REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza

Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza
Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza

REKLAMA

REKLAMA

Podstawę opodatkowania VAT usług notarialnych stanowi zawsze kwota wynagrodzenia pomniejszona o wartość należnego podatku VAT. Oznacza to, że wartość podatku VAT od wynagrodzenia notariusza powinna być wyliczana metodą „w stu”. Błędna jest więc praktyka doliczania VAT do taksy notarialnej.

Jako, że ustawodawca nie uczynił notariuszy organami władzy publicznej, ich działalność w odróżnieniu od komorników sądowych spełnia więc przesłanki do uznania jej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej jako „ustawa z dnia 11 marca 2004 r.”). W konsekwencji w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, usługi notariuszy jako świadczone odpłatnie na terytorium kraju podlegają opodatkowaniu.

REKLAMA

Autopromocja

Kwestie dotyczące wynagradzania notariuszy zostały uregulowane w ustawie z dnia 14 lutego 1992 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 540 ze zm., dalej jako „ustawa z dnia 14 lutego 1991 r.”) oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 272 ze zm., dalej jako „rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2004 r.”). Zgodnie z art. 5 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności. Ponadto art. 5 § 2 powyższej ustawy stanowi, że wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych wydatków, poniesionych przez notariusza w związku z dokonaniem czynności. Stosownie zaś do § 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r. akt ten określa maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnych poza kancelarią notarialną. Co istotne, żadne z powyższych uregulowań nie przyznaje notariuszowi prawa do zwiększenia wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Rozważając problem, czy wynagrodzenie notariusza określone na podstawie stawki taksy notarialnej zawiera już w sobie podatek od towarów i usług, należy wskazać na  art. 3 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 178, dalej zwana „ustawą z dnia 9 maja 2014 r.”). Zgodnie z tym uregulowaniem cena oznacza wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. Ponadto w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Przez cenę rozumie się również stawkę taryfową.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

W ocenie autora maksymalne stawki wynikające z rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r., będącego swoistą taryfą, należy traktować jako maksymalne ceny za czynności notarialne. Ustalenie maksymalnych stawek taksy za czynności notarialne ma bowiem spełniać dla strony funkcję gwarancyjną, czyli dawać pewność, iż poniesione przez nią koszty nie mogą być wyższe aniżeli wynika to z rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r. Nie jest więc prawidłowy pogląd, że w przypadku ustalenia wynagrodzenia niższego aniżeli maksymalna stawka taksy, należy do tak ustalonego wynagrodzenia doliczyć jeszcze należny podatek od towarów i usług. Skoro wynagrodzenie przysługujące notariuszowi jest ceną za wykonaną usługę, to niezależnie od tego, czy jest równe maksymalnej stawce taksy, musi uwzględniać podatek od towarów i usług.

Powyższy pogląd zdaje się podzielać Sąd Najwyższy, gdyż w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt III CZP 27/14. stwierdził bowiem: „Wynagrodzenia notariusza wyznaczonego do dokonania czynności notarialnej na podstawie art. 6 § 4 zd. 2 w zw. z art. 6 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (jedn. tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 164) nie podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( jedn. tekst: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).” Chociaż uchwała dotyczyła wynagrodzenia notariusza, które wypłaca Skarb Państwa w związku z wyznaczeniem przez sąd do dokonania czynności notarialnej, brak jest podstaw do traktowania takiego wynagrodzenia w sposób odmienny od wynagrodzenia zapłaconego przez stronę. Ponadto jak już wskazano, bez znaczenia dla rozważanej kwestii jest, czy wynagrodzenie osiągnęło wysokość maksymalną stawki taksy, czy było od niej niższe.

Sąd Najwyższy zanegował zastosowanie wykładni rozszerzającej w stosunku do przepisów regulujących wynagrodzenie notariuszy. Ponadto wskazał, że wyrażony w powyższej uchwale pogląd znajduje uzasadnienie w wykładni systemowej zewnętrznej: „Tam bowiem, gdzie ustawodawca chciał umożliwić doliczenie kwoty podatku od towarów i usług do wysokości wynagrodzenia - uczynił to wyraźnie, jak w § 2 ust. 3 rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) i w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490), stanowiącego, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata (radcę prawnego) ustanowionego z urzędu, opłatę za czynności adwokata (radcy prawnego) z tytułu zastępstwa prawnego, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujących w dniu orzekania o tych opłatach.

Końcowo należy zauważyć, że stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Co istotne w myśl art. 29a ust. 6 pkt 1 powyższej ustawy podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku od towarów i usług.

Analiza powyższych przepisów nakazuje stwierdzić, że wskazane w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2004 r. maksymalne stawki taksy notarialnej stanowią maksymalne ceny za czynności notarialne. Skoro składnikiem każdej ceny jest podatek od towarów i usług, to wynagrodzenie notariusza niezależnie od faktu, czy zostało ustalone w maksymalnej wysokości, zawiera w sobie podatek od towarów i usług, gdyż tak expressis verbis stanowi art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. Stwierdzenie, iż strony mają prawo określić, czy cena obejmuje podatek VAT wydaje się więc nieprawidłowe. Powyższe znajduje potwierdzenie także w wykładni systemowej zewnętrznej, gdyż w innych zawodach prawniczych ustawodawca wprost wskazuje na możliwość zwiększenia wynagrodzenia o podatek od towarów i usług, nie czyni tego natomiast w odniesieniu do notariuszy.

Wobec powyższego w przypadku usług notarialnych podstawę opodatkowania stanowi zawsze kwota wynagrodzenia pomniejszona o wartość należnego podatku na co wskazuje art. 29a ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Oznacza to, że wartość podatku od wynagrodzenia notariusza powinna być wyliczana metodą „w stu” – wg podstawowej stawki VAT (aktualnie 23%).

Błażej Materna, konsultant podatkowy, Instytut Studiów Podatkowych

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pieniądze dla MŚP z Polski Wschodniej na automatyzację i robotyzację. Nabór wniosków już od sierpnia 2024 r.

Automatyzacja i robotyzacja stają się kluczowymi elementami transformacji przedsiębiorstw w makroregionie Polski Wschodniej. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) zapowiedziała konkurs w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej, trwający od 1 sierpnia do 26 września 2024 roku.

SN: Sklep internetowy może być przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55[1] kodeksu cywilnego

Sąd Najwyższy uznał, że sklep internetowy może stanowić odrębne, samodzielne dobro majątkowe będące przedsiębiorstwem w znaczeniu przedmiotowym (art. 551 kodeksu cywilnego), a jako składnik większej całości – zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa; jego zbycie może prowadzić do powstania solidarnej odpowiedzialności nabywcy ze zbywcą za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części (art. 554 k.c.). Tak wynika z wyroku z 19 czerwca 2024 r. (sygn. ​II CSKP 2110/22).

Co najmniej 4300 zł brutto co miesiąc od lipca 2024 r. Jaka płaca minimalna w 2025 roku? Od kiedy wdrożenie dyrektywy o minimalnym wynagrodzeniu?

Od 1 lipca 2024 r. wzrasta minimalne wynagrodzenie za pracę (do 4300 zł brutto) a minimalna stawka godzinowa na zleceniu i podobnych umowach (do 28,10 zł brutto). Rząd proponuje, by w 2025 roku najniższa krajowa wyniosła 4626 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 30,20 zł. Jeszcze w tym roku ma zostać wdrożona do polskiego prawa unijna dyrektywa o minimalnym wynagrodzeniu.

Obligacje skarbowe - lipiec 2024 r. Jakie oprocentowanie? Np. 6,2% przez 3 lata z coroczną kapitalizacją odsetek. Korzyści przy zamianie

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 21czerwca 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w lipcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w czerwcu br. Od 25 czerwca 2024 r. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

REKLAMA

Zmiany w Ordynacji podatkowej 2024. Likwidacja terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty podatku po wyroku TSUE i TK, rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pisma

Likwidacja ograniczenia czasowego na złożenie wniosku o zwrot nadpłaty powstałej w wyniku orzeczenia TSUE lub TK oraz rozszerzenie zakresu domniemania zachowania terminu doręczenia pism do organów podatkowych – to najważniejsze nowości zawarte w projekcie nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który został opublikowany 14 czerwca 2024 r. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc najprawdopodobniej jeszcze w 2024 roku.

Zmiany w VAT. Uproszczenia dla drobnych przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia z VAT

Szykują się zmiany w VAT. Małe firmy będą miały możliwość korzystania ze zwolnienia z VAT w innych krajach UE niż ten, w którym mają siedzibę. Tak wynika z planowanej nowelizacji ustawy o VAT. Dotyczy to zarówno firm z Polski, jak i z innych krajów członkowskich UE.

Dotacje dla śląskich przedsiębiorców na transformację działalności w 2024 roku. Od kiedy nabór wniosków?

W dniu 27 czerwca 2024 r. powinien zostać uruchomiony nabór wniosków o dofinansowanie dla projektów badawczo-rozwojowych, planowanych do realizacji przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w województwie śląskim. 

Komisja Europejska uruchamia wobec Polski procedurę nadmiernego deficytu. Otwarcie możliwe w lipcu 2024 r. Jakie skutki? Co dalej?

Komisja Europejska poinformowała 19 czerwca 2024 r., że jej zdaniem uzasadnione jest otwarcie procedury nadmiernego deficytu m.in. wobec siedmiu państw członkowskich UE (w tym Polski) i zamierza zaproponować Radzie UE jej otwarcie w lipcu br. Zdaniem ekspertów banku PKO BP to sygnał, że m.in. nie ma przestrzeni do zwiększania wydatków budżetowych.

REKLAMA

Unijna Odprawa Scentralizowana w Imporcie (CCI), Faza 1. Kurs e-learningowy Komisji Europejskiej

Departament Ceł Ministerstwa Finansów poinformował, że Komisja Europejska przygotowała moduł e-learningowy opisujący założenia "Unijnej Odprawy Scentralizowanej w Imporcie (CCI), Faza 1" w ramach Unijnego Kodeksu Celnego. 

Projekt zmian w składce zdrowotnej. Już wiemy kiedy trafi do Sejmu

Projekt zmian składki zdrowotnej i uproszczenia sposobu jej wyliczania powinien trafić do Sejmu po wakacjach. Natomiast jeszcze przed wakacjami sejmowymi minister finansów Andrzej Domański ma spotkać się z Lewicą w celu ostatecznego uzgodnienia propozycji zawartych w projekcie.

REKLAMA