Czy sporadyczne udzielanie pożyczek przez podatnika VAT korzysta ze zwolnienia

RADA

Tak, świadczenie tej usługi jest zwolnione z VAT. Pojawiają się opinie, że sporadyczne lub jednorazowe świadczenie usługi nie oznacza wykonania usługi przez podatnika VAT i nie podlega w ogóle opodatkowaniu VAT. Co oznaczałoby, że podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

UZASADNIENIE

Aby dana czynność spełniała wymogi przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a zatem była czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT, musi stanowić działalność gospodarczą określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Świadczący usługę musi ją świadczyć w ramach wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej. Dlatego aby świadczona przez Państwa usługa podlegała opodatkowaniu VAT (zwolnieniu z VAT), musi być wykonana w ramach działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu. Jeśli będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej, usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym będą kwalifikowane do usług finansowych (PKWiU 65.22.10-00.90). Będą one zatem podlegały opodatkowaniu VAT, z tym że usługi te korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jak zostało wskazane w pytaniu, udzielanie pożyczek nie należy do przedmiotu działalności Państwa spółki. Jednak to nie wpis do działalności gospodarczej będzie decydujący, czy w tym przypadku dochodzi do świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT.

Dlatego należy ocenić, czy zachodzi przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a więc czy dokonana czynność wskazuje na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy. Wykonanie czynności nawet jednorazowo ze wskazaniem na zamiar częstotliwego wykonywania tej działalności dotyczy wszystkich podatników, o których mowa w ust. 2 art. 15 ustawy o V AT, nie zaś jedynie osób niebędących przedsiębiorcami.

Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Taka sytuacja ma miejsce w Państwa przypadku. Nie ma znaczenia, że udzielanie pożyczek nie jest przedmiotem Państwa działalności.

Jak czytamy w piśmie z 15 czerwca 2007 r. Drugiego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Kaliszu nr DWUS DP-443-24/07: „Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa. Dla opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonej czynności nie ma więc znaczenia, czy jej rodzaj został wymieniony w umowie Spółki w ramach jej zakresu przedmiotowego. Status podatnika podatku od towarów i usług jest bowiem kategorią obiektywną, niezależną od tego, jak sformułowana jest umowa Spółki”.

Jednak pojawiają się też odmienne opinie. W piśmie z 15 grudnia 2006 r. Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie nr 1472/RPP1/443-745/ /06/KUL czytamy: „Sporadyczne udzielenie pożyczki z własnych środków, a nie ze środków w tym celu gromadzonych, nie wypełnia zatem warunków, aby sklasyfikować tę czynność jako usługę w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług zarówno w świetle obecnie obowiązujących przepisów, jak i ustawy z 1993 r.”.

Takie stanowisko uznał za błędne WSA w Warszawie w wyroku z 13 lipca 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 3554/06: „Wywodzi, iż z przepisów tych wynika, że ustawodawca europejski uznał za działalność gospodarczą wykorzystywanie wszelkiego majątku w celu uzyskiwania z tego tytułu stałego dochodu. Pieniądze nie zostały wyłączone z majątku z którego można osiągać stały dochód. Niewątpliwie pieniądze należy zaliczyć do „tangible property”. W polskim tłumaczeniu dyrektywy użyto zwrotu „majątek rzeczowy”, co podkreśla rozumienie rzeczy na gruncie prawa polskiego jako przedmiotów materialnych (art. 45 k.c.), i które to pojęcie rzeczy obejmuje pieniądz polski. Zatem, jak wywodzi Skarżąca, w wyniku analizy art. 4 VI Dyrektywy należy dojść do wniosku, że podatnikiem podatku VAT jest podmiot wykorzystujący majątek rzeczowy (pieniądze) w celu uzyskiwania z tego tytułu stałego dochodu (odsetek w 60 ratach)”.

Dlatego udzielenie pożyczki będzie czynnością zwolnioną z VAT. Oznacza to, że nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

• art. 43 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1392

Marcin Jasiński

ekspert w zakresie VAT