Jak rozliczyć w księgach przedawnione wierzytelności

rada

Wartość przedawnionych wierzytelności można spisać bezpośrednio w koszty pod warunkiem, że wcześniej nie utworzono na nie odpisu aktualizującego. Obciążają one konto „Pozostałe koszty operacyjne”.

uzasadnienie

W wyniku przedawnienia wierzytelności jednostka traci możliwość dochodzenia jej na drodze sądowej. Istota przedawnienia roszczeń sprowadza się bowiem do tego, że po upływie określonego w ustawie terminu ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje (zobowiązany), może uchylić się od spełnienia świadczenia na rzecz wierzyciela, powołując się na upływ czasu. Przedmiotem przedawnienia są wyłącznie roszczenia majątkowe.

Po upływie terminu przedawnienia, nie później jednak niż na dzień bilansowy, nierozliczone wierzytelności spółka powinna wyksięgować z kont rozrachunkowych. Rozliczenie następuje w korespondencji z kontem:

• „Odpisy aktualizujące” - w przypadku utworzenia takiego odpisu lub

• „Pozostałe koszty operacyjne” - w przypadku nieutworzenia odpisu aktualizującego lub utworzenia odpisu w wysokości niższej niż należność główna.

PRZYKŁAD

Spółka ma w swoich księgach przedawnioną należność w wysokości 20 000 zł. Utworzono na nią odpis aktualizujący w wysokości 15 000 zł.

Ewidencja księgowa

1. Utworzenie odpisu:

Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 15 000

Ma „Odpis aktualizujący” 15 000

2. Spisanie przedawnionej wierzytelności:

a) do wysokości utworzonego odpisu

Wn „Odpis aktualizujący” 15 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 15 000

b) część nieobjęta odpisem

Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 5 000

Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 5 000

Przedawnione wierzytelności nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Jeżeli natomiast podatnik, który z tytułu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności dokonał odpisu aktualizującego w ciężar kosztów uzyskania, a wierzytelność ta uległa przedawnieniu, jest zobowiązany zaliczyć równowartość tego odpisu do przychodów podatkowych.

• art. 3 ust. 1 pkt 32, art. 35b, art. 35c ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 63, poz. 393

• art. 12 ust. 1 pkt 4d, art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238

• art. 117-125 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; ost.zm. Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557

Wioletta Chaczykowska

księgowa z licencją MF