Kategorie

Budynki mieszkalne a podatek od nieruchomości. Opodatkowanie wynajmu

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski, BG Tax & Legal
BG TAX & LEGAL
Spółka BG TAX & LEGAL od 2015 r. świadczy usługi profesjonalnego doradztwa podatkowego na rzecz średnich i dużych przedsiębiorstw, specjalizując się w bieżącym doradztwie podatkowym, jak i transakcyjnym.
Budynki mieszkalne a podatek od nieruchomości. Opodatkowanie wynajmu
Budynki mieszkalne a podatek od nieruchomości. Opodatkowanie wynajmu
Fotolia
Podatek od nieruchomości w preferencyjny sposób obchodzi się z budynkami mieszkalnymi. Standardowo, przedmiot opodatkowania, który znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, automatycznie wiąże się z wyższą stawką tego podatku. Inaczej jest jednak w tym przypadku, bo na mocy ustawowego wyłączenia, budynków mieszkalnych (oraz gruntów z nimi związanych) nie uznaje się za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Celem niniejszego tekstu, jest omówienie najczęstszych przypadków, z którymi mierzą się na tym polu podatnicy.

Kiedy budynek, jest budynkiem mieszkalnym?

Można założyć, że intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 1a ust. 2a pkt 1 do ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej także jako ,,UPOL”), była wola uprzywilejowania obiektów zaspokajających potrzeby mieszkaniowe. Należy mieć jednak na względzie – choć istnieją w tym zakresie różne poglądy – że to nie faktyczne wykorzystywanie, a zapis w ewidencji gruntów i budynków, będzie grał tu pierwsze skrzypce. O tym, czy w danym przypadku znajdzie zastosowanie ww. wyłączenie, w ocenie autora, decyduje bowiem rodzaj budynku, który został w niej oznaczony. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy przedmiotowa ewidencja zawiera dane dotyczące jedynie gruntów. Wówczas, konieczne będzie posłużenie się dokumentacją budowlaną, w której informacje tego typu, także powinny być ujęte.

Zajęcie budynku mieszkalnego na działalność gospodarczą, czyli wyjątek od wyjątku

Podatek od nieruchomości posługuje się dwoma podobnymi przymiotnikami, z których wystąpieniem wiąże odmienne implikacje podatkowe, tj. ,,związany” oraz ,,zajęty”. Pierwszy jest przejawem pewnego uproszczenia, w myśl którego, jeśli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, to jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. O zajęciu mówimy natomiast wtedy, gdy obiekt jest w niej faktycznie wykorzystywany.

Co zatem w przypadku wynajmu budynków mieszkalnych? Art. 1a ust. 2a pkt 1 UPOL, który mówi o ,,związaniu” – równolegle milczy o ,,zajęciu”. Czy takiego budynku, dzięki przedmiotowej regulacji, nie da się zatem zająć na działalność gospodarczą, a jeśli nawet jest to możliwe – czy podatnik nadal ma prawo do niższej stawki podatku?

Szukając odpowiedzi na powyższe pytanie, należy skorzystać z art. 5 UPOL, który określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Wskazuje on bowiem nie tylko kwoty, ale i istotne dla podatnika wskazówki, które uzupełniają regulacje zawarte w innych miejscach przedmiotowej ustawy. W kontekście budynków mieszkalnych, przewiduje opodatkowanie według dedykowanego im przepisu (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a UPOL). Kolejna litera stanowi jednak o sposobie ich opodatkowania – w przypadku zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej.

Powyższe oznacza, że budynki mieszkalne nie w każdej sytuacji będą opodatkowane niższą stawką, a do takiego wniosku można by pochopnie dojść, gdyby zatrzymać się na analizie art. 1a ust. 2a pkt 1 – z pominięciem art. 5 UPOL.

Case study, czyli kilka przypadków z życia podatnika

W przypadku wynajmu budynku mieszkalnego, można wskazać kilka najczęstszych stanów faktycznych:

  1. podatnik niebędący przedsiębiorcą, wynajmuje budynek mieszkalny osobie, której także nie można przypisać statusu przedsiębiorcy;
  2. podatnik niebędący przedsiębiorcą, wynajmuje budynek mieszkalny osobie, która zajęła go na prowadzenie własnej działalności gospodarczej;
  3. podatnik będący przedsiębiorcą, posiada budynek mieszkalny, niemniej nie wykorzystuje go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
  4. podatnik będący przedsiębiorcą, prowadzi działalność w zakresie wynajmu nieruchomości;
  5. podatnik wynajmuje budynek mieszkalny w ramach najmu prywatnego, czyli nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pierwszy przypadek jest prosty – skoro ani wynajmujący, ani najemca, nie prowadzą działalności gospodarczej, podatnik opodatkowuje budynek mieszkalny według niższej stawki podatku (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a UPOL).

Rozstrzygając drugą sytuację należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, nie uzależnia stawki od tego, kto zajął obiekt na prowadzenie działalności gospodarczej. W rezultacie, jeśli wynajmujący nie jest przedsiębiorcą, ale najemca prowadzi w budynku mieszkalnym swoją działalność gospodarczą, to skutkiem jego zachowania, jest w istocie zajęcie go na ten cel. Aktywność najemcy wyłącza zatem możliwość zastosowania art. 1a ust. 2 pkt 1 UPOL.

Trzeci stan faktyczny jest dokładnie tym, z którym ustawa wiąże korzystne opodatkowanie. Typowo, gdy mowa o posiadaniu przedsiębiorcy – pojawia się wyższa stawka. Inaczej jest właśnie we wskazanym przypadku, bo na mocy art. 1a ust. 2a pkt 1 UPOL, budynków mieszkalnych nie uznaje się za związane z działalnością gospodarczą – nawet jeśli są w posiadaniu podmiotu, który ją prowadzi. Konkluzja: stawka jak w przypadku pierwszym.

Cztery: działalność gospodarcza w zakresie wynajmu nieruchomości. Okoliczność, że wykonywanie jej odbywa się z wykorzystaniem budynków mieszkalnych, które mają szansę zaspokoić potrzeby mieszkaniowe najemców, nie skutkuje preferencją na gruncie podatku od nieruchomości. Osiągany przez podatnika przychód, jest bezspornie bezpośrednią konsekwencją odpłatnego udostępniania przedmiotowych nieruchomości, więc w ocenie autora należy przyjąć, że zajęto je na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to dwadzieścia dziewięć razy wyższe opodatkowanie, czyli stawkę, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b UPOL. Podobnie uznał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 14 lipca 2021 r. o sygn. I SA/Gl 487/21, w którym pochylił się nad problemem stawki podatku dla domu studenta.

Pięć: najem prywatny…

Podatek od nieruchomości a najem prywatny

Granica między najmem prywatnym a najem dokonywanym w ramach działalności gospodarczej, jest bardzo płynna. Wyrażanym dotychczas wątpliwościom, kres ma położyć uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r. o sygn. II FPS 1/21. Płynącym z niej wnioskiem jest generalnie to, że podatnik sam decyduje, czy powiązać określone składniki swojego majątku z wykonywaniem działalności gospodarczej, czy pozostawić je w zarządzie majątkiem z nią niezwiązanym i oddać przykładowo w najem. W przypadku podjęcia takiej decyzji, właściciel nie jest uznawany z tego tytułu za przedsiębiorcę. Powinno prowadzić to do wniosku, że na gruncie podatku od nieruchomości, nie wystąpi ani ,,związanie” ani ,,zajęcie” (kategorie towarzyszące działalności gospodarczej), czyli pozostajemy w niższej stawce podatku.

Pytanie, czy uchwała 7 sędziów, przyjmie się na gruncie omawianej ustawy – pozostaje jednak otwarte. Z jednej strony należałoby mieć na względzie jednolite konsekwencje wyrażonej woli podatnika, tj. skoro na potrzeby podatku dochodowego nie uznał się w tym zakresie za przedsiębiorcę, to skutek powinien być widoczny także w podatku od nieruchomości. Sądy administracyjne często posiłkują się przecież – na potrzeby tego podatku – takimi okoliczności jak: wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych, ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. akt SK 39/19, są to przykładowe zdarzenia przemawiające za związaniem obiektu budowlanego z działalnością przedsiębiorcy. Widać zatem dążenie do spójności (co w PIT/CIT, to w podatku od nieruchomości). Gorzej, że podłożem uchwały 7 sędziów, jest inna definicja działalności gospodarczej niż ta, która jest wiążąca na potrzeby podatku od nieruchomości.

Kierując się jednak zdrowym rozsądkiem, budynki mieszkalne, które są wynajmowane w ramach najmu prywatnego, powinny być preferencyjnie opodatkowane – według stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a UPOL.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na element dodatkowy, który może pojawiać się w tym przypadku – zawarcie umowy z zarządcą nieruchomości. Zgodnie z odpowiedzią Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2021 r. na interpelację poselską nr 24259, ,,(…) ustawa regulująca opodatkowanie podatkiem od nieruchomości pozwala na opodatkowanie według najwyższych stawek tego podatku również lokali mieszkalnych w tzw. apartamentowcach, wynajmowanych przez profesjonalne podmioty zarządzające tymi lokalami, na podstawie umów zawartych z właścicielami.”. Wracamy zatem do drugiej spośród ww. sytuacji – budynek mieszkalny został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, ale przez inny podmiot niż właściciel.

Podsumowanie

Powyższe dowodzi, że budynki mieszkalne nie w każdej sytuacji będą opodatkowane niższą stawką podatku od nieruchomości, a opisane zdarzenia stanowią przykład tych, które mogą generować odmienne implikacje podatkowe. Zachęcamy zatem, aby każdorazowo dokonywać indywidualnych analiz konkretnego przypadku, bo co pokazuje przytoczona odpowiedź na interpelację poselską, każda okoliczność może mieć znaczenie.

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski, BG Tax & Legal

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.

    Rekompensaty dla firm w związku ze stanem wyjątkowym - Sejm uchwalił ustawę

    Stan wyjątkowy - rekompensaty dla firm. 17 września 2021 r. Sejm przyjął ustawę ws. rekompensaty dla podmiotów gospodarczych w związku ze stanem wyjątkowym. Uprawnione podmioty mogą ubiegać się o rekompensatę na poziomie 65 proc. średniego miesięcznego przychodu z trzech letnich miesięcy - czerwca, lipca i sierpnia.

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią - uszczelnienie przepisów

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią, która przewiduje wprowadzenie rozwiązań ograniczających agresywną optymalizację podatkową, zwiększy wpływy do polskiego budżetu - ocenia Dyrektor Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów Przemysław Szymczyk.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

    Czasowa rejestracja samochodu a zwrot akcyzy

    Zwrot akcyzy od samochodu. Fiskus nie może odmówić zwrotu akcyzy przedsiębiorcy tylko dlatego, że ten przed sprzedażą samochodu dokonał jego czasowej rejestracji w Polsce - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

    Informacje TPR - będą zmiany rozporządzeń

    Informacje TPR. Ministerstwo Finansów informuje, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji zostały opublikowane projekty rozporządzeń zmieniających rozporządzenia TPR w zakresie podatku PIT i CIT.

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodów

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

    Granice opodatkowania budynku w podatku od nieruchomości

    Budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem do nieruchomości to „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

    Zmiany w opodatkowaniu gruntów kolejowych

    Opodatkowanie gruntów kolejowych. Podatkiem od nieruchomości zostaną objęte grunty, na których przedsiębiorstwa kolejowe prowadzą działalność komercyjną inną niż kolejową - tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Kantor wymiany walut - wymogi formalne

    Prowadzenie kantoru wymiany walut to jedna z tych form działalności, które w ostatnich latach cieszą się ogromną popularnością. Łatwy dostęp do podróżowania i powszechność emigracji z kraju np. w celach zarobkowych, to główne powody, dla których taki biznes jest szczególnie opłacalny. Kantor to punkt usługowy oferujący sprzedaż i zakup obcej waluty po określonych kursach. Wydawałoby się, że to dość prosta sprawa, jednak samo założenie takiej firmy nie jest łatwe. Jeżeli chcemy prowadzić kantor, musimy uzyskać zezwolenie i spełnić kilka istotnych warunków.