REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Produkcja w toku - ujęcie księgowe i podatkowe

REKLAMA

Produkcja w toku jest jedną z pozycji zapasów i jest prezentowana w aktywach bilansu jako pozycja B.I.3. Jednak pozycja ta nie wystąpi w każdej jednostce.
Czym jest produkcja w toku? Jak prawidłowo ją wycenić na dzień bilansowy? Czym jest koszt normatywny? Czy produkcję w toku można wyceniać według kosztu planowanego?

Produkcja w toku są to rozpoczęte, lecz niezakończone pod względem technologicznym, znajdujące się w trakcie produkcji i wymagające dalszej obróbki, składniki rzeczowe aktywów obrotowych (zapasów).

Wycena bilansowa

Produkcję w toku wycenia się na dzień bilansowy zgodnie z zapisami art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości, tj. według kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy
. Koszt wytworzenia obejmuje koszty pozostające w bezpośrednim związku z danym produktem oraz uzasadnioną część kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem tego produktu. Do uzasadnionej części kosztów pośrednio związanych z wytworzeniem danego produktu zalicza się zmienne pośrednie koszty produkcji oraz tę część pośrednich kosztów produkcji, które odpowiadają poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że ustawodawca za normalny poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych uznaje przeciętną, zgodną z oczekiwaniami w typowych warunkach, wielkość produkcji za daną liczbę okresów lub sezonów, przy uwzględnieniu planowych remontów.

Natomiast do kosztów wytworzenia produktu nie zalicza się kosztów:
• będących wynikiem niewykorzystanych zdolności produkcyjnych, które ustalane są na dzień bilansowy i nie mogą zwiększać wartości zapasów; przenosi się je w tej części do kosztów produkcji sprzedanej,
• ogólnego zarządu,
• sprzedaży produktów,
• magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów, chyba że poniesienie tych kosztów jest niezbędne w procesie produkcji.

Koszt normatywny

Zgodnie z zapisami art. 34 ust. 2 ustawy o rachunkowości produkcja w toku może być wyceniana po planowanym (normatywnym) koszcie wytworzenia, jeżeli nie jest on wyższy od cen sprzedaży netto, a różnice między planowanymi a rzeczywistymi kosztami wytworzenia są nieznaczne. Na dzień bilansowy (można częściej, jednak na dzień bilansowy jest to obligatoryjne) należy je w miarę potrzeb skorygować.

W przypadku gdy rzeczywiście poniesione pośrednie koszty produkcji na dzień bilansowy są wyższe od planowanych, zaliczonych do wartości zapasów produktów, wówczas dokonuje się odpowiedniej korekty wartości tych zapasów, korygując koszty sprzedanych produktów.

Jeżeli ewidencja produkcji w toku w ciągu roku jest prowadzona w cenach przyjętych do ewidencji zapasów tych produktów, różniących się od cen ustalanych na poziomie kosztów wytworzenia, to zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o rachunkowości należy na dzień bilansowy skorygować ich wartość o kwotę odchyleń od cen ewidencyjnych – w części przypadającej na zapasy tych produktów, doprowadzając wartość zapasu produktów do wartości określonej w art. 34 ust. 1 pkt 2 prawa bilansowego, tj. produkcja w toku może być wyceniana na dzień bilansowy zamiast po koszcie wytworzenia – w wysokości bezpośrednich kosztów wytworzenia lub tylko materiałów bezpośrednich, lub nie wycenia się jej w ogóle, jeżeli nie zniekształca to stanu aktywów oraz wyniku finansowego jednostki i dodatkowo czas wykonania produktów nie jest dłuższy niż 3 miesiące i produkcja jest przeznaczana do sprzedaży (lub na środki trwałe).

Produkty gotowe nieobjęte ewidencją podczas składowania, których wartość odpisuje się w koszty w momencie ich wytworzenia (zgodnie z art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy) w ilości ustalonej na dzień bilansowy (spis z natury), wycenia się według kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. O wartość ustalonego zapasu produktów koryguje się koszty sprzedanych produktów.

Inwentaryzacja

Produkcja w toku – tak samo jak każdy inny składnik aktywów i pasywów jednostki – podlega inwentaryzacji zgodnie z zapisami art. 26 ustawy o rachunkowości. Składnik ten powinien być zinwentaryzowany w drodze spisu z natury, o czym mówi art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy. Inwentaryzacja produkcji w toku jest sporządzana według stanu na dzień bilansowy. Nie można inwentaryzacji dokonać wcześniej niż w terminie 3 miesięcy przed dniem bilansowym (tak jak dla pozostałych składników zapasów).

Aktualizacja wartości

Na dzień bilansowy wartość produkcji w toku nie może być wyższa od ich cen sprzedaży netto (zgodnie z ogólną zasadą ostrożności określoną w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości). W razie gdy na dzień bilansowy wartość ta jest wyższa od cen sprzedaży netto, skutki wynikające z tej wyceny zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych.

Z obrotu należy wyeliminować te zapasy produktów w toku, które w całości utraciły wartość użytkową lub handlową na skutek zniszczenia, zepsucia lub upływu terminu przydatności do użycia lub spożycia. Występujące niedobory z tego tytułu, potwierdzone protokołem zaakceptowanym przez kierownika jednostki zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych
(zgodnie z art. 34 ust. 5 ustawy o rachunkowości).
Natomiast w przypadku częściowej utraty wartości użytkowej lub handlowej produktów w toku, np. na skutek uszkodzenia, konieczności obniżki cen, lub gdy nie znajdują nabywców zapasów – w przypadku przeznaczenia ich do sprzedaży, należy na dzień bilansowy dokonać aktualizacji ich wartości, doprowadzając ich wartość do realnej, możliwej do uzyskania na dzień bilansowy ceny sprzedaży netto. Skutki tej aktualizacji wyceny zalicza się również do pozostałych kosztów operacyjnych.

Ujęcie podatkowe

Przedstawione powyżej regulacje ustawy o rachunkowości pokrywają się w zasadzie z regulacjami podatkowymi. Nieznaczne odstępstwa dotyczą następujących zagadnień:
• koszt podatkowy jest możliwy do zaliczenia dopiero w miesiącu dokonania sprzedaży – nie wcześniej,
• likwidowane składniki majątku mogą być kosztem podatkowym tylko w przypadku prawidłowego udokumentowania ich likwidacji (protokół sporządzony i podpisany przez kierownika jednostki dotyczący utylizacji, inne wymagane prawem dokumenty),
• przepisy podatkowe nie uwzględniają pojęcia normalnych zdolności produkcyjnych – zaliczając w koszty podatkowe całość wydatków ponoszonych przez przedsiębiorstwo z tego tytułu.

Podstawa prawna:
art. 7 ust. 1, art. 17 ust. 2 pkt 4, art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 1 pkt 6 i ust. 3, art. 34 ust. 2 i 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn.zm.).

Piotr Rybicki
Źródło: Prawo Przedsiębiorcy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Hala nie była budynkiem. Gmina i tak chce podatku od nieruchomości

Stalowa hala pokryta plandeką stoi na betonowych blokach, które leżą luzem na kostce brukowej. Prezydent Stalowej Woli uznał, że nie jest budynkiem, bo nie jest trwale związana z gruntem. W tej samej interpretacji stwierdził jednak, że jest trwale związanym z gruntem przekryciem namiotowym i podlega podatkowi jako budowla. Jak tę samą cechę jednego obiektu można ocenić na dwa przeciwne sposoby?

VAT w 2027 r. Co obejmie solidarna odpowiedzialność?

Odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy obejmie także wybrane usługi niematerialne, w tym doradcze, zarządcze i rachunkowo-księgowe. Nowe przepisy będą mieć zastosowanie do usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od dnia 1 stycznia 2027 r. Podatnik nie poniesie współodpowiedzialności jeśli zapłaci za taką usługę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wyższe stawki ZUS w 2027 r. po przekroczeniu limitu Małego ZUS Plus

Pełny ZUS za styczeń 2027 r. może wynieść 2052,15 zł. To o 125,39 zł miesięcznie więcej niż w 2026 r., co w skali roku oznacza wzrost o 1504,68 zł. Znacznie większą zmianę mogą odczuć osoby, które w 2027 r. stracą prawo do Małego ZUS Plus i będą musiały przejść na pełne składki. O utracie ulgi może przesądzić nawet niewielkie przekroczenie limitu przychodów w 2026 r.

Kupiona innowacja to nie B+R. Kiedy projekty AI dają prawo do ulgi badawczo-rozwojowej? Jak udokumentować projekt AI na wypadek kontroli?

Coraz więcej przedsiębiorców inwestuje w sztuczną inteligencję i liczy, że koszty tych projektów rozliczy w ramach ulgi badawczo-rozwojowej. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny stawiają jednak wyraźną granicę: integracja gotowego modelu AI czy wdrożenie rynkowego systemu – nawet najbardziej zaawansowanego i „samouczącego się” – to nie działalność B+R. Ulga przysługuje dopiero temu, kto sam tworzy nową technologię i ponosi realne ryzyko badawcze. Wyjaśniamy, jak wygląda „podwójny test” fiskusa, co mówi Podręcznik Frascati i orzecznictwo NSA, które koszty w projektach IT są kwalifikowane, a które stanowią pułapkę – oraz jak udokumentować prace, by obronić odliczenie w razie kontroli.

REKLAMA

Agenci AI w biurze rachunkowym: po KSeF księgowi odzyskują czas na doradztwo

Ponad 70 proc. faktur z KSeF obsłużonych automatycznie już w pierwszym miesiącu – to wynik biura rachunkowego, które wdrożyło Agentów AI w systemie Comarch ERP Optima. Algorytmy przejęły sprawdzanie dokumentów, kategoryzację i dekretację, ograniczając rolę księgowego do zatwierdzenia gotowej operacji. Jak bardzo się to opłaca? Można to policzyć.

Rodzic, dziecko i KSeF – kto wystawia fakturę za wynajem nieruchomości małoletniego?

Czy małoletni wynajmujący garaż firmie może być czynnym podatnikiem VAT? Czyje dane i NIP powinny zawierać faktury za wynajem garażu przez małoletniego podatnika VAT?

Działalność nierejestrowana 2027 – ile możesz zarobić bez zakładania firmy?

Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie limit przychodów uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowanej. W związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę osoby fizyczne będą mogły osiągnąć w ciągu kwartału przychód do 11 137,50 zł bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej. Przekroczenie ustawowego limitu będzie skutkowało uznaniem wykonywanej aktywności za działalność gospodarczą i koniecznością dokonania wpisu do CEIDG w terminie 7 dni.

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania. W jakim wypadku od 2027 r. straci zwolnienie z CIT?

Jeżeli prezydent podpisze nowelizację, od 2027 r. sam najem mieszkań nie odbierze fundacji rodzinnej zwolnienia z CIT. Liczyć się będzie, komu fundacja wynajmuje lokal i czy po drodze stoi operator.

REKLAMA

Firma zamknięta, obowiązki zostają – jak prawidłowo rozliczyć VAT na koniec

Podatnicy, którzy zdecydują się na likwidację działalności gospodarczej, muszą złożyć deklarację VAT za ostatni okres jej prowadzenia oraz zgłoszenie VAT-Z. Niektórzy z nich muszą również sporządzić spis z natury. Przedstawiamy krok po kroku, jak należy wykonać te czynności.

Odszkodowanie zamiast pomocy z ARiMR. Czy rolnik zapłaci podatek? Skarbówka odpowiada

Spółka uprawiająca zboża i rośliny oleiste nie dostała z ARiMR pomocy za straty wywołane napływem płodów rolnych z Ukrainy, choć sąd uznał odmowę za wadliwą. Agencja chce teraz wypłacić tę samą kwotę jako odszkodowanie z ugody. Dyrektor KIS uznał, że odszkodowanie pełni tę samą funkcję co pomoc i tak jak ona jest przychodem z działalności rolniczej, do którego nie stosuje się ustawy o CIT.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA