REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Stwierdzenie nabycia spadku a przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

REKLAMA

Dnia 13 października 2010 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w której stwierdził, że nie jest dopuszczalna apelacja co do braku w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku wzmianki, że przyjęcie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza (sygn. akt III CZP 64/10).

Autopromocja

Na wstępie warto wyjaśnić, że zgodnie z art. 1012 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej „kc”), spadkobierca może przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe (tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza). Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza jest uzasadnione i stosowane przede wszystkim wtedy, kiedy spadek przedstawia realną wartość (np. spadkodawca miał wartościowe nieruchomości), a więc nie jest uzasadnione jego odrzucenie, lecz jednocześnie spadkobierca obawia się odpowiedzialności za długi spadkowe, o których może nie wiedzieć.

W praktyce wiele osób uznaje postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku za podstawowy dokument służący udowodnieniu względem osób trzecich prawa do spadku. Dla takich osób istotne znaczenie ma zatem interpretacja przepisów przedstawiona przez SN w uzasadnieniu do Uchwały.

Omawianą Uchwałę SN uzasadnił przede wszystkim tym, że zakres rozstrzygnięcia sądu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku co do zasady wyczerpująco określa art. 677 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm., dalej „kpc”), zgodnie z którym, w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobierców oraz wymienia spadkodawcę, wszystkich spadkobierców i wysokość ich udziałów. Z tych względów, nie można domagać się zamieszczenia wzmianki o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza w trybie apelacji. Z kontekstu rozważań Sądu Najwyższego wynika, że nie można domagać się tego także w trybie wniosku o uzupełnienie postanowienia (art. 351 §1 kpc w zw. z art. 13 §2 kpc).

Nie należy zatem liczyć, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku posłuży w celu udowodnienia np. wierzycielom spadkodawcy, że przyjęcie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza (tzn. w celu wykazania ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe). SN zwrócił uwagę, że wykazanie i urzeczywistnienie powyższego ograniczenia odpowiedzialności może nastąpić w innych postępowaniach, np. zgodnie z art. 319 kpc, w procesie wytoczonym przeciwko spadkobiercy przez wierzyciela spadkodawcy, można domagać się, aby w przypadku uwzględnienia powództwa, w wyroku zastrzeżono prawo powołania się na ograniczenie odpowiedzialności w toku egzekucji. Zamieszczenia podobnego zastrzeżenia można domagać się także w klauzuli wykonalności, jeśli wyrok wydany został przeciwko spadkodawcy, zaś jedynie klauzula wykonalności ma być nadana przeciwko spadkobiercy (art. 792 kpc). Jeśli zaś klauzula wykonalności zostałaby nadana przeciwko spadkobiercy zanim złożyłby on oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, spadkobiercy pozostaje jeszcze możliwość wytoczenia tzw. powództwa przeciwegzekucyjnego na podstawie art. 840 §1 pkt 2) kpc.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Powyższe stwierdzenia warto jednak uzupełnić o wskazówki, jak w ogóle można udowodnić przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (jeśli nie będzie na ten temat wzmianki w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku), ponieważ ta kwestia nie była przedmiotem rozważań SN. Warto zatem przede wszystkim zachować dokument stwierdzający złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (zgodnie z art. 1018 §3 kc, może nastąpić to przed notariuszem lub przed sądem, należy zatem uzyskać odpis aktu notarialnego, lub odpis z protokołu sądowego). W przypadku, jeśli dotyczy nas przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, wskutek przyjęcia go w taki sposób przez innego spadkobiercę (w przypadku jeśli sami nie złożyliśmy żadnego oświadczenia w tym przedmiocie - art. 1016 kc), warto postarać się o powyższe dokumenty stwierdzające złożenie oświadczenia przez innego spadkobiercę (zgodnie z art. 640 §1 kpc, niezależnie od tego gdzie zostały one sporządzone, takie oświadczenia powinny zostać przesłane do sądu spadku, tzn. co do zasady do sądu ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy). Pewnym dodatkowym dowodem, choć nie bezpośrednim, przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza, może być także postanowienie sądu o sporządzeniu spisu inwentarza, które sąd wydaje z urzędu, jeśli złożono oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 644 kpc), jeśli inwentarz nie był wcześniej sporządzony z innej przyczyny (np. na żądanie wierzyciela - art. 638 kpc).

Warto zatem pamiętać, że składając wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie możemy liczyć, iż postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku posłuży nam za dowód przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. O udowodnienie tej okoliczności musimy więc zadbać sami, wykorzystując powyższe, przykładowo wskazane, lub inne dostępne dowody.

Krzysztof Niepytalski

aplikant radcowski

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Cyberbezpieczeństwo w branży TSL – nowe wymogi. Co zmieni unijna dyrektywa NIS 2 od 17 października 2024 roku?

Dyrektywa NIS 2 wymusza na firmach konieczność wdrożenia strategii zarządzania ryzykiem. W praktyce oznacza to, że muszą zabezpieczyć swoje systemy komputerowe, procesy bezpieczeństwa oraz wiedzę swoich pracowników na tyle, by zapewnić funkcjonowanie i odpowiednio szybką reakcję w przypadku ataku hakerskiego. Od 17 października 2024 roku wszystkie kraje członkowskie powinny zaimplementować dyrektywę w swoim systemie prawnym.

Nawet 8%. Lokaty bankowe – oprocentowanie pod koniec maja 2024 r.

Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec maja 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? Średnie oprocentowanie najlepszych lokat i rachunków oszczędnościowych wzrosło w maju do nieco ponad 5,7%.

ZUS pobrał 4000 zł od wdowy. 20 680,00 zł udziału w emeryturze zmarłego [Mąż nie skorzystał z emerytury]

Wdowa otrzymała wypłatę gwarantowaną 20 680,00 zł (udział w emeryturze zmarłego męża w zakresie subkonta). ZUS pobrał (jako płatnik PIT) 4000 zł i przekazał te pieniądze fiskusowi. ZUS wykonał prawidłowo przepisy podatkowe ustalające podatek na prawie 1/5 płatności. ZUS jest tu tylko pośrednikiem między wdową a fiskusem.

8-procentowy VAT nie dla domków letniskowych

Zgodnie z obecną praktyką organów podatkowych 8-procentowy VAT może być stosowany wyłącznie przy wznoszeniu budynków mieszkalnych przeznaczonych do stałego zamieszkania, zatem przedsiębiorcy budujące domki letniskowe lub rekreacyjne muszą wystawiać faktury z 23-procentowym VAT. 

Faktura korygująca 2024. Czy można zmienić dane nabywcy na zupełnie inny podmiot?

Sprzedawca wystawił fakturę VAT na podmiot XYZ Sp. z o.o., jednak właściwym nabywcą był XYZ Sp. k. Te dwa podmioty łączy tylko nazwa „XYZ” oraz osoba zarządzająca. Są to natomiast dwie różne działalności z różnymi numerami NIP. Czy w takiej sytuacji sprzedawca może zmienić dane nabywcy widniejące na fakturze poprzez fakturę korygującą, tj. bez konieczności wystawiania tzw. korekty „do zera” na XYZ Sp. z o.o., i obciążenie XYZ Sp. k. tylko poprzez korektę i zmianę odbiorcy faktury? 

Nowy sposób organów celno-skarbowych na uszczelnienie wywozu towarów podlegającym sankcjom na Rosję

Oświadczenie producenta o tym, iż wie kto jest kupującym i sprzedającym towar oraz o tym, iż wie, że jego wyprodukowany towar będzie przejeżdżał przez Rosję w tranzycie i zna końcowego użytkownika produktu, ma być narzędziem do ograniczenia wywozu towarów które są wyszczególnione w rozporządzeniu Rady (UE) NR 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie.

Opóźnienia w zapłacie w podatku dochodowym - skutki

Przedsiębiorcy mają wynikający z przepisów podatkowych obowiązek płacenia różnych podatków. W tym także podatków dochodowych: PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych i CIT – podatek dochodowy od osób prawnych (w przypadku np. spółek z o.o. czy akcyjnych). Każde opóźnienie w zapłacie podatku – także podatku dochodowego grozi nie tylko obowiązkiem obliczenia od zaległości podatkowych odsetek ale także odpowiedzialnością karną skarbową. Zaległość podatkowa, to także może być problem pracowników, którzy nie zapłacili podatku dochodowego PIT wynikającego z rocznego zeznania podatkowego.

Wysokość kosztów pracowniczych u seniorów w 2024 r.

Zasady rozliczania pracowniczych kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczą wszystkich pracowników bez względu na ich wiek. Dlatego również pracujący seniorzy, którzy już osiągnęli wiek emerytalny – mimo zwolnienia podatkowego – mają takie same koszty jak inni pracownicy.

Przelewy w Boże Ciało. Jak pracują banki? Kiedy dojdzie przelew?

30 maja, czwartek jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Czy system rozliczeniowy Elixir będzie wówczas dostępny? Kiedy najlepiej wysałć przelew, aby doszedł na czas? 

PIT 2024. Koszty uzyskania przychodów (pracownicze), zwykłe, podwyższone, autorskie - kwoty, limity, oświadczenia, praca zdalna

Jakie koszty mogą odliczać pracownicy w 2024 roku? Jakie są koszty zwykłe, a jakie podwyższone? Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) nie daje prawa (co do zasady) pracownikom odliczać od przychodów uzyskanych z tytułu umowy o pracę faktycznie poniesionych kosztów. Pracownicy mają jedynie koszty zryczałtowane w zależności od liczby zawartych umów o pracę i tego, czy pracownik mieszka w miejscowości, której znajduje się zakład pracy, czy w innej miejscowości. Jednak w rozliczeniu rocznym pracownicy mogą uwzględnić faktyczne wydatki na dojazdy do pracy udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

REKLAMA