REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozliczyć niezrealizowane różnice kursowe oraz różnice powstałe w wyniku kompensaty

REKLAMA

Na koniec roku bilansowego dokonuję rozliczenia różnic kursowych dotyczących transakcji kupna i sprzedaży - ale tylko niezrealizowanych (zrealizowane, czyli zapłacone, są rozliczane na bieżąco). Czy różnice te stanowią koszt i przychód podatkowy (do 2004 r. i od 2005 r.)? Jeżeli nie stanowią kosztu podatkowego (i przychodu) - to jak prawidłowo ujmować zapisy w księgach?
Ta sama sprawa dotyczy kompensat w ciągu roku podatkowego. Czytałem, że od 2005 r., w przypadku gdy różnica kursowa z kompensaty stanowi koszt, to nie jest kosztem podatkowym. Czy tak jest i czy ta zasada dotyczy również różnicy kursowej stanowiącej przychód?
Przepisy, zarówno bilansowe, jak i podatkowe, związane z ustaleniem różnic kursowych nie uległy zmianie w 2005 r. Dokonując na dzień bilansowy wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych, należy niezapłacone różnice ująć jako niezrealizowane różnice kursowe. Niezrealizowane różnice kursowe nie mają wpływu ani na przychody, ani na koszty podatkowe.
Natomiast w sytuacji gdy rozliczenia pomiędzy kontrahentami nastąpią na zasadach kompensaty, nie powstaną różnice kursowe, które miałyby wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych – pogląd taki jest oparty na stanowisku Ministerstwa Finansów, jednak kwestia ta jest kontrowersyjna.
Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich z dnia uzyskania przychodu ogłaszanych przez NBP. Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Jeżeli przychody wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich uzyskania i dniem faktycznego otrzymania występują różne kursy walut, przychody te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu kupna walut z dnia faktycznego otrzymania przychodów ustalonego przez bank, z którego usług korzystał uzyskujący przychód, oraz z zastosowania kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia uzyskania przychodu (art. 12 ust. 3 updop).
WAŻNE!
Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich ogłaszanych przez NBP z dnia poniesienia kosztu.
Jeżeli koszty wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich zarachowania i dniem zapłaty występują różne kursy walut, koszty te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu sprzedaży walut z dnia zapłaty, ustalonego przez bank, z którego usług korzystał ponoszący koszt, oraz z zastosowania kursu średniego ogłaszanego przez NBP z dnia zarachowania kosztów.
Różnice kursowe mogące mieć wpływ na przychody lub koszty podatkowe ustalane są w chwili realizacji, zapłaty zobowiązania (tj. w dniu otrzymania środków pieniężnych). Również Ministerstwo Finansów zaprezentowało takie stanowisko – por. pismo MF z 1 lipca 1996 r. (nr PO 4/MS-722-354/96): (…) Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że uznanie różnic kursowych za koszt uzyskania może nastąpić dopiero z dniem zapłaty poniesionych kosztów. W tej sytuacji powołanie przez Izbę przepisu art. 15 ust. 4 ustawy w części dotyczącej zarachowanych kosztów jako podstawy do uznania za koszt uzyskania przychodów różnic kursowych ustalonych na dzień bilansowy od niezapłaconych zobowiązań w walutach obcych – jest nietrafne. Gdyby bowiem ustawodawca miał na myśli, że kosztami uzyskania przychodów są także statystyczne różnice kursowe, to dałby temu wyraz – podobnie jak w art. 15 ust. 1 – w tym przepisie. W tej sytuacji nie można podzielić poglądu Izby, że ustalone na dzień bilansowy różnice kursowe – jako koszty zarachowane – są kosztem uzyskania przychodów tego roku podatkowego, w którym zostały zarachowane, mimo że nie zostały zrealizowane.
Z kolei na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości istnieje obowiązek wyceny na dzień bilansowy aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych. Składniki aktywów (z wyłączeniem udziałów w jednostkach podporządkowanych wycenianych metodą praw własności) i pasywów wycenia się po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez NBP.
WAŻNE!
Dla celów bilansowych istnieje obowiązek ustalenia różnic kursowych (niezrealizowanych) na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego. Różnice te nie staną się różnicami kursowymi według ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (ich rozliczenie nastąpi dopiero w dniu realizacji – zapłaty).
Na przełomie lat 2004 i 2005 nie było zmian w tym zakresie. Tak więc zarówno w 2004 r., jak i w roku bieżącym należy ustalić różnice kursowe dla celów podatkowych według zasady kasowej (czyli z dnia poniesienia), a sporządzając sprawozdanie finansowe – ustalić dla celów bilansowych różnice kursowe według zasady memoriału (czyli wykazać niezrealizowane różnice kursowe).
W księgach rachunkowych zarówno niezrealizowane, jak i zrealizowane różnice kursowe ujmuje się odpowiednio jako przychody i koszty finansowe (ustawa o rachunkowości nie wymaga korygowania przychodów lub kosztów – jak to ma miejsce w przepisach podatkowych).
Natomiast przechodząc do drugiego pytania, należy podkreślić, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawarto wyłączenia różnic kursowych powstałych w wyniku kompensaty z kosztów uzyskania przychodu. Jednakże od jakiegoś czasu zmianie uległy interpretacje organów skarbowych w tym zakresie. Przypuszczamy zatem, iż przeczytał Pan odpowiedź zgodną z ostatnio prezentowanym stanowiskiem MF w tej kwestii. Stanowisko to jest oparte na założeniu, iż różnice kursowe wpływają na podstawę opodatkowania jedynie w przypadku dokonania zapłaty w pieniądzu – zatem różnice kursowe powstałe w wyniku kompensaty zobowiązań nie wpływają na ustalenie podstawy opodatkowania. Takie stanowisko wyraziło Ministerstwo Finansów w piśmie z 19 grudnia 2002 r. (nr PB 4/KGK-8214-2292-335/02) oraz w odpowiedzi na interpelację poselską z 16 kwietnia 2004 r. W interpretacji Ministerstwo podkreśliło, iż z wymienionych już przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 12 ust. 3 i art. 15 ust. 1) wynika, że (...) różnice kursowe powstają jedynie w przypadku płatności dokonywanych drogą faktycznych transferów pieniężnych za pośrednictwem banku i nie powstają przy umownych kompensatach o charakterze stałym. Tak więc obecnie organy podatkowe zajmują stanowisko, zgodnie z którym kompensata, jako iż w jej wyniku nie dochodzi do efektywnej zapłaty, nie daje podstawy do ustalania różnic kursowych.
Zagrożenia
Zatem mimo że kompensata jest formą regulowania wzajemnych zobowiązań i należności, to nie można uznać, iż jest ona związana z finansowymi operacjami, skutkującymi – w kasowym ujęciu – utratą lub wzrostem wartości waluty. Kompensacyjna forma realizacji zobowiązań nie powoduje więc powstania różnic w przychodach uzyskanych i kosztach poniesionych. Różnice kursowe powstałe pomiędzy dniem powstania kosztu (przychodu) a dniem kompensaty zobowiązania (należności), jako niezrealizowane, mogą zostać uwzględnione jedynie w bilansowym rachunku podatnika. Jednakże jest to jedna z dwóch możliwych interpretacji. Do podatnika należy niełatwa decyzja, czy naliczać różnice kursowe przy kompensacie, czy nie.
Odpowiedź Ministerstwa Finansów z 16 kwietnia 2004 r. powoduje ujednolicenie stanowisk organów skarbowych w tej kwestii. W dotychczasowej praktyce stanowiska te były sprzeczne ze sobą. Nie jest jednak wykluczone, iż sprzeczności tych nadal nie zabraknie. Również Ministerstwo Finansów dokonywało odmiennej interpretacji. Przykładowo w piśmie z 7 czerwca 1995 r. (nr PO 4/BA-722-341/95) MF stwierdziło: (…) W wyniku potrącenia uregulowanego w art. 498 i 499 Kodeksu cywilnego dochodzi do umorzenia dwóch wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej. Następująca w ten sposób kompensacja zwalnia strony od obowiązku świadczenia przez wzajemne zwolnienie z obowiązku. Potrącenie jest jedną z form likwidacji istniejącego stosunku prawnego i w związku z tym ustalenie ewentualnych różnic kursowych następuje przez porównanie kursów walut z dnia ich zarachowania i z dnia zapłaty – w tym konkretnym przypadku z dnia dokonania potrącenia – w sposób przytoczony powyżej.
Zatem mimo iż w ustawie nie zawarto odniesienia do różnic kursowych powstałych w wyniku kompensaty, to biorąc pod uwagę ostatnio prezentowane stanowisko Ministerstwa Finansów, nie należy ustalać różnic kursowych. Ewentualnie warte rozważenia będzie wystąpienie do urzędu skarbowego o interpretację przepisów prawa podatkowego. Jednakże należy spodziewać się odpowiedzi zgodnej z odpowiedzią na interpelację z 16 kwietnia 2004 r.
•   art. 12, art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 78, poz. 684
•   art. 30 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 66
Marta Balcer
prawnik
Piotr Rybicki
ekonomista


Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wystawienie faktury w walucie obcej przed otrzymaniem zaliczki. Jaki kurs przeliczeniowy stosować dla celów VAT?

W dniu 9 maja 2024 r. podatnik wystawił fakturę zaliczkową w euro na poczet eksportu towarów. Zaliczkę, na którą opiewa ta faktura, podatnik otrzymał 13 maja 2024 r. Według jakiego kursu należy w takim przypadku przeliczyć dla celów VAT kwotę zaliczki?

Podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł. Zarabiasz do 6 tys. zł brutto? Nie zapłacisz podatku dochodowego. Od kiedy?

W rozmowach polityków pojawia się temat obietnicy podwyższenia kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł. Szef klubu Koalicji Obywatelskiej, Zbigniew Konwiński, podkreślił, że nie wycofują się z tej obietnicy i chcą ją zrealizować w obecnej kadencji Sejmu.

Do 7- 8%. Lokaty bankowe – oprocentowanie pod koniec czerwca 2024 r. [tabela najlepszych ofert] Banki zwiększają wymagania

Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec czerwca 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? Średnie oprocentowanie najlepszych lokat i rachunków oszczędnościowych wyniosło w czerwcu 5,56%. W tabeli przedstawiamy najlepsze lokaty i konta oszczędnościowe

Pieniądze dla MŚP z Polski Wschodniej na automatyzację i robotyzację. Nabór wniosków już od sierpnia 2024 r.

Automatyzacja i robotyzacja stają się kluczowymi elementami transformacji przedsiębiorstw w makroregionie Polski Wschodniej. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) zapowiedziała konkurs w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, trwający od 1 sierpnia do 26 września 2024 roku.

REKLAMA

SN: Sklep internetowy może być przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55[1] kodeksu cywilnego

Sąd Najwyższy uznał, że sklep internetowy może stanowić odrębne, samodzielne dobro majątkowe będące przedsiębiorstwem w znaczeniu przedmiotowym (art. 551 kodeksu cywilnego), a jako składnik większej całości – zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa; jego zbycie może prowadzić do powstania solidarnej odpowiedzialności nabywcy ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 554 k.c.). Tak wynika z wyroku z 19 czerwca 2024 r. (sygn. ​II CSKP 2110/22).

Co najmniej 4300 zł brutto co miesiąc od lipca 2024 r. Jaka płaca minimalna w 2025 roku? Od kiedy wdrożenie dyrektywy o minimalnym wynagrodzeniu?

Od 1 lipca 2024 r. wzrasta minimalne wynagrodzenie za pracę (do 4300 zł brutto) a minimalna stawka godzinowa na zleceniu i podobnych umowach (do 28,10 zł brutto). Rząd proponuje, by w 2025 roku najniższa krajowa wyniosła 4626 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 30,20 zł. Jeszcze w tym roku ma zostać wdrożona do polskiego prawa unijna dyrektywa o minimalnym wynagrodzeniu.

Obligacje skarbowe - lipiec 2024 r. Jakie oprocentowanie? Np. 6,2% przez 3 lata z coroczną kapitalizacją odsetek. Korzyści przy zamianie

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 21czerwca 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w lipcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w czerwcu br. Od 25 czerwca 2024 r. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

REKLAMA

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

REKLAMA