Tematy - Akt notarialny

NSA zaskoczył skarbówkę i potwierdził, że brak faktury nie musi automatycznie oznaczać utraty prawa do odliczenia podatku VAT. W wyroku z 13 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że inny dokument może zastąpić fakturę - o ile spełnione zostały materialne przesłanki odliczenia VAT. Liczą się więc fakty, a nie sam papier - chociaż oczywiście trzeba te fakty wykazać dowodowo.

W dzisiejszych czasach, coraz częściej obywatele Polski otrzymują darowizny z zagranicy. Czy jednak taka darowizna podlega opodatkowaniu w Polsce? Jakie są obowiązki podatkowe osoby, która otrzymała taką darowiznę w formie aktu notarialnego?

Od 28 lat notariusze praktykują doliczanie podatku od towarów i usług do taksy notarialnej. Zdaniem Ministra Finansów jest to nieprawidłowe ale resort finansów nie podjął działań ani w celu zmiany przepisów ani w celu zmiany praktyki notariuszy. Także zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich obowiązujące prawo nie pozwala na podwyższenie wynagrodzenia notariusza o VAT. Po wyjaśnieniach Krajowej Rady Notarialnej, Ministra Finansów oraz Ministra Sprawiedliwości Marcin Wiącek zwrócił się do posłów i senatorów o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu doprecyzowania przepisów. Sprawę zainicjował portal infor.pl.

Od 28 lat praktykowane jest doliczanie podatku od towarów i usług do taksy notarialnej, stanowiącej wynagrodzenie za usługi notariuszy. Tymczasem uzasadnione są wątpliwości, czy jest to zgodne z prawem i nie narusza praw obywateli – podkreśla Rzecznik Praw Obywatelskich. Według resortu finansów VAT nie powinien być doliczany do wynagrodzenia notariuszy, a zmiana tej praktyki zależy od resortu sprawiedliwości. Dlatego Marcin Wiącek prosi o stanowisko ministra Zbigniewa Ziobrę. Pyta, czy do MS wpływały skargi w tej sprawie, a także czy resort dostrzega konieczność działań legislacyjnych.

Taksa notarialna a VAT. 15 listopada 2021 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Finansów z pytaniami, czy jego resort otrzymywał skargi związane ze sposobem ujmowania podatku VAT w taksie notarialnej, oraz czy Minister rozważa konieczność podjęcia działań (np. wydania interpretacji ogólnej) w zakresie sposobu rozliczania podatku VAT przez notariuszy. Zdaniem Rzecznika praktyka doliczania przez notariuszy podatku od towarów i usług do taksy notarialnej budzi uzasadnione wątpliwości i trudno ją uznać za prawidłową. Natomiast Prezes Krajowej Rady Notarialnej uważa, że praktyka poboru przez notariuszy wynagrodzenia według stawek określonych przez Ministra Sprawiedliwości i doliczania VAT do tak obliczanego wynagrodzenia, trwa nieprzerwanie od 28 lat i nie była kwestionowana przez organy podatkowe, ani organy nadzoru nad notariuszami. Zaś Ministerstwo Finansów od lat konsekwentnie potwierdza, że nie można doliczać VAT do taksy notarialnej i równie konsekwentnie nie podejmuje w tym zakresie działań kontrolnych.

Podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT przy dostawie nieruchomości, która jest sprzedawana 2 lata po pierwszym zasiedleniu, może zastosować zwolnienie lub z niego zrezygnować. Obecnie zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia należy złożyć do urzędu przed dokonaniem dostawy. Od 1 października 2021 r. w ramach pakietu SLIM VAT 2 zostanie wprowadzona zmiana, która umożliwi rezygnację ze zwolnienia poprzez oświadczenie w akcie notarialnym. Jest to reakcja na dość wyraźny sygnał płynący z orzecznictwa sądów administracyjnych, które już obecnie uznają takie oświadczenia za skuteczne.

Podstawę opodatkowania VAT usług notarialnych stanowi zawsze kwota wynagrodzenia pomniejszona o wartość należnego podatku VAT. Oznacza to, że wartość podatku VAT od wynagrodzenia notariusza powinna być wyliczana metodą „w stu”. Błędna jest więc praktyka doliczania VAT do taksy notarialnej.

Stan prawny i praktykę stosowania zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) sprzedaży gospodarstwa rolnego po 1 stycznia 2016 r. oraz odpowiedzialność notariuszy w zakresie stosowania tego zwolnienia omawia Mirosław Siwiński, radca prawny i doradca podatkowy.

Jeśli do transakcji sprzedaży nieruchomości dojdzie po 5 latach od jej nabycia, dochody ze sprzedaży nieruchomości są zwolnione z podatku. Zdarza się jednak, że ze względu na wadę aktu notarialnego konieczne jest zawarcie drugiej umowy sprzedaży. I właśnie data zawarcia tej drugiej umowy – o ile jest potwierdzona prawidłowym aktem notarialnym – staje się właściwą datą nabycia.

Czy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawionych przez spółkę z o.o. na sprzęt (środki trwałe), zgodnie z aktem notarialnym?

Adwokaci mogą udzielając pomocy prawnej powiększyć swoje wynagrodzenie o VAT. Możliwości takiej nie mają notariusze. Ich wynagrodzenie zawiera już podatek.

Akt notarialny

Nie trzeba mieć faktury VAT, żeby odliczyć podatek od towarów i usług

Darowizna w formie aktu notarialnego z zagranicy. Co jest istotne podatkowo?

VAT od taksy notarialnej - RPO apeluje do posłów i senatorów o zmianę przepisów

VAT od wynagrodzenia notariuszy - RPO pisze do ministra sprawiedliwości

Taksa notarialna a VAT - Rzecznik Praw Obywatelskich pyta Ministra Finansów

Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości w akcie notarialnym

Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza

NOTARIAL DEED - akt notarialny

Zwolnienie z PCC sprzedaży gospodarstwa rolnego – praktyka i odpowiedzialność notariuszy

Podatek od sprzedaży nieruchomości z powodu wady aktu notarialnego

Odliczenie VAT w przypadku przekazania środków trwałych w zamian za udziały

Nie można doliczyć VAT do taksy notarialnej