Wynagrodzenie wypłacone w styczniu 2007 r. w księgach roku 2006

Wynagrodzenia należne pracownikom za grudzień 2006 r. (mimo że ich wypłata nastąpi dopiero w styczniu 2007 r.) oraz naliczone od tych wynagrodzeń składki na ubezpieczenia społeczne opłacane przez pracodawcę, łącznie ze składkami na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy, zgodnie z prawem bilansowym należy zarachować w koszty roku, którego dotyczą, a więc w koszty roku 2006. Natomiast zgodnie z prawem podatkowym wynagrodzenia za grudzień 2006 r., wypłacone w styczniu 2007 r., stanowią koszt uzyskania przychodu w miesiącu wypłaty (tj. w styczniu 2007 r.), a składki ZUS w części finansowanej przez pracodawcę oraz składki na FGŚP i FP stanowić będą koszt uzyskania przychodu w momencie ich wpłaty do ZUS.

W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości jednostka gospodarcza jest zobowiązana do ujmowania w księgach rachunkowych wszystkich osiągniętych, przypadających na jej rzecz przychodów i obciążających ją kosztów związanych z tymi przychodami dotyczących danego roku, niezależnie od terminu ich zapłaty. Z kolei w ust. 2 tego artykułu czytamy, że zasada współmierności wyraża się w tym, że dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego zaliczać należy koszty lub przychody dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione.

Natomiast wyjaśniając kwestie podatkowe, należy stwierdzić, że w przypadku wynagrodzeń bardzo ważny jest termin ich wypłaty, gdyż w myśl art. 16 ust. 1 pkt 57 i 57a oraz ust. 7d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

• niewypłaconych, niedokonanych lub niepostawionych do dyspozycji wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12 ust. 1 i 6, art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy,

• nieopłaconych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek (z zastrzeżeniem pkt 40), określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, w części finansowanej przez płatnika składek,

• nieopłaconych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

 

Dlatego też należne pracownikom wynagrodzenia za grudzień 2006 r., wypłacone w styczniu 2007 r., stanowią koszt uzyskania przychodu w miesiącu wypłaty (tj. w styczniu 2007 r.), a składki ZUS w części finansowanej przez pracodawcę oraz składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Pracy stanowić będą koszt uzyskania przychodu dopiero w momencie ich wpłaty do ZUS.

W powyższych kwestiach wypowiedział się Drugi Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie, który w piśmie z 22 lipca 2005 r. wyjaśnił (zob. sygn. 1472/ROP1/423-183/167/05/PK):

„(...) Przez należne pracownikowi wynagrodzenie należy rozumieć wynagrodzenie brutto, a więc również tę część wynagrodzenia, która potrącona jest pracownikowi zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach społecznych oraz o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. potrącone składki na ubezpieczenie społeczne finansowane przez pracownika oraz obliczone i pobrane zaliczki na podatek dochodowy.

W związku z powyższym potrącone składki na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez pracownika stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu wypłaty (postawienia do dyspozycji) należnego pracownikowi wynagrodzenia. O możliwości uznania za koszty uzyskania przychodów decyduje data ich faktycznej wypłaty, dokonania lub postawienia do dyspozycji osoby uprawnionej.

Reasumując, obciążające pracowników składki ZUS są rozliczane dla celów ustalania kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym pracodawcy podobnie jak wynagrodzenia. Natomiast składki ZUS w części finansowanej przez pracodawcę pomniejszają przychód dopiero w miesiącu wpłaty tych składek do ZUS. Ewentualny późniejszy termin dokonania zapłaty należnych składek spowoduje czasowe przesunięcie i późniejsze zaliczenie danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów pracodawcy.

Takie uregulowania wynikają wprost z zapisu art. 16 ust. 1 pkt 57a (...). Przykładowo, z dniem 1 stycznia 2005 roku składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń, obciążające pracownika z tytułu wynagrodzenia, jeżeli wypłata wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2005 roku następuje w miesiącu lutym 2005 roku, a składki odprowadzane sa na konto ZUS w marcu 2005 roku, stanowią koszt uzyskania przychodu dla przedsiębiorcy w miesiącu lutym 2005 roku. Tak więc od 2005 roku obciążające pracownika składki ZUS są rozliczane dla celów ustalenia kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym pracodawcy podobnie jak wynagrodzenia. Natomiast składki ZUS w części finansowanej przez pracodawcę, płatne w miesiącu marcu 2005 roku, pomniejszą przychód dla celów podatkowych dopiero w miesiącu marcu 2005 roku.

(...) Składka ZUS w części finansowanej przez pracodawcę wpłacona w miesiącu złożenia deklaracji będzie stanowiła koszt podatkowy tego miesiąca, a nie miesiąca, którego te składki dotyczą (...)”.

Ewidencyjne ujęcie powyższego zagadnienia w księgach roku 2006 może przebiegać jak na poniższym schemacie.