REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

TSUE: nabywca ma prawo do odliczenia, nawet jeżeli sprzedawca nie zapłaci VAT

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Kancelaria Mentzen
Doradztwo podatkowe, prawne oraz księgowość
odliczenie vat tsue
odliczenie vat tsue
Inne

REKLAMA

REKLAMA

15 września 2022 r. TSUE wyrokiem C-227/21 stwierdził, iż nie można odmówić nabywcy prawa do odliczenia VAT, ze względu na wiedzę lub możliwość wiedzy o trudnej sytuacji finansowej kontrahenta, która może skutkować brakiem zapłaty przez sprzedawcę należnego VAT na rzecz skarbu państwa.

Stan faktyczny sprawy

Przedmiotowa sprawa dotyczyła litewskiej spółki UAB HA.EN (dalej: „Spółka”, „HA.EN”), która w ramach cesji wierzytelności przejęła od banku wierzytelność dotyczącą kredytu na prowadzenie działalności deweloperskiej innej spółki (dalej: „Dłużnika”). Zawierając tę umowę, HA.EN. potwierdziła między innymi, że zapoznała się z sytuacją ekonomiczno-finansową i prawną Dłużnika oraz że ma świadomość, iż Dłużnik jest niewypłacalny i jest objęty postępowaniem restrukturyzacyjnym.

REKLAMA

Autopromocja

Następnie, ogłoszono licytację nieruchomości Dłużnika. Żaden nabywca nie wykazał zainteresowania, więc względem HA.EN. złożono ofertę przejęcia rozpatrywanej nieruchomości za pierwotną cenę sprzedaży nieruchomości na licytacji, co miało tym samym zaspokoić część roszczeń HA.EN. Spółka wykonała to prawo i przejęła rozpatrywaną nieruchomość.

Dłużnik wystawił fakturę VAT. Spółka odliczyła VAT naliczony w swojej deklaracji, a Dłużnik zadeklarował VAT należny, ale nie wpłacił go do budżetu Państwa.

Następnie wobec Dłużnika wszczęto postępowanie upadłościowe. Spółka wystąpiła do litewskich organów podatkowych o zwrot VAT wynikający z odliczenia VAT naliczonego od przedmiotowej transakcji. Organ podatkowy uznał, że zawierając transakcję nabycia omawianej nieruchomości HA.EN. działała w złej wierze i dopuściła się nadużycia prawa – gdyż wiedziała lub powinna była wiedzieć, iż sprzedający nie uiści na rzecz skarbu państwa VAT związanego z tą transakcją. Odmówił więc Spółce prawa do odliczenia VAT.

Sprawa po licznych sporach w litewskich sądach administracyjnych trafiła do TSUE, który wydał korzystny dla podatnika wyrok.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

VAT: Oszustwo podatkowe a prawo do odliczenia podatku

Tytułem przypomnienia – w sprawach dotyczących oszustw podatkowych na gruncie VAT, w swoich wyrokach Trybunał wskazuje, że podatnik powinien zachować prawo do odliczenia VAT, jeśli wykaże, że nie wiedział albo przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie (zob. np. wyrok sygn. C-439-04 i C-440/04 w sprawie połączonej).

Innymi słowy, podatnik nie ma prawa do odliczenia VAT, jeśli:

  • wiedział, że uczestniczy w oszustwie podatkowym;
  • nie wiedział, że uczestniczy w oszustwie podatkowym na skutek braku należytej staranności w weryfikacji transakcji (w tym, swojego kontrahenta).

Prawo do odliczenia VAT - korzystne rozstrzygnięcie sądu

TSUE wskazał jednak, że prawo do odliczenia VAT nabywcy nie może być kwestionowane, gdy podatnik wiedział lub mógł wiedzieć o problemach finansowych swojego kontrahenta, który z powodu tych problemów może nie zapłacić podatku należnego od transakcji. W swoim wyroku zaznaczył, że:

  • brak zapłaty podatku VAT wykazanego w deklaracji podatkowej ze względu na problemy finansowe samo w sobie nie stanowi oszustwa podatkowego;
  • nieuznanie Dłużnika za podmiot realizujący oszustwo podatkowe tym samym wyklucza możliwość przypisania takiej działalności spółce UAB HA.EN;
  • transakcja nie skutkowała uzyskaniem korzyści podatkowej sprzecznej z celem ustawy, a tym samym nie można przypisać spółce UAB HA.EN działania stanowiącego nadużycie prawa;
  • wiedza o złej kondycji finansowej kontrahenta, jego możliwej niewypłacalności albo o wszczęciu postępowania upadłościowego samodzielnie nie może być podstawą stwierdzenia realizowania nieuczciwych działań. W efekcie nie powinno się jedynie na takiej podstawie odmawiać prawa do odliczenia VAT – jak zauważył TSUE, odmienne podejście byłoby sprzeczne z celami postępowania licytacyjnego i w zasadzie uniemożliwiało dokonywanie transakcji z podmiotami mającymi trudności finansowe.

REKLAMA

Rozstrzygnięcie Trybunału jest korzystne dla podatników VAT i wydaje się być prawidłowe. TSUE przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, z którego wynika, że kwestia, czy dostawca towarów zapłacił VAT należny z tytułu transakcji sprzedaży na rzecz skarbu państwa, czy też nie, nie ma wpływu na prawo podatnika do odliczenia naliczonego VAT. Co istotne, Trybunał zauważył, że Litwa nie skorzystała z możliwości wprowadzenia do swoich przepisów krajowych mechanizmu reverse chargé (odwrotne obciążenie) przy obrocie nieruchomościami, który przenosi obowiązek rozliczenia VAT od takiej transakcji z dostawcy na nabywcę i którego celem jest złagodzenie ryzyka niewypłacalności dłużnika VAT.

Należy także pochwalić TSUE za wykładnię przepisów biorącą pod uwagę realia i konsekwencje gospodarcze. Trybunał przytomnie zauważył, że zajęcie odmiennego stanowiska – stosownie do którego prawo nabywcy do odliczenia VAT od zakupów dokonanych od podmiotów w złej kondycji finansowej mogłoby być skutecznie kwestionowane – najprawdopodobniej doprowadziłoby do izolacji podmiotów mających problemy finansowe.

Potencjalni kontrahenci nie byliby bowiem skorzy do dokonywania z nimi transakcji, biorąc pod uwagę ryzyko zakwestionowania prawa do odliczenia VAT. Takie odmienne podejście interpretacyjne mogłoby prowadzić do zakłócenia konkurencji – podmioty mające problemy finansowe byłby bowiem w o wiele trudniejszej sytuacji rynkowej niż te będące w dobrej kondycji ekonomicznej. Dlatego też, orzeczenie TSUE należy ocenić jak najbardziej pozytywnie.

Wiktor Nadolski, Kancelaria Mentzen 

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

REKLAMA

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA

Krajowy System e-Faktur (KSeF). Prezydent podpisał ustawę

Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę zmianę ustawy o VAT, wprowadzającą Krajowy System e-Faktur (KSeF) - poinformowała kancelaria prezydenta. Co to oznacza dla firm?

Nierozwiązany problem ziemi po PGR-ach: czy minister Krajewski uratuje miejsca pracy i gospodarstwa indywidualne?

Nierozwiązane od lat kwestie zagospodarowania dzierżawionej ziemi państwowej powracają dziś z ogromną siłą. Na decyzje ministerstwa rolnictwa czekają zarówno pracownicy spółek gospodarujących na gruntach po dawnych PGR-ach, jak i rolnicy indywidualni, którzy chcą powiększać swoje gospodarstwa. W tle stoją dramatyczne obawy o przyszłość setek osób zatrudnionych w spółkach oraz widmo likwidacji stad bydła.

REKLAMA