Korygowanie rachunków fakturami korygującymi

Zarówno przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie przewidują możliwości korygowania uprzednio wystawionych rachunków w celu wyeliminowania ich z obrotu gospodarczego i udokumentowania dokonanej sprzedaży fakturą VAT korygującą. Faktury korygujące mogą być wystawiane tylko w celu korekty wystawionych uprzednio faktur VAT i to w określonych przepisami sytuacjach. Wystawienie faktur korygujących może mieć miejsce w przypadku, gdy po wystawieniu faktury VAT udzielono rabatu, dokonano zwrotu sprzedawcy towarów, zwrotu nabywcy kwot nienależnych, zwrotu zaliczek, przedpłat, zadatków lub rat podlegających opodatkowaniu, a także w przypadku podwyższenia ceny lub stwierdzenia pomyłek w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji.

Nie jest również możliwe anulowanie rachunków i wystawienie w ich miejsce faktur dokumentujących sprzedaż w okresie styczeń–kwiecień 2004 r. Przepisy wprawdzie nie zabraniają takiej opcji, ale takie działanie spowoduje przewidziane przepisami skutki, które z pewnością nie są zamiarem firmy. Przede wszystkim, w myśl art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi (z pewnymi wyłączeniami). Jeżeli natomiast czynności te powinny być potwierdzone fakturą VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż 7 dnia licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Skoro firma utraciła prawo do zwolnienia podmiotowego w VAT, powstał u niej obowiązek podatkowy z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, co wynika z art. 113 ust. 5 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu firma miała obowiązek opodatkować dokonywaną sprzedaż od chwili przekroczenia kwoty, która uprawniała ją do zwolnienia. Niewystawienie faktury VAT nie oznacza, że obowiązek ten nie powstał. Niezależnie od tego, że firma udokumentowała sprzedaż zwykłym rachunkiem, a nie fakturą VAT z naliczonym podatkiem należnym, i tak obowiązek podatkowy w VAT powstał z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Fakt, że firma nie pobrała podatku należnego od nabywcy, nie ma tu żadnego znaczenia.

Jeżeli zatem firma jeszcze raz wystawi fakturę w 2005 r., to będzie zobowiązana do zapłaty wykazanego w niej podatku (powtórnie od tej samej sprzedaży) na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy i ujęcia wynikającego z nich podatku w rozliczeniu za miesiąc, w którym zostały one wystawione. Nabywca natomiast nie będzie uprawniony do odliczenia z tych faktur podatku naliczonego. Stanowi o tym § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Takie rozwiązanie z pewnością nie będzie korzystne dla firmy.

W przedstawionej sytuacji firma powinna złożyć deklaracje podatkowe za miesiące styczeń–kwiecień 2004 r. i zadeklarować w nich kwotę dokonanej sprzedaży oraz kwotę należnego VAT od tej sprzedaży. Do wyliczenia należnego podatku, za podstawę opodatkowania należy przyjąć kwotę należną z tytułu sprzedaży pomniejszoną o kwotę należnego VAT-u.

Przykład

Powstała w podatku dochodowym nadpłata podatku może być zaliczona na konto powstałego zobowiązania podatkowego w VAT. Należy w tym celu dokonać korekty deklaracji podatkowych w zakresie podatku dochodowego, a urząd skarbowy z urzędu na podstawie art. 76 ordynacji podatkowej zaliczy powstałą nadpłatę w podatku dochodowym na konto zaległości w zakresie VAT. Jeżeli natomiast chodzi o przedstawiony w pytaniu sposób skorygowania udokumentowanej rachunkami sprzedaży w okresie od stycznia do kwietnia 2004 r. poprzez wystawienie faktur korygujących VAT, to w świetle obowiązujących przepisów nie jest to możliwe.