Sprawdź kontrolujących urzędników

Wszczęcie kontroli podatkowej następuje (co do zasady) przez doręczenie kontrolowanemu lub osobie przez niego wyznaczonej upoważnienia do jejprzeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej kontrolującegourzędnika.

Kontrola podatkowa jest przeprowadzana na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego (w zależności od zakresu kontroli) przez:
1) naczelnika urzędu skarbowego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu skarbowego - pracownikom tego urzędu lub;
2) naczelnika urzędu celnego lub osobę zastępującą naczelnika urzędu celnego - funkcjonariuszom celnym oraz pracownikom tego urzędu;
3) wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa lub osobę zastępującą wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa albo skarbnika jednostki samorządu terytorialnego - pracownikom urzędu gminy (miasta), starostwa lub urzędu marszałkowskiego;
4) Ministra Finansów publicznych lub osobę go zastępującą - pracownikom Ministerstwa Finansów.

Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej zawierać powinno:
1) oznaczenie organu, datę i miejsce wystawienia;
2) wskazanie podstawy prawnej;
3) imię i nazwisko kontrolującego (kontrolujących);
4) numer legitymacji służbowej kontrolującego (kontrolujących);
5) oznaczenie kontrolowanego;
6) określenie zakresu kontroli;
7) datę rozpoczęcia i przewidywany termin zakończenia kontroli;
8) podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;
9) pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego wynikających z przepisów niniejszego działu.

Upoważnienie, które nie spełnia wymagań, o których mowa wyżej nie stanowi podstawy do przeprowadzenia kontroli.

Zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu.

Wzór upoważnienia do kontroli podatkowej

Trzeba poprosić urzędnika o okazanie legitymacji służbowej. Jeżeli tego nie zrobi nie będzie mógł rozpocząć czynności kontrolnych. Warto sprawdzić, czy legitymacja jest nadal ważna.

Kontrolowany jest obowiązany wskazać osobę, która będzie go reprezentowała w trakcie kontroli, w czasie jego nieobecności, chyba że już wcześniej wskazał tą osobę w trybie art. 281a ordynacji podatkowej.

Jeżeli kontrolowanym jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, upoważnienie doręcza się oraz okazuje legitymację służbową członkowi zarządu, wspólnikowi, innej osobie upoważnionej do reprezentowania kontrolowanego lub prowadzenia jego spraw albo osobie wyznaczonej w trybie art. 281a ordynacji podatkowej.

W razie nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego wyznaczonej do reprezentowania go w zakresie kontroli podatkowej - kontrolujący wzywa kontrolowanego lub osobę wskazaną do stawienia się w miejscu, w którym można prowadzić czynności kontrolne następnego dnia po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

W przypadku niestawienia się kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej w ww. 7-dniowym terminie, wszczęcie kontroli następuje w dniu upływu tego terminu. Upoważnienie do kontroli doręcza się kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej, gdy stawi się w miejscu prowadzenia kontroli.

Gdy poprzez nieobecność kontrolowanego lub osoby przez niego wyznaczonej do reprezentowania go w zakresie kontroli podatkowej - nie jest możliwe prowadzenie czynności kontrolnych, a w szczególności nie jest zapewniony dostęp do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli - kontrolę zawiesza się do czasu umożliwienia przeprowadzenia tych czynności.
Zawieszenia nie stosuje się do kontrolowanego przedsiębiorcy. Do czasu trwania kontroli nie wlicza się okresu powyższego zawieszenia.

Tak zwana „kontrola na legitymację” tylko wyjątkowo

Kontrola podatkowa może być wszczęta tylko po okazaniu legitymacji służbowej (a więc bez formalnego zawiadomienia) kontrolowanemu lub osobie, przez niego upoważnionej, gdy czynności kontrolne są niezbędne:
- dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub
- zabezpieczenia dowodów jego popełnienia.

W razie nieobecności kontrolowanego lub osób go reprezentujących, kontrola podatkowa może być wszczęta:
- po okazaniu legitymacji pracownikowi kontrolowanego, który może być uznany za osobę, o której mowa w art. 97 kodeksu cywilnego, lub
- w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.

W takim przypadku jednak urząd powinien bez zbędnej zwłoki (nie później niż w terminie 3 dni od dnia wszczęcia kontroli) doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli kontrolowanemu lub osobom przez niego upoważnionym. Dokumenty z czynności kontrolnych dokonanych z naruszeniem obowiązku doręczenia upoważnienia do kontroli nie stanowią dowodu w postępowaniu podatkowym.

Organ podatkowy może zawiesić kontrolę podatkową, jeżeli w okresie 30 dni od dnia jej wszczęcia nie zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.
Zawieszona kontrola podatkowa może być podjęta w każdym czasie, gdy zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.

Zawieszona kontrola podatkowa podlega umorzeniu, jeżeli w ciągu 5 lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu nie zostaną ustalone dane identyfikujące kontrolowanego.

Zawieszenia kontroli w takich przypadkach nie stosuje się do kontrolowanego przedsiębiorcy.

Postanowienie o zawieszeniu kontroli oraz postanowienie o umorzeniu kontroli pozostawia się w aktach sprawy.

Paweł Huczko