Jak rozliczyć umowę leasingu, gdy leasingobiorcą jest podatnik z innego kraju UE

RADA

Gdy przedmiotem umowy jest leasing finansowy, należy rozliczyć VAT od wewnątrzwspólnotowej dostawy. Gdy przedmiotem umowy jest leasing operacyjny, to należy ustalić miejsce świadczonej usługi. Jeżeli przedmiotem leasingu będzie samochód, miejsce świadczenia będzie się znajdowało w Polsce. Jeżeli zaś będą to inne towary, miejsce świadczenia będzie znajdowało się w Austrii i wtedy to leasingobiorca rozliczy VAT od importu usług. W drugim przypadku może istnieć również obowiązek rozliczenia VAT od wewnątrzwspólnotowej dostawy. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Najpierw należy odpowiedzieć na pytanie, z jakim leasingiem mamy do czynienia, ponieważ przepisy podatkowe wyróżniają:

1) Leasing finansowy, w przypadku którego uznaje się, że leasingodawca dokonał dostawy towarów, a nie świadczenia usług; mamy z nim do czynienia, gdy umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione. Uznanie leasingu finansowego za dostawę towarów powoduje, że jeżeli leasingobiorca jest zagranicznym podmiotem i przedmiot leasingu zostaje dostarczony do innego kraju UE, mamy do czynienia z wewnątrzwspólnotową dostawą. Sposób rozliczenia pozostaje bez zmian, tak jak w przypadku sprzedaży towarów. To znaczy, aby móc zastosować stawkę 0%, należy:

• zarejestrować się jako podatnik VAT UE i dokonać transakcji na rzecz podatnika VAT UE,

• przed złożeniem deklaracji mieć dokumenty potwierdzające dostarczenie towarów do nabywcy.

Należy pamiętać, że w przypadku wywozu przez nabywcę nowych środków transportu bez użycia innego środka transportu (przewozowego) podatnik oprócz dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 2 i 3 powinien mieć dokument zawierający dane umożliwiające prawidłową identyfikację podatnika dokonującego dostaw i nabywcy oraz nowego środka transportu, w szczególności:

• dane dotyczące podatnika i nabywcy,

• dane pozwalające jednoznacznie zidentyfikować przedmiot dostawy jako nowy środek transportu,

• datę dostawy,

• podpisy podatnika i nabywcy,

• oświadczenie nabywcy o wywozie nowego środka transportu poza terytorium kraju w terminie 14 dni od dnia dostawy,

• pouczenie nabywcy o skutkach niewywiązania się z obowiązku wywozu samochodu w terminie 14 dni

Dokument ten wystawia w każdym przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu dla nabywcy, który nie podał dla tej czynności numeru identyfikacyjnego nadanego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy. Sprzedawca w takim przypadku wystawia fakturę oraz dokument wywozu w trzech egzemplarzach; oryginał faktury wraz z dokumentem jest wydawany nabywcy; jedną z kopii faktury podatnik pozostawia w swojej dokumentacji, drugą oraz dokument wywozu przesyła w terminie 14 dni od dnia dokonania dostawy do biura wymiany informacji o VAT.

Należy pamiętać, że taką dostawę wykazujemy również w informacji podsumowującej.

2) Leasing operacyjny, w przypadku którego uznaje się, że leasingodawca świadczy usługę; mamy z nim do czynienia wtedy, gdy umowa nie przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione, jeżeli wykup nie jest obowiązkowy. Dla usług leasingu przewidziano szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia. Jest nim to miejsce, gdzie nabywca usługi ma siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności - stały adres lub miejsce zamieszkania. Zasada ta ma zastosowanie do rzeczy ruchomych, z wyjątkiem środków transportu. W pytaniu nie zostało wskazane, co jest przedmiotem leasingu. Dlatego jeśli jest to:

• samochód - miejsce świadczenia ustala się na zasadach ogólnych, to znaczy miejsce świadczenia znajduje się w kraju, gdzie leasingodawca, czyli Państwa firma, ma siedzibę. Co oznacza, że taką usługę rozliczamy na takich samych zasadach jak transakcję krajową;

• inna rzecz ruchoma niż samochód - jest to miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona. W takim przypadku leasingobiorca powinien rozliczyć VAT na zasadzie importu usług w swoim kraju. Państwa firma powinna wystawić fakturę bez stawki i kwoty podatku, z adnotacją, że podatek rozliczy nabywca

Gdy leasing będziemy uznawać za usługę, należy wspomnieć również o art. 13 ust. 3 ustawy o VAT, który za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów uznaje również przemieszczenie przez podatnika VAT lub na jego rzecz towarów należących do jego przedsiębiorstwa z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, które zostały przez tego podatnika na terytorium kraju w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym również w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, albo sprowadzone na terytorium kraju w ramach importu towarów, jeżeli mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego jako podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego. Oznaczałoby to obowiązek rozliczenia również wewnątrzwspólnotowej dostawy. Jednak od tej zasady przewidziano wyjątek. Przemieszczenia towarów własnych przez podatnika VAT lub na jego rzecz nie uznaje się za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, jeżeli towary mają być czasowo używane na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące, w celu świadczenia usług przez tego podatnika. Gdy umowa leasingu została zawarta na okres dłuższy niż 24 miesiące, należy rozliczyć VAT od wewnątrzwspólnotowej dostawy. Na podstawie art. 29 ust. 11 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów, a gdy cena nabycia (bez VAT) nie istnieje - koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów. Należy pamiętać, że możliwość zastosowania stawki 0% w takim przypadku będzie uzależniona od rejestracji Państwa firmy jako podatnika VAT UE zarówno w kraju, jak i w tym innym kraju UE.

Przykład

Spółka ABC oddała w leasing maszynę firmie, która ma swoją siedzibę w Austrii i tam też maszyna będzie używana. Umowa leasingu została podpisana na 36 miesięcy.

Maszyna została zakupiona za kwotę 120 000 zł + 26 400 VAT. Gdy spółka będzie zarejestrowanym podatnikiem VAT UE zarówno w Polsce, jak i w Austrii, podstawa opodatkowania będzie wynosić 120 000 zł, 0% VAT. Gdy spółka nie będzie zarejestrowana jako podatnik VAT UE w Polsce lub Austrii, będzie zobowiązana do rozliczenia VAT w wysokości 22%.

W przypadku gdy ustaną okoliczności, które wyłączają wewnątrzwspólnotową dostawę przemieszczenie towarów własnych, uznaje się ją za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, np. gdy przewidywany okres użytkowania zostanie przedłużony lub towar zostanie sprzedany (ta druga sytuacja może mieć miejsce w przypadku leasingu, gdy przedmiot leasingu zostanie wykupiony). W takim przypadku obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ustania okoliczności, które powodują, że nie ma obowiązku rozliczenia VAT od wewnątrzwspólnotowej dostawy (użytkowanie nie dłużej niż 24 miesiące).

Przykład

Spółka ABC oddała w leasing maszynę firmie, która ma swoją siedzibę w Austrii i tam też maszyna będzie używana. Umowa leasingu została podpisana na 24 miesiące.

Maszyna została zakupiona za kwotę 120 000 zł + 26 400 VAT. W 24 miesiącu trwania umowy austriacki leasingobiorca wykupił maszynę. W dniu dokonania sprzedaży ustały okoliczności, które uprawniały do wyłączenia wewnątrzwspólnotowej dostawy. W tym miesiącu należy rozliczyć wewnątrzwspólnotowa dostawę, gdzie jako nabywca powinna być wskazana spółka ABC. Następnie powinna ona rozliczyć sprzedaż, której miejscem dostawy będzie Austria. Jeśli leasingobiorca jest podatnikiem VAT, rozliczy za spółkę należny VAT jako dostawę, dla której podatnikiem jest nabywca.

• art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 13, art. 27 ust. 1, 3, 4 pkt 6, art. 29 ust. 1, 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 192, poz. 1382

Marcin Jasiński

ekspert w zakresie VAT