Elementy składowe opinii i raportu z badania sprawozdania finansowego

Niezbędne elementy, jakie powinna zawierać opinia i raport wydawane przez biegłego rewidenta, wymienia art. 65 ustawy o rachunkowości.

1) zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych,

2) zostało sporządzone zgodnie z zasadami rachunkowości określonymi w ustawie,

3) jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem lub umową,

4) przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie informacje istotne dla oceny jednostki.

Opinia powinna w sposób jednoznaczny wskazywać ewentualne powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania finansowego, wyrażenia opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii.

1) ogólną charakterystykę jednostki (dane identyfikujące jednostkę),

2) stwierdzenie uzyskania od jednostki żądanych informacji, wyjaśnień i oświadczeń,

3) ocenę prawidłowości stosowanego systemu rachunkowości,

4) charakterystykę pozycji lub grupy pozycji sprawozdania finansowego, jeżeli zdaniem biegłego rewidenta wymagają one omówienia,

5) przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Wskazówką co do zawartości opinii i raportu są także normy wykonywania zawodu, w szczególności Norma nr 1 wykonywania zawodu biegłego rewidenta – Ogólne zasady badania sprawozdań finansowych (dostępna na stronie www.kibr.org.pl – zakładka „Normy wykonywania zawodu”).

Najczęściej opinia z badania sprawo zdania finansowego w podsumowaniu zawiera stwierdzenie będące odpowiedzią na pytanie, czy sprawozdanie finansowe jednostki jest prawidłowe oraz rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, jak też wynik finansowy.

Problem pojawia się wówczas, gdy w opinii i raporcie nie ma istotnych i wymienionych w ustawie o rachunkowości elementów oraz gdy na podstawie tych dokumentów trudno jest wyciągnąć wnioski co do prawidłowości i rzetelności sprawozdania finansowego.

Jeśli dojdzie do takiej sytuacji, kierownik jednostki powinien dążyć do polubownego rozwiązania problemu, a więc wskazać biegłemu swoje zastrzeżenia co do kompletności opinii i raportu. Naturalnie czasami takie działanie może się okazać z różnych powodów bezskuteczne. Sytuacja ta może przeciągać się w czasie. Jednak braki w opinii i raporcie nie stanowią przesłanki dla nieprzyjęcia tych dokumentów przez kierownika jednostki. Należy pamiętać, że podmioty mające ustawowy obowiązek badania sprawozdania finansowego mają także obowiązek przedstawienia opinii wraz z raportem zgromadzeniu wspólników najpóźniej na 15 dni przed terminem zgromadzenia, na którym będzie podejmowana uchwała o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego. Mimo niekompletnych w takiej sytuacji wyników badania zgromadzenie musi w ustawowym terminie (najpóźniej 6 miesięcy od dnia bilansowego) podjąć decyzję o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.

W przypadku zastrzeżeń co do kompletności opinii i raportu oraz jakości samego badania sprawozdania kierownik jednostki ma uprawnienie do wystąpienia do Krajowej Izby Biegłych Rewidentów (KIBR) z zawiadomieniem o nieprawidłowościach. KIBR dysponuje odpowiednimi instrumentami nadzorczymi nad wykonywaniem zawodu przez biegłego rewidenta oraz uprawnieniami do wymierzania kar dyscyplinarnych. Maksymalną karą jest usunięcie z korporacji zawodowej biegłych rewidentów.

Adam Stolarczyk

Podstawa prawna