REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości w akcie notarialnym

Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości w akcie notarialnym
Rezygnacja ze zwolnienia z VAT przy sprzedaży nieruchomości w akcie notarialnym

REKLAMA

REKLAMA

Podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT przy dostawie nieruchomości, która jest sprzedawana 2 lata po pierwszym zasiedleniu, może zastosować zwolnienie lub z niego zrezygnować. Obecnie zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia należy złożyć do urzędu przed dokonaniem dostawy. Od 1 października 2021 r. w ramach pakietu SLIM VAT 2 zostanie wprowadzona zmiana, która umożliwi rezygnację ze zwolnienia poprzez oświadczenie w akcie notarialnym. Jest to reakcja na dość wyraźny sygnał płynący z orzecznictwa sądów administracyjnych, które już obecnie uznają takie oświadczenia za skuteczne.

Zwolnienie z VAT przy sprzedaży nieruchomości

Ze zwolnienia z VAT korzystają m.in. dostawy budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

REKLAMA

Autopromocja

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przewidziana jest jednak możliwość rezygnacji ze zwolnienia i wybór opodatkowania dostawy. Dyrektywa 2006/112/WE (dyrektywa VAT) nie określa przy tym warunków przyznania podatnikom przez państwa członkowskie UE wyboru opodatkowania.

Z ustawy o VAT wynika, że rezygnacja ze zwolnienia jest możliwa, jeżeli dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni,

2) złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów, właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Oświadczenie to musi również zawierać:

1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy,

2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części,

3) adres budynku, budowli lub ich części.

1. Jaka jest praktyka organów podatkowych na temat rezygnacji ze zwolnienia

Dotychczasowa praktyka wskazuje, że organy podatkowe podchodzą dość rygorystycznie do kwestii rezygnacji ze zwolnienia. Generalnie wymagano, aby rezygnacja następowała w formie odrębnego pisma złożonego przed dokonaniem transakcji.

Ponadto wysyłka zawiadomienia do urzędu za pośrednictwem firmy kurierskiej dzień przed transakcją, które wpłynęło dzień po transakcji, powodowała niezachowanie terminu zgodnie z Ordynacją podatkową. Termin uważa się bowiem za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej (tzw. operator wyznaczony w świetle przepisów Prawa pocztowego). Zasada ta nie obowiązuje, gdy korzystamy z innego operatora niż Poczta Polska.

Natomiast w przypadku pomyłki w zakresie urzędu - tu Ordynacja chroni wnioskodawcę, wskazując, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem terminu określonego przepisami prawa uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

2. Jak zdaniem sądu powinna odbywać się rezygnacja ze zwolnienia

W ostatnich kilku latach właśnie sądy coraz częściej zauważały, że skorzystanie z prawa do rezygnacji ze zwolnienia dostawy z opodatkowania nie powinno być nadmiernie uciążliwe i obwarowane zbytnimi obostrzeniami.

Jak wskazał przykładowo WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 5 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Go 319/20):

REKLAMA

Zakres warunków nakładanych przez państwa członkowskie został powiązany także z brzmieniem art. 273 Dyrektywy 112. Przypomnieć należy, iż przepis ten stanowi, że państwa członkowskie mogą nałożyć inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym (…) Dodatkowo należy wskazać na zasadę proporcjonalności określoną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości. W celu ustalenia, czy przepis prawa jest zgodny z tą zasadą, należy zbadać, czy środki, które wprowadza w życie, są właściwe do osiągnięcia wyznaczonego celu oraz czy nie wykraczają poza to, co niezbędne do jego osiągnięcia (…) nie jest proporcjonalny wymóg złożenia oświadczenia naczelnikowi urzędu skarbowego o wyborze opodatkowania przed dniem dokonania dostawy, w przypadku, gdy do dostawy dochodzi w dacie zawarcia aktu notarialnego a z treści aktu notarialnego wynika wola rezygnacji ze zwolnienia i wybór opodatkowania transakcji.

Zdaniem sądów w przypadku złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania w treści aktu notarialnego zachowane są wymogi formalne dla skuteczności uznania, że strony zrezygnowały ze zwolnienia od podatku (zob. wyroki NSA z 14 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 854/16, i z 10 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1208/15).

Innymi słowy, strony transakcji mogą dokonać wyboru jej opodatkowania za pomocą innego dowodu niż oświadczenie składane bezpośrednio organowi podatkowemu. Jak zauważono w wyrokach, notariusz z urzędu przekazuje organom podatkowym wypisy aktów notarialnych, które mogą spowodować powstanie zobowiązania podatkowego.

2.1. Czy samo wskazanie kwot VAT w akcie notarialnym można uznać za złożenie oświadczenia

Czym innym jest rezygnacja z zastosowania zasady czy wybór opcji opodatkowania, a czym innym nieprawidłowe przekonanie stron transakcji, że dostawa jest opodatkowana.

W pierwszym przypadku strony umowy wprost składają oświadczenie o wyborze opodatkowania, w drugim - jedynie wskazują cenę netto + VAT.

Mogą pojawić się więc pytania o to, czy chodzi o oświadczenie woli czy o oświadczenie wiedzy itp. W nauce prawa cywilnego przyjęło się jednak dopuszczenie możliwości tzw. dorozumianego oświadczenia woli. Przykładem dorozumianego oświadczenia woli jest właśnie wskazanie ceny netto, kwoty VAT i ceny brutto.

Również z uzasadnień orzeczeń sądów wynika, że nie chodzi o wyraźne oświadczenie woli, iż strony transakcji rezygnują ze zwolnienia.

Przykładowo w wyroku WSA w Kielcach z 20 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Ke 15/20), czytamy, że:

(…) niewątpliwie wybór przez strony opodatkowania transakcji potwierdza wskazanie w akcie notarialnym ceny towaru łącznie z podatkiem od towarów i usług.

Także WSA w Łodzi w wyroku z 26 lutego 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 639/19) uznał, że o rezygnacji ze zwolnienia świadczy: podpisanie aktu notarialnego, z którego jasno wynika, że transakcja jest opodatkowana VAT, a należność zbywcy obejmuje kwotę brutto, wystawienie faktury VAT przez zbywcę czy złożenie deklaracji na podatek obejmującej należny VAT od tej transakcji.

Takie stanowisko zajął także NSA w wyroku z 10 sierpnia 2018 r. (sygn. akt I FSK 1208/15).

Oczywiście bezpieczniej wskazać w akcie notarialnym, iż "strony oświadczają, że opodatkowują nieruchomość". Jeśli zaś omyłkowo zrezygnowano ze zwolnienia, którego i tak nie było, to nie wystąpią żadne negatywne następstwa takiego zdarzenia.

3. Na czym polega zmiana w ramach pakietu SLIM VAT2

Od 1 października 2021 r. do ustawy o VAT zostanie dodany art. 43 ust. 10a, z którego będzie wynikało, że w przypadku gdy w związku z dostawą budynków, budowli lub ich części dochodzi do zawarcia aktu notarialnego na podstawie odrębnych przepisów, oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia może być złożone w tym akcie notarialnym.

Podatnicy nie będą musieli się już obawiać takiej praktyki. Jest to ułatwienie dla podatników, gdyż z przepisów prawa cywilnego wynika konieczność zachowania formy aktu notarialnego, czyli jest to niezbędne dla ważności czynności przeniesienia własności nieruchomości. Akt notarialny zawiera zaś oznaczenie zarówno stron transakcji, jak i opis nieruchomości będącej przedmiotem danej transakcji (np. tytuł prawny do nieruchomości, rodzaj budynku itp.). Ponadto notariusz przesyła akt do urzędu skarbowego.

Ważne!
Od 1 października 2021 r. z przepisów będzie wynikało, że oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia można złożyć w akcie notarialnym.

Tym samym podatnicy składający zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania nieruchomości w akcie notarialnym nie będą mieli odrębnego obowiązku składania do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla nabywcy oświadczenia dotyczącego wyboru opodatkowania przed dokonaniem tej dostawy. Ale mogą to nadal robić.

Bywają też przypadki, że dostawa budynków, budowli lub ich części nie wiąże się z zawarciem aktu notarialnego na podstawie odrębnych przepisów. Chodzi np. o przypadek, że opodatkowaniu podlegają towary, w stosunku do których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, zatrzymane przez podatnika, w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu. Jeżeli spis z natury obejmuje budynki, budowle lub ich części, w stosunku do których podatnikowi przysługiwałoby zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10, rezygnacja ze zwolnienia może nastąpić wyłącznie poprzez złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT.

Podstawa prawna:

- art. 43 ust. 1 pkt 10, ust. 10 i art. 2 pkt 14 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 1163

Powołane orzeczenia sądów:

  • wyrok NSA z 10 sierpnia 2018 r. (sygn. akt I FSK 1208/15)

  • wyrok WSA w Kielcach z 20 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Ke 15/20)

  • wyrok WSA w Łodzi z 26 lutego 2020 r. (sygn. akt I SA/Łd 639/19)

  • wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 5 listopada 2020 r. (sygn. akt I SA/Go 319/20)

Łukasz Matusiakiewicz, radca prawny specjalizujący się w prawie podatkowym

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Biuletyn VAT

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA