie wybierać się do siedziby urzędu – wystarczy wejść na stronę internetową właściwego Biuletynu Informacji Publicznej. 

Co ważne, obowiązek uiszczania podatku od środków transportowych nie dotyczy osób uiszczających podatek rolny oraz posiadających określone maszyny rolnicze. 

Autor: Ignacy Duszyński, Kancelaria Mentzen