Kiedy usługi zarządzania spółką są opodatkowane VAT?

Manager zarządza spółką

Mianowicie, Spółka zawarła z Zrządzającym (dalej również jako Menadżer) umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem Spółki. W ramach usług zarządzania Menadżer będzie między innymi: prowadził sprawy Spółki i uczestniczył w pracach zarządu, reprezentował Spółkę wobec podmiotów trzecich oraz osobiście zarządzał powierzonymi obszarami działalności Spółki. Usługi będą wykonywane w siedzibie i przy wykorzystaniu infrastruktury Spółki. Oba podmioty są zarejestrowanymi podatnikami VAT.

W umowie określono także wynagrodzenie przysługujące zarządzającemu oraz mechanizm przez jaki będzie ono obliczane. Na wynagrodzenie składa się składa się część stała oraz część zmienna, zależna od poziomu realizacji celów zarządczych. Wynagrodzenie będzie przekraczało rocznie 200 tysięcy złotych.

Co więcej, strony ustaliły, iż Zarządzający ponosi odpowiedzialność wobec Spółki za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przez niego usług zarządczych, będące następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków Zarządzającego wynikających z kontraktu menadżerskiego lub z przepisów prawa. Ważnym jest fakt, iż Zarządzający nie ponosi odpowiedzialności, wobec osób trzecich.

Są to ważne okoliczności dla ustaleń prawnych które zaraz zostaną poczynione.

Kim jest podatnik VAT?

Na wstępie należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług (dalej jako ustawa o VAT) wskazuje, że aby daną czynność opodatkować, musi być ona wykonana przez podmiot, który występuje w roli podatnika VAT w związku z wykonywaną czynnością. W tym wypadku będzie to zarządzający, który posiada status czynnego podatnika podatku VAT, nie oznacza to jednak, iż będzie „automatycznie” występował w tej roli za każdym razem, przy okazji świadczenia usług.

I tak, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jednakowoż nie wszystkie czynności wykonywane przez osoby fizyczne (usługi menadżerskie wykonywane przez Zarządzającego) traktuje się jako wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, bowiem art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT stanowi, że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako ustawa o PIT), jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Odpowiedzialność wobec osób trzecich - konieczny element działania jako podatnik VAT

W omawianych okolicznościach istotny jest art. 13 pkt 9 ustawy o PIT, w którym mowa o przychodzie uzyskanym na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychodów z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podsumowując, nie będzie podatnikiem podatku VAT, osoba fizyczna, wykonująca usługi na podstawie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem czy też kontraktów menedżerskich, o ile w ramach przedmiotowej umowy związana jest prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie i wykonującym zlecane czynności co do:

• wykonywania tych czynności,
• wynagrodzenia,
• odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Należy podkreślić, iż warunki te muszą ziścić się łącznie.

Wracając do opisanego stanu faktycznego, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej opierając się na wskazanej wyżej podstawie prawnej uznał, że skoro:

„- zarządzający wykonuje swoje obowiązki w siedzibie Spółki, zatem wykorzystuje jej infrastrukturę, jak i poza nią (ze względu na realizację zobowiązań Zarządzającego wynikających z Umowy lub w innych przypadkach uzasadnionych potrzebami Spółki),

-  przysługuje mu stałe wynagrodzenie, czyli nie ponosi ryzyka ekonomicznego i gospodarczego wskutek swoich działań oraz zawartych umów,

- umowa nie przewiduje odpowiedzialności Zarządzającego za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością wobec osób trzecich.”

- to wobec tak skonstruowanej umowy, kreującej prawa i obowiązki zarządzającego w powyższy sposób: nie można uznać Zarządzającego za występującego w roli podatnika podatku VAT. W związku z czym świadczone przez niego usługi nie będą opodatkowane podatkiem VAT.

Źródło: interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 04.08.2021 r., sygn.: 0112-KDIL1-1.4012.368.2021.1.AR

Dominik Świercz, konsultant podatkowy w TAXEO Komorniczak i Wspólnicy sp.k.