REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza

Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza
Taksa notarialna a VAT – podatek zawarty w wynagrodzeniu notariusza

REKLAMA

REKLAMA

Podstawę opodatkowania VAT usług notarialnych stanowi zawsze kwota wynagrodzenia pomniejszona o wartość należnego podatku VAT. Oznacza to, że wartość podatku VAT od wynagrodzenia notariusza powinna być wyliczana metodą „w stu”. Błędna jest więc praktyka doliczania VAT do taksy notarialnej.

Jako, że ustawodawca nie uczynił notariuszy organami władzy publicznej, ich działalność w odróżnieniu od komorników sądowych spełnia więc przesłanki do uznania jej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej jako „ustawa z dnia 11 marca 2004 r.”). W konsekwencji w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, usługi notariuszy jako świadczone odpłatnie na terytorium kraju podlegają opodatkowaniu.

Autopromocja

Kwestie dotyczące wynagradzania notariuszy zostały uregulowane w ustawie z dnia 14 lutego 1992 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 540 ze zm., dalej jako „ustawa z dnia 14 lutego 1991 r.”) oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r. poz. 272 ze zm., dalej jako „rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2004 r.”). Zgodnie z art. 5 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności. Ponadto art. 5 § 2 powyższej ustawy stanowi, że wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych wydatków, poniesionych przez notariusza w związku z dokonaniem czynności. Stosownie zaś do § 1 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r. akt ten określa maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnych poza kancelarią notarialną. Co istotne, żadne z powyższych uregulowań nie przyznaje notariuszowi prawa do zwiększenia wynagrodzenia o należny podatek od towarów i usług.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Rozważając problem, czy wynagrodzenie notariusza określone na podstawie stawki taksy notarialnej zawiera już w sobie podatek od towarów i usług, należy wskazać na  art. 3 ust. 1 – 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 178, dalej zwana „ustawą z dnia 9 maja 2014 r.”). Zgodnie z tym uregulowaniem cena oznacza wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. Ponadto w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Przez cenę rozumie się również stawkę taryfową.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W ocenie autora maksymalne stawki wynikające z rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r., będącego swoistą taryfą, należy traktować jako maksymalne ceny za czynności notarialne. Ustalenie maksymalnych stawek taksy za czynności notarialne ma bowiem spełniać dla strony funkcję gwarancyjną, czyli dawać pewność, iż poniesione przez nią koszty nie mogą być wyższe aniżeli wynika to z rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2004 r. Nie jest więc prawidłowy pogląd, że w przypadku ustalenia wynagrodzenia niższego aniżeli maksymalna stawka taksy, należy do tak ustalonego wynagrodzenia doliczyć jeszcze należny podatek od towarów i usług. Skoro wynagrodzenie przysługujące notariuszowi jest ceną za wykonaną usługę, to niezależnie od tego, czy jest równe maksymalnej stawce taksy, musi uwzględniać podatek od towarów i usług.

Powyższy pogląd zdaje się podzielać Sąd Najwyższy, gdyż w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt III CZP 27/14. stwierdził bowiem: „Wynagrodzenia notariusza wyznaczonego do dokonania czynności notarialnej na podstawie art. 6 § 4 zd. 2 w zw. z art. 6 § 3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (jedn. tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 164) nie podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( jedn. tekst: Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).” Chociaż uchwała dotyczyła wynagrodzenia notariusza, które wypłaca Skarb Państwa w związku z wyznaczeniem przez sąd do dokonania czynności notarialnej, brak jest podstaw do traktowania takiego wynagrodzenia w sposób odmienny od wynagrodzenia zapłaconego przez stronę. Ponadto jak już wskazano, bez znaczenia dla rozważanej kwestii jest, czy wynagrodzenie osiągnęło wysokość maksymalną stawki taksy, czy było od niej niższe.

Sąd Najwyższy zanegował zastosowanie wykładni rozszerzającej w stosunku do przepisów regulujących wynagrodzenie notariuszy. Ponadto wskazał, że wyrażony w powyższej uchwale pogląd znajduje uzasadnienie w wykładni systemowej zewnętrznej: „Tam bowiem, gdzie ustawodawca chciał umożliwić doliczenie kwoty podatku od towarów i usług do wysokości wynagrodzenia - uczynił to wyraźnie, jak w § 2 ust. 3 rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461) i w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490), stanowiącego, że w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata (radcę prawnego) ustanowionego z urzędu, opłatę za czynności adwokata (radcy prawnego) z tytułu zastępstwa prawnego, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujących w dniu orzekania o tych opłatach.

Końcowo należy zauważyć, że stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Co istotne w myśl art. 29a ust. 6 pkt 1 powyższej ustawy podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku od towarów i usług.

Analiza powyższych przepisów nakazuje stwierdzić, że wskazane w rozporządzeniu z dnia 28 czerwca 2004 r. maksymalne stawki taksy notarialnej stanowią maksymalne ceny za czynności notarialne. Skoro składnikiem każdej ceny jest podatek od towarów i usług, to wynagrodzenie notariusza niezależnie od faktu, czy zostało ustalone w maksymalnej wysokości, zawiera w sobie podatek od towarów i usług, gdyż tak expressis verbis stanowi art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. Stwierdzenie, iż strony mają prawo określić, czy cena obejmuje podatek VAT wydaje się więc nieprawidłowe. Powyższe znajduje potwierdzenie także w wykładni systemowej zewnętrznej, gdyż w innych zawodach prawniczych ustawodawca wprost wskazuje na możliwość zwiększenia wynagrodzenia o podatek od towarów i usług, nie czyni tego natomiast w odniesieniu do notariuszy.

Wobec powyższego w przypadku usług notarialnych podstawę opodatkowania stanowi zawsze kwota wynagrodzenia pomniejszona o wartość należnego podatku na co wskazuje art. 29a ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Oznacza to, że wartość podatku od wynagrodzenia notariusza powinna być wyliczana metodą „w stu” – wg podstawowej stawki VAT (aktualnie 23%).

Błażej Materna, konsultant podatkowy, Instytut Studiów Podatkowych

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(5)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • danka
    2022-03-29 17:23:43
    Dobrze jest móc liczyć na profesjonalną pomoc, a ja taką otrzymałam w kancelarii notariusz Cejrowskiej w Tczewie, więc serdecznie polecam.
    1
    pokażodpowiedzi (1)
  • Renia
    2022-05-28 15:54:31
    Miałam to szczęście, że trafiłam do kancelarii na Słowackiego w Tczewie.
    1
    pokażodpowiedzi (1)
  • iza
    2022-11-27 17:19:45
    Polecam notariusz Jolantę Cejrowską. Nieoceniona pomoc.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Od marca 2024 r. posiadacze obligacji zaczną tracić pieniądze. Opłaca się zamienić obligacje starych emisji na nowe

Mocne hamowanie inflacji w Polsce jakie obserwujemy w ostatnich miesiącach powoduje nawet kilkukrotny spadek oprocentowania obligacji skarbowych indeksowanych inflacją. Na razie dotyczy to obligacji cztero- i dziesięcioletnich o łącznej wartości około 4,5 miliardów złotych, ale w najbliższych miesiącach kwota ta może szybko rosnąć. Rozwiązaniem jest zamiana posiadanych papierów na nowe. Dzięki temu Polacy (w sumie) mogą zarobić  nawet około o 65 milionów złotych więcej.

Projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości przyjęty przez rząd

Projektowane przepisy nakładają na firmy z siedzibą w Polsce obowiązek publikacji danych o podatkach zapłaconych w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Rząd przyjął dzisiaj projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości

Na dzisiejszym posiedzeniu Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości oraz o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym. Przyjęty również został projekt ustawy zobowiązujący firmy do stosowania unijnych zasad dostępności w niektórych produktach i usługach.

Właściwa weryfikacja kontrahentów to klucz do ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych

Właściwa weryfikacja kontrahentów jest niezbędna w celu ograniczenia ryzyka sankcji gospodarczych. Weryfikacja powinna obejmować ustalenie struktury właścicielskiej i rzeczywistych beneficjentów kontrahentów.

Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD. Najwięcej w obszarze oprogramowania

Wartość inwestycji firm amerykańskich w Polsce wynosi 26 mld USD, stanowiąc tym samym 12 proc. wszystkich inwestycji zagranicznych w naszym kraju. Najwięcej przedsiębiorstw, bo aż 140, działa w obszarze oprogramowania.

Koszty uzyskania przychodów 2024 - umowa o pracę, zlecenie, umowa o dzieło

Jakie koszty uzyskania przychodu (tzw. koszty podatkowe) w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) można uwzględniać (potrącać) na umowie o pracę, umowie zlecenia i umowie o dzieło?

Pożyczałeś pieniądze? Urząd skarbowy zainteresuje się przychodem. Sprawdź, czy wiesz, jak to rozliczyć w zeznaniu podatkowym

Fakt, że pożyczka jest udzielana między osobami prywatnymi, które nie są przedsiębiorcami, nie sprawia, że nie wiąże się ona z obowiązkami podatkowymi. Pożyczkodawca musi być uważny i pamiętać o rozliczeniu w zeznaniu rocznym przychodu.

Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych 2024 (koniec lutego) – ranking najlepszych ofert banków [Tabela]

Ile wynosi oprocentowanie najlepszych depozytów bankowych pod koniec lutego 2024 roku? Jakie odsetki można uzyskać z lokat bankowych i kont oszczędnościowych? W lutym 2024 r. kontynuowany jest trend spadku oprocentowania lokat bankowych i kont oszczędnościowych, rozpoczęty pod koniec 2022 roku. Widać wyraźnie, że banki przygotowują się do obniżek stóp procentowych NBP. Ale coraz większa grupa ekspertów nie przewiduje cięcia stóp w 2024 roku. Jak będzie w rzeczywistości?

Kasowy PIT tylko dla małych firm - opublikowano założenia nowelizacji. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

W dniu 26 lutego 2024 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów zostały opublikowane założenia projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Projekt ten ma na celu wprowadzenie możliwości wyboru kasowej metody rozliczania przychodów i kosztów, tzw. kasowego PIT (jako fakultatywnego sposobu rozliczania podatku), przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w niewielkich rozmiarach.

MF wprowadzi globalny podatek minimalny. Których przedsiębiorców obejmie nowy podatek?

MF planuje wprowadzić globalny podatek minimalny dla jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych - wynika z projektu zamieszczonego w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. System globalnego podatku minimalnego ma zostać oparty o trzy rodzaje podatku wyrównawczego.

REKLAMA