Kategorie

Instrukcja inwentaryzacyjna dla organizacji non-profit

Podstawowym celem inwentaryzacji – zwłaszcza rocznej, jest wynikająca z ustawy o rachunkowości konieczność doprowadzenia danych ewidencji księgowej do ich wielkości rzeczywistych – wynikających z natury.

Jest wiele przyczyn, które powodują, że dane ewidencji różnią się - zarówno pod względem ilościowym, jak i wartościowym - od stanów, jakie kształtują się w naturze. Różnice te są z reguły tym większe, im więcej czasu upłynęło od ostatniej inwentaryzacji. Inwentaryzacja, zwłaszcza przeprowadzona na dzień bilansowy lub w czasie niezbyt odległym od tego dnia, niweluje te różnice, powodując, że opracowane sprawozdanie finansowe, oparte na danych ewidencji skorygowanych o wyniki inwentaryzacji, odzwierciedla stan faktyczny. Obok tego najważniejszego, ustawowego celu inwentaryzacji jednostki przy okazji osiągają jeszcze inne ważkie cele, a zwłaszcza:
• mogą dokonać oceny przydatności posiadanych aktywów, szczególnie rzeczowych aktywów obrotowych,
• mają okazję sprawdzić stopień lojalności i przydatności osób, którym powierzono w różnym zakresie poszczególne fragmenty posiadanego i wykorzystywanego do prowadzonej działalności mienia, a więc osób materialnie odpowiedzialnych.

Przedstawiona poniżej przykładowa instrukcja inwentaryzacyjna umożliwia przeprowadzenie inwentaryzacji w średnich i małych jednostkach, a w szczególności w jednostkach non-profit.
 
 

Instrukcja inwentaryzacyjna

Postanowienia ogólne

Na podstawie art. 4, 17, 26, 27 i 28-41 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) wprowadza się w jednostce pod nazwą ................................................. zwanej dalej - jednostką, poniższą instrukcję w sprawie przygotowania, dokonania oraz rozliczenia inwentaryzacji posiadanych składników aktywów i pasywów oraz innych wierzytelności i zobowiązań jednostki.

1. Jednostka stosuje zasady inwentaryzacji składników aktywów i pasywów oraz innych walorów, określone w art. 4, 17, 16, 27 i 28-41, a także w innych przepisach ustawy o rachunkowości, z uwzględnieniem postanowień niniejszej instrukcji, a także zasad wynikających ze stosowanej w jednostce dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości.

2. Nadzór nad całokształtem czynności inwentaryzacyjnych sprawuje główny księgowy jednostki. Kontrolę przygotowania, przebiegu i rozliczenia inwentaryzacji przeprowadzają członkowie komisji inwentaryzacyjnej. Kontrolę tę mogą też przeprowadzać - kierownik jednostki i jego zastępcy, główny księgowy oraz inni pracownicy wyznaczeni przez kierownika jednostki.

3. Arkusze (karty, protokoły) spisowe wykorzystywane do inwentaryzacji przeprowadzanej w formie spisów z natury traktuje się jako druki objęte ścisłą kontrolą zużycia i wydaje zespołom spisowym, po uprzednim ponumerowaniu i zaparafowaniu przez upoważnioną osobę z komórki księgowości, za pokwitowaniem w stosownej kontrolce. Po zakończeniu spisu przeprowadza się dokładne rozliczenie z pobranych arkuszy.

4. Jednostka stosuje następujące rodzaje, metody i zasady przeprowadzania inwentaryzacji aktywów i pasywów oraz innych składników:
a) w odniesieniu do rzeczowych i pieniężnych składników majątku:
• inwentaryzację okresową (w tym roczną, przeprowadzaną zgodnie z postanowieniami art. 26 i 27 ustawy o rachunkowości),
• inwentaryzację okolicznościową (np. zdawczo-odbiorczą), przeprowadzaną na okoliczność zaistnienia określonych zdarzeń, jak zmiana osób odpowiedzialnych materialnie, zdarzenia losowe (pożar, powódź, kradzież, włamanie itp.); po spełnieniu warunków wynikających z ustawy o rachunkowości inwentaryzacja okolicznościowa może być traktowana również jako inwentaryzacja okresowa, w tym - roczna,
• inwentaryzację niezapowiedzianą, której celem jest sprawdzenie przydatności, lojalności i uczciwości pracowników materialnie odpowiedzialnych, stanu zabezpieczenia składników, poprawności i terminowości sporządzania dokumentacji ruchu składnikami, ich ewidencji itp.; analogicznie jak wyżej - inwentaryzacja niezapowiedziana może być potraktowana jako okresowa (w tym roczna),
• inwentaryzację ciągłą, którą stosuje się do składników, których pomiar jest trudny, a równocześnie występują istotne wahania stanów w skali roku; warunkiem stosowania tej metody inwentaryzacji jest prowadzenie dla objętych nią rzeczowych składników aktywów obrotowych ewidencji ilościowo-wartościowej. Po spełnieniu warunków inwentaryzacja ta może być potraktowana jako okresowa (w tym roczna). W pozostałych przypadkach służy ona uwiarygodnieniu rezultatów i poprawności inwentaryzacji rocznej,
b) w odniesieniu do aktywów i pasywów inwentaryzowanych w drodze potwierdzeń (uzgodnień) sald oraz porównania stanów ewidencyjnych z posiadaną dokumentacją i ich weryfikacji:
• inwentaryzację roczną przeprowadzaną przez pracowników księgowości, a w szczególnych, bardziej skomplikowanych przypadkach (np. produkcja, w tym budowa środków trwałych w toku, skomplikowane rozliczenia wynikające z transakcji zagranicznych) przy udziale odpowiednich rzeczoznawców.

5. Na mocy decyzji kierownika jednostki, podjętej na wniosek głównego księgowego lub z własnej inicjatywy, możliwe jest zarządzenie i przeprowadzenie:
a) inwentaryzacji niezapowiedzianej w każdym czasie i w każdym rejonie spisowym,
b) powtórzenia inwentaryzacji lub przeprowadzenia dodatkowej inwentaryzacji uzupełniającej.
6. Instrukcja wchodzi w życie z dniem ....................
 

Przygotowanie inwentaryzacji

7. W celu przeprowadzenia inwentaryzacji kierownik jednostki powołuje bezterminowo - na wniosek głównego księgowego - co najmniej dwuosobową komisję inwentaryzacyjną oraz każdorazowo - dwuosobowe zespoły spisowe w liczbie niezbędnej do sprawnego, poprawnego i zgodnego z ustalonym harmonogramem przeprowadzenia spisów z natury rzeczowych i pieniężnych składników aktywów, uzgodnienia z bankami ulokowanych w nich środków pieniężnych i zaciągniętych kredytów lub pożyczek, a z kontrahentami - rozrachunków (z wyjątkiem rozrachunków publicznoprawnych i z osobami nieprowadzącymi ksiąg rachunkowych, a także należności spornych i wątpliwych), jak również dokonania porównania - w odniesieniu do składników niezinwentaryzowanych w formie spisów z natury lub uzgodnień sald - stanów wynikających z ksiąg rachunkowych z posiadaną dokumentacją oraz przeprowadzenia ich analizy i stosownej weryfikacji. Komisja inwentaryzacyjna - w miarę możliwości - może wykonywać czynności zespołu spisowego dokonującego inwentaryzacji określonych składników.

8. W skład komisji inwentaryzacyjnej i zespołów spisowych powołuje się osoby, których udział w tych organach zapewnia odpowiednią jakość oraz daje gwarancję spełnienia podstawowych celów inwentaryzacji. Nie mogą być do tych organów powoływane osoby odpowiedzialne materialnie za inwentaryzowane składniki, osoby prowadzące ich ewidencję i rozliczenia, a także główny księgowy.

9. Osoby materialnie odpowiedzialne zobowiązane są do odpowiedniego przygotowania do inwentaryzacji rejonów spisowych (uzupełnienie dokumentacji i ewidencji, wywieszek umożliwiających identyfikację inwentaryzowanych składników, usunięcie składników uznanych za nieprzydatne i wycofanych w drodze stosownego udokumentowania ich rozchodu i wycofania z rejonu spisowego, np. złomowania, likwidacji, ułożenie tych samych składników w jednym miejscu, a także podjęcie innych działań zapewniających sprawny i poprawny przebieg inwentaryzacji), uczestniczenia w przedinwentaryzacyjnej naradzie szkoleniowo-instruktażowej prowadzonej przez głównego księgowego i przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej, złożenia zespołowi spisowemu stosownych oświadczeń wstępnych i końcowych, uzgodnienia prowadzonej w rejonie spisowym ewidencji inwentaryzowanych składników z księgowością, aktywnego uczestnictwa w dokonywaniu inwentaryzacji, dopilnowania jej poprawności oraz prawidłowości sporządzania arkuszy spisowych, ustosunkowania się do ustalonych różnic inwentaryzacyjnych i złożenia w tej sprawie stosownych, pisemnych wyjaśnień, z podaniem przyczyn powstania i propozycji rozliczenia.

10. Przed przystąpieniem do inwentaryzacji kierownik jednostki wydaje odpowiednie zarządzenie wewnętrzne, określające objęte inwentaryzacją rejony spisowe, przedmiot i zakres inwentaryzacji oraz założone terminy, powołuje w miarę potrzeby komisję inwentaryzacyjną oraz zespoły spisowe.

11. Przed rozpoczęciem inwentaryzacji główny księgowy wraz z przewodniczącym komisji inwentaryzacyjnej organizują i przeprowadzają przedinwentaryzacyjną naradę szkoleniowo-instruktażową, z obowiązkowym udziałem członków komisji inwentaryzacyjnej, zespołów spisowych, osób odpowiedzialnych materialnie, głównych użytkowników określonych składników (np. środków trwałych i wyposażenia), kontrolerów spisowych, a także prowadzących ewidencję inwentaryzowanych składników pracowników księgowości. Przedmiotem narady są problemy przygotowania, przeprowadzenia, udokumentowania i rozliczenia efektów inwentaryzacji.
 

Przeprowadzenie inwentaryzacji
 

12. Spisów z natury środków pieniężnych, czeków, weksli, akcji, obligacji, bonów i innych wartości znajdujących się w kasach, a także rzeczowych składników aktywów trwałych i obrotowych dokonuje się w poszczególnych rejonach spisowych (lub bezpośrednio komisja inwentaryzacyjna) w obecności i przy czynnym udziale osób odpowiedzialnych materialnie, zgodnie z harmonogramem dołączonym do zarządzenia wewnętrznego kierownika jednostki w sprawie inwentaryzacji.

13. Ustalenia rzeczywistego stanu z natury ilości inwentaryzowanych składników dokonują - w przypadku spisów z natury - członkowie danego zespołu spisowego wspólnie z osobami odpowiedzialnymi materialnie, w drodze dokładnego ich przeliczenia, przemierzenia, przeważenia itp. Po tak ustalonej ilości każdy z inwentaryzowanych składników podlega wpisaniu do każdej pozycji arkusza spisowego (w odniesieniu do gotówki, weksli, czeków i innych walorów przechowywanych w kasie - do protokołu kontroli kasy) przez wyznaczonego do tego członka zespołu spisowego, w porozumieniu z osobami materialnie odpowiedzialnymi.

14. W przypadku spisów z natury tzw. artykułów nietypowych, np. artykułów zwałowych, ciężkich, przestrzennych, sypkich, kawałkowych, substancji płynnych itp., składowanych w zwałach na placach, przechowywanych w zbiornikach, kadziach, zasobnikach, tankach, pryzmach zbliżonych do brył geometrycznych o foremnych gabarytach, występujących w dużych ilościach, zespół spisowy wraz z osobami odpowiedzialnymi materialnie (i ewentualnie przy udziale powołanych przez kierownika jednostki kompetentnych rzeczoznawców), w celu ustalenia ilości, dokonuje ich przybliżonych obmiarów oraz szacunku w rezultacie stosowania odpowiednich formuł geometrycznych oraz stosownych obliczeń; w przypadku gdy jednostką miary danego składnika jest objętość, obliczenia na tym się kończą, zaś gdy jest nim np. ciężar - wówczas ustalone jednostki przestrzenne (objętość) trzeba przeliczyć na wagę, mnożąc je przez ustalone (również z reguły drogą przybliżonego szacunku) ich ciężary właściwe (nasycone).
W razie wystąpienia istotnych odchyleń między tak ustaloną ilością z natury a stanem ewidencyjnym na dzień spisu (np. przekraczających 5%, a w przypadku zwałów węgla, ziemi, glinki kaolinowej do wyrobu produktów ceramicznych, piasku itp. materiałów, przeliczanych na wagę przy zastosowaniu ciężarów właściwych - 10%), niezbędne jest podjęcie czynności uściślających, które mogą doprowadzić do dokładniejszych obmiarów (np. w drodze poprawienia foremności pryzmy), lub dokonanie przeważenia, przemierzenia czy też przeliczenia; w przypadkach wystąpienia odchyleń mieszczących się w powyższych przedziałach, za rzeczywiste można przyjąć stany ewidencyjne, pod warunkiem, że w określonych momentach roku można sprawdzić dokładniej posiadane stany zapasów (np. węgla w składzie opałowym - w miesiącach letnich, kiedy występują stany niskie i zerowe). Zaleca się również inwentaryzację tego typu składników metodą inwentaryzacji ciągłej oraz odrębne wyrywkowe składowanie i rozliczanie określonych ich partii.

15. Przed rozpoczęciem spisów z natury osoby materialnie odpowiedzialne zobowiązane są składać zespołom spisowym oświadczenia wstępne informujące, że inwentaryzowane składniki zostały poprawnie udokumentowane, a wszystkie związane z tym dokumenty zostały ujęte w prowadzonej przez nich ewidencji i przekazane do księgowości. Zamieszcza się w nim również symbole i daty ostatnich dowodów tego rodzaju (np. Pz, Wz, Rw, Zw, Po, Mm, Pw). W oświadczeniu tym zawarte jest również stwierdzenie, że na dzień inwentaryzacji zostały ze sobą uzgodnione ewidencje prowadzone w rejonie spisowym z księgowością. Zespół spisowy powinien dokonać oglądu stosownego protokołu w tej sprawie.

16. Po zakończeniu spisu osoby materialnie odpowiedzialne składają również oświadczenia końcowe, zawierające ewentualną ocenę przebiegu i poprawności inwentaryzacji oraz stwierdzenie, że w związku z dokonanym spisem nie wnoszą zastrzeżeń do rezultatów spisu i pracy zespołu, bądź wnoszą (jeśli wnoszą, to jakie).

17. Składniki niepełnowartościowe (uszkodzone, zniszczone, przestarzałe, niemodne itp.), nadmierne, zbędne itp., a także zapasy obce znajdujące się w jednostce w depozycie, obróbce, przerobie itp. spisuje się na oddzielnych arkuszach (kartach) spisowych.

18. W arkuszach spisowych podawane są wszystkie istotne informacje, a w szczególności:
a) na każdej karcie spisu:
• określenie objętego spisem pola spisowego,
• rodzaj inwentaryzacji,
• nazwiska, imiona i podpisy osób odpowiedzialnych materialnie, członków zespołu spisowego oraz innych osób uczestniczących przy spisie (np. obserwujących spis biegłych rewidentów),
• datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia spisu, w części ujętej na danym arkuszu,
b) w każdej pozycji spisu:
• określenie cech spisywanych składników, umożliwiające ich identyfikację (nazwy i symbole wynikające z indeksu materiałowego i przyjęte w prowadzonej przez jednostkę ewidencji),
• ilości spisywanych składników; w razie prowadzenia w danym rejonie spisowym (np. w sklepie detalicznym) jedynie ewidencji wartościowej, zespół podaje w arkuszu spisowym również ceny i wartości; może też on dokonać wstępnego rozliczenia spisu, wykorzystując w tym celu dane raportu sklepu,
c) adnotację, na której pozycji spis został zakończony, informacje opisowe i liczbowe dotyczące składników przyjmowanych i wydawanych w czasie spisu itp.

19. W czasie dokonywania spisów z natury nie powinno mieć miejsca przyjmowanie lub wydawanie składników aktywów. W przypadkach szczególnych przewodniczący komisji inwentaryzacyjnej może jednak, w porozumieniu z głównym księgowym, zarządzić dokonanie takich operacji. Należy wówczas dokonać stosownego opisu omawianych sytuacji, zarówno w odpowiednich pozycjach arkuszy spisowych, jak i w dowodach dokumentujących takie operacje. Należy np. zaznaczyć, czy w momencie wydawania (przyjmowania) dany składnik (przed tymi operacjami) został już ujęty do arkusza spisowego, czy też nie.

20. Korekty błędnych zapisów w arkuszach spisowych powinny być dokonywane przez członka zespołu spisowego, który je wprowadził, w sposób określony w dokumentacji opisującej przyjęte w jednostce zasady rachunkowości i zgodny z treścią art. 22 ust. 3 ustawy o rachunkowości, tj. przez skreślenie z zachowaniem czytelności dotychczasowej treści i liczb, wpisanie kwoty, ilości lub treści poprawionej oraz opatrzenie podpisem poprawiającego (i ew. przedstawiciela osób materialnie odpowiedzialnych). Nie należy dokonywać skreśleń i poprawek fragmentów liczb lub treści, dopisywania ze znakiem + lub -, wymazywania, podskrobywania, przerabiania liczb lub treści itp.

21. Spis z natury rzeczowych i pieniężnych (gromadzonych w kasach) składników aktywów przeprowadza się w jednostce w następujących terminach i z następującą częstotliwością:
a) środków trwałych znajdujących się w terenie strzeżonym - raz w ciągu 4 lat, w dowolnych okresach roku (zgodnie z harmonogramem stanowiącym załącznik do zarządzenia wewnętrznego kierownika jednostki); stwierdza się, że wszystkie będące w ewidencji jednostki środki trwałe znajdują się na terenie strzeżonym,
b) gotówki w kasie, czeków, weksli, akcji, obligacji, bonów oraz innych tego typu walorów przechowywanych w kasie - na koniec każdego roku obrotowego (tj. na dzień bilansowy), a także w terminach niezapowiedzianych - ustalonych przez głównego księgowego,
c) rzeczowych aktywów obrotowych (materiałów, towarów, produktów itp.) znajdujących się w strzeżonych składowiskach objętych ewidencją ilościowo-wartościową - raz w ciągu 2 lat, w dowolnych okresach roku; składniki tego typu, stanowiące artykuły nietypowe (zwałowe, ciężkie, przestrzenne itp.), podlegają też kontrolnej inwentaryzacji metodą ciągłą, a także wyrywkowo - oddzielnemu składowaniu i rozliczaniu wybranych ich partii w innych okresach roku,
d) towarów i opakowań znajdujących się w placówkach sprzedaży detalicznej i gastronomicznej oraz zapasów drewna w jednostkach prowadzących gospodarkę leśną - raz w roku, w dowolnym jego okresie,
e) składników obcych - w ostatnim kwartale każdego roku obrotowego; właścicielom tych składników główny księgowy jednostki zobowiązany jest przesłać w terminie 20 dni od daty zakończenia spisu informację o wynikach spisu wraz z dołączonymi kopiami arkuszy spisowych,
f) pozostałych rzeczowych składników aktywów - w ostatnim kwartale roku obrotowego.

22. Inwentaryzację środków pieniężnych ulokowanych w bankach oraz zaciągniętych kredytów, jak również rozrachunków (z wyłączeniem rozrachunków z tytułów publicznoprawnych i z osobami nieprowadzącymi ksiąg rachunkowych oraz należności spornych i wątpliwych) przeprowadza się w drodze uzyskania od banków na dzień 31 grudnia roku obrotowego wyciągu potwierdzającego stan sald z poszczególnych tytułów, zaś od kontrahentów potwierdzeń stanów na dzień 31 października każdego roku obrotowego; dla uzyskania potwierdzeń od kontrahentów główny księgowy zobowiązany jest wysłać im wniosek o potwierdzenie ze specyfikacją składników salda w terminie do 20 listopada roku obrotowego.

23. Inwentaryzacji należności spornych i wątpliwych, rozrachunków publicznoprawnych oraz z osobami nieprowadzącymi ksiąg rachunkowych oraz pozostałych aktywów i pasywów niezinwentaryzowanych w drodze spisów z natury lub potwierdzeń sald dokonuje się na ostatni dzień roku obrotowego przez porównanie stanów wynikających z prowadzonej ewidencji z posiadaną dokumentacją oraz ich analizę i weryfikację. Dotyczy to zwłaszcza wymienionych wyżej rozrachunków oraz wartości niematerialnych i prawnych, finansowych składników aktywów trwałych, pozostałych aktywów pieniężnych, środków trwałych w budowie (z wyjątkiem urządzeń i maszyn), długoterminowych aktywów finansowych, rozliczeń międzyokresowych czynnych i biernych, inwestycji krótkoterminowych, kapitałów (funduszy), rezerw na zobowiązania, funduszy specjalnych, a także składników inwentaryzowanych drogą spisu z natury lub uzgodnień sald, w przypadkach gdy w ten sposób w danym roku ich nie zinwentaryzowano (np. środków trwałych i rzeczowych składników aktywów obrotowych, w latach gdy nie dokonuje się ich spisów z natury).

24. Inwentaryzacji polegającej na uzgodnieniu stanów z bankami i kontrahentami oraz porównaniu danych ewidencji z dokumentacją i weryfikacji dokonują wyznaczeni przez głównego księgowego pracownicy księgowości, wspomagani w skomplikowanych przypadkach powołanymi przez kierownika jednostki ekspertami (pracownikami inżynieryjno-technicznymi, prawnikami, handlowcami itp.).

25. Inwentaryzację drogą weryfikacji potwierdzają sporządzane stosowne protokoły.

26. W zakresie rozrachunków publicznoprawnych celowe jest uzyskiwanie z właściwych urzędów skarbowych, ZUS i innych instytucji publicznoprawnych potwierdzeń dokonanych wpłat i zwrotów wpłat.
 

Rozliczenie inwentaryzacji

27. Po zakończeniu spisów z natury zespoły spisowe przekazują przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej kompletną dokumentację inwentaryzacyjną, zawierającą zwłaszcza:
a) wykorzystane (w tym anulowane) i niewykorzystane arkusze spisowe (które podlegają rozliczeniu przez pracownika księgowości),
b) protokoły kontroli kasy,
c) oświadczenia wstępne i końcowe osób odpowiedzialnych materialnie,
d) pisemne sprawozdanie zespołu spisowego dotyczące charakterystyki przebiegu spisu, wniesionych poprawek do arkuszy spisowych, stanu przygotowania rejonu spisowego do spisu, warunków przechowywania i zabezpieczenia składników w rejonach spisowych,
e) pozostałe dokumenty, m.in. rysunki pryzm artykułów zwałowych, obliczenia pomocnicze i techniczne itp.

28. Po dokonaniu wstępnej oceny otrzymanych od zespołów spisowych materiałów inwentaryzacyjnych komisja inwentaryzacyjna przekazuje je do wyceny i ustalenia różnic inwentaryzacyjnych. Główny księgowy zarządza sporządzenie arkuszy porównawczych (zestawień zbiorczych) spisów z natury lub zestawień różnic inwentaryzacyjnych, wycenę spisów z natury, ustalenie różnic inwentaryzacyjnych oraz rozliczenie zespołów spisowych z pobranych arkuszy spisowych.

29. Główny księgowy (lub podległe mu osoby) dokonuje pełnej kontroli jakości i poprawności dokumentacji przeprowadzonej inwentaryzacji, wyceny arkuszy spisowych oraz ustalenia różnic inwentaryzacyjnych, jak też kompensaty niedoborów i nadwyżek stwierdzonych w artykułach podobnych. Dokonuje się tego zarówno na podstawie arkuszy spisowych, jak i protokołów weryfikacji pozostałych aktywów i pasywów oraz dokumentacji dotyczącej uzgodnień (potwierdzeń) sald rozrachunków oraz środków lokowanych w bankach, jak też zaciągniętych kredytów.

30. Rezultaty rozliczenia inwentaryzacji z zaakcentowaniem ustalonych różnic inwentaryzacyjnych główny księgowy przekazuje przewodniczącemu komisji inwentaryzacyjnej w celu dokonania ich weryfikacji. W tym celu komisja inwentaryzacyjna analizuje stwierdzone różnice, inicjuje złożenie wyjaśnień osób odpowiedzialnych materialnie, ekspertów, zespołów spisowych, osób prowadzących ewidencję inwentaryzowanych składników i na tej podstawie formułuje wnioski dotyczące sposobu rozliczenia różnic. Komisja inwentaryzacyjna zobowiązana jest ponadto do zebrania pełnych informacji z różnych dostępnych źródeł, zarówno w sprawie przyczyn powstania i sposobów rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych, jak też w zakresie przydatności inwentaryzowanych składników, a także wykorzystania wyników inwentaryzacji dla doskonalenia działalności jednostki.

31. Komisja sporządza protokół (sprawozdanie) z dokonanej weryfikacji efektów inwentaryzacji, w którym formułuje wnioski pod adresem kierownika jednostki w zakresie sposobu rozliczenia i ujęcia w księgach stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych, a także w sprawach organizacyjnych, w tym w zakresie wykorzystania dorobku inwentaryzacji dla doskonalenia działalności (w tym inwentaryzacji) w przyszłości. Wnioski komisji podlegają zaopiniowaniu przez radcę prawnego i głównego księgowego jednostki.

32. Osoby odpowiedzialne materialnie zobowiązane są do złożenia komisji inwentaryzacyjnej wyjaśnień przyczyn powstania różnic inwentaryzacyjnych oraz propozycji w zakresie sposobu ich rozliczenia (w tym w zakresie ewentualnej kompensaty niedoborów i nadwyżek stwierdzonych na artykułach podobnych). O złożenie wyjaśnień komisja inwentaryzacyjna może zwrócić się też do odpowiednich rzeczoznawców, zespołu spisowego, osób prowadzących ewidencję inwentaryzowanych składników lub innych służb i komórek.

33. Na wniosek osób odpowiedzialnych materialnie, zespołu spisowego, osób prowadzących ewidencję inwentaryzowanych składników, a także z inicjatywy kierownika jednostki lub głównego księgowego może być dokonana kompensata niedoborów i nadwyżek stwierdzonych na artykułach podobnych, pod warunkiem że kompensacie mogą podlegać różnice stwierdzone w tym samym spisie, w tym samym rejonie spisowym oraz u tej samej osoby odpowiedzialnej, a ponadto z zachowaniem zasady, że kompensuje się mniejszą ilość po niższej cenie. Różnice po kompensacie podlegają odrębnemu rozpatrzeniu przez komisję, sformułowaniu wniosków w zakresie ich rozliczenia oraz wymagają decyzji kierownika jednostki co do tego rozliczenia.

34. Kierownik jednostki na wniosek komisji inwentaryzacyjnej zaopiniowany przez głównego księgowego i radcę prawnego podejmuje decyzję w sprawie sposobu rozliczenia oraz ujęcia w księgach roku obrotowego stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych. Decyzja ta podlega wykonaniu przez odpowiednie komórki (stanowiska, służby) jednostki, a w tym przez głównego księgowego, który zarządza dokonanie stosownych zapisów księgowych w księgach roku obrotowego.

35. Poza rozliczeniem osób odpowiedzialnych materialnie, korektą i urealnieniem stanów ewidencyjnych inwentaryzowanych składników aktywów i pasywów jednostki, efekty i dorobek inwentaryzacji wykorzystuje się dla porządkowania gospodarki mieniem oraz doskonalenia metod zarządzania i kierowania prowadzoną działalnością. Stosowne informacje w tym względzie wynikają z całokształtu dokumentacji inwentaryzacyjnej, a zwłaszcza ze spostrzeżeń zawartych w sprawozdaniach zespołów spisowych i kontrolerów spisowych oraz w protokołach komisji inwentaryzacyjnej.

36. Niniejsza instrukcja jest adresowana do wszystkich organów, służb, komórek i pracowników jednostki.
 


Tadeusz Naumiuk

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Składka zdrowotna a PIT - co się zmieni od 2022 roku?

    Składka zdrowotna a PIT. Projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT i ustawy o NFZ) przewiduje m.in. ujednolicenie stawki składki zdrowotnej do wysokości 9% dla wszystkich podatników oraz likwidację możliwości odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego od osób fizycznych. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Kwota wolna od podatku 30 tys. zł, kwota zmniejszająca podatek 5100 zł - PIT 2022

    Kwota wolna od podatku 2022. W opublikowanym 26 lipca br. projekcie nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) znalazła się m.in. nowa wysokość kwoty wolnej od podatku w PIT - 30 tys. zł - dla wszystkich podatników obliczających podatek według skali podatkowej. Taka kwota wolna od podatku w PIT uzyskana będzie dzięki podwyższeniu kwoty zmniejszającej podatek do wysokości 5100 zł (30 000 zł x 17% minus 5 100 zł = 0 zł). Ministerstwo Finansów wskazuje, że to europejski poziom kwoty wolnej od podatku, porównywalny z tym osiąganym w Niemczech czy Francji. To 10 razy większa kwota wolna niż jeszcze pięć lat temu. Nowa kwota wolna ma obowiązywać od 1 stycznia 2022 r. obok innych zmian w PIT.

    Ulga dla klasy średniej w PIT (ulga dla pracowników) od 2022 roku

    Ulga dla klasy średniej. W skierowanym 26 lipca br. do konsultacji projekcie nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) znalazła się nowa ulga podatkowa w PIT - tzw. ulga dla klasy średniej. Ministerstwo Finansów wskazuje, że w celu ochrony klasy średniej projekt nie tylko przewiduje podwyższenie do 120 000 zł progu rocznych dochodów, po przekroczeniu którego ma zastosowanie 32% stawka podatku, ale również ulgę podatkową dla pracowników. Ulga ta ma obowiązywać od 1 stycznia 2022 r. obok innych zmian w PIT. Na czym ma polegać ulga dla klasy średniej?

    Źródła dochodów Unii Europejskiej - zasoby własne UE

    Źródła dochodów Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do budżetów krajowych, budżet UE jest budżetem inwestycyjnym i nie może wykazywać deficytu. Unia Europejska osiągnęła kompromis ws. wiążącego harmonogramu wprowadzania nowych źródeł dochodów UE. Jakie nowe źródła dochodów zyska Unia?

    Podatki 2022 - kto zyska na zmianach podatkowych

    Polski Ład - kto zyska na zmianach podatkowych. Podwyżka kwoty wolnej od podatku PIT do 30 tys. zł, wzrost do 120 tys. zł progu podatkowego, podatkowe fair play i podatkowy restart gospodarki – to główne elementy podatkowej części Polskiego Ładu. 26 lipca 2021 r. rozpoczęły się konsultacje pakietu zmian podatkowych. Ministerstwo Finansów planuje, że nowe przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2022 r. Co się zmieni w podatkach od 2022 roku? Kto zyska a kto straci na tych zmianach?

    Zmiany w PIT od 2022 roku - projekt, szczegóły, nowe ulgi

    Zmiany w PIT od 2022 roku. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano 26 lipca 2021 r. szczegółowe założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (nr UD260). Tego samego dnia gotowy projekt nowelizacji wielu przepisów podatkowych został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Projekt ten stanowi część zmian legislacyjnych w ramach Polskiego Ładu. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów oraz Prezesa Rady Ministrów zmiany w PIT mają wejść w życie od początku 2022 roku. Jakie zmiany w PIT są zapisane w tym projekcie?

    Polski Ład: projekt ustawy podatkowej w konsultacjach

    Polski Ład: projekt ustawy podatkowej w konsultacjach. Przygotowany projekt ustawy podatkowej, będącej elementem Polskiego Ładu, został skierowany do konsultacji publicznych - poinformował 26 lipca 2021 r. minister finansów Tadeusz Kościński. Projekt zawiera m.in. kwotę wolną od podatku PIT w wysokości 30 tys. zł. Pierwsze czytanie tego projektu w Sejmie jest planowane za kilka tygodni, tak by proces legislacyjny zakończył się przed 30 listopada - poinformował premier Mateusz Morawiecki.

    Kiedy wszczęcie postępowania karnego skarbowego jest "instrumentalne"?

    Kiedy wszczęcie postępowania karnego skarbowego jest "instrumentalne"? Naczelny Sąd Administracyjny opublikował już uzasadnienie uchwały z 24 maja 2021 r. sygn. akt I FPS 1/21, zgodnie z którą sądy administracyjne są uprawnione do dokonywania oceny, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter instrumentalny i czy mogło skutecznie wywołać efekt w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uzasadnienie dostarcza cennych wskazówek, jak należy dokonywać oceny kryterium “instrumentalności”.

    Czy od 1 lipca 2021 r. złożenie JPK_VAT z oznaczeniami MPP jest błędem?

    JPK_VAT z oznaczeniami MPP. Od 1 lipca 2021 r. zmianie uległo rozporządzenie z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (ostatnia zmiana - w par. 11 uchylono pkt 2 ustępu 2, co oznacza, że ewidencja nie musi zawierać oznaczenia "MPP"). Jednocześnie ministerstwo nie zmieniło schemy JPK (zmiana będzie wprowadzona w nowym roku), zatem istnieje nadal możliwość wypełniania pola "MPP" w ewidencji. Czy obecnie - po wejściu w życie zmian w powyższym rozporządzeniu - złożenie w urzędzie JPK_VAT z oznaczeniami MPP będzie traktowane jako błąd?

    Jaka stawka VAT dla instalacji fotowoltaicznej?

    Stawka VAT dla instalacji fotowoltaicznej. Firma jest podwykonawcą. Wykonuje usługę montażu instalacji fotowoltaicznej na rzecz innego przedsiębiorcy na domu jednorodzinnym o powierzchni do 300 m2. Czy w takim przypadku można zastosować stawkę VAT 8%? Czy należy zastosować stawkę 23%?

    Rachunek do spłaty subwencji z PFR a biała lista podatników VAT

    Rachunek do spłaty subwencji z PFR a biała lista podatników VAT. Podatnicy VAT, którzy otrzymali subwencje z Tarczy Finansowej PFR mają wątpliwości, czy rachunek do spłaty subwencji otrzymanej z PFR ma być zgłoszony na białą listę?

    Amortyzacja podatkowa i rozliczenie leasingu - będą zmiany

    Amortyzacja podatkowa i leasing. W ramach pakietu uszczelniającego podatki Ministerstwo Finansów planuje zmianę w przepisach o amortyzacji składników majątku prywatnego wprowadzanego do majątku firmy. Zmienią się także zasady rozliczenia podatkowego sprzedaży majątku firmowego (np. przedmiotów wykupionych z leasingu) przez właścicieli firm – dowiedziała się PAP.

    Pracodawca zapłaci zaległe podatki. Pakiet uszczelniający podatki CIT, PIT, VAT

    Pakiet uszczelniający podatki CIT, PIT, VAT. Ministerstwo finansów chce rozbić solidarność pracodawców i pracowników, która ma miejsce w związku w wypłatą wynagrodzeń "pod stołem". W pakiecie uszczelniającym proponuje m.in., by po ujawnieniu takiej wypłaty to pracodawca, a nie pracownik musiał zapłacić zaległe podatki - dowiedziała się PAP.

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego - procedura wydania decyzji

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego to specjalna instytucja, umożliwiająca odciążenie majątku podatnika (a w określonych przypadkach również jego małżonka). Co kluczowe dla podatnika, może ona mieć miejsce nie tylko w toku egzekucji, ale również jeszcze przed wydaniem decyzji o wysokości zobowiązania i przed terminem wymagalności takiego. To narzędzie, w sposób zdecydowany, chroni interesy wierzyciela podatkowego, zwiększając jego możliwości uzyskania zobowiązania podatkowego. Można jednak zrozumieć obawy podatników przy funkcjonowaniu takiego odformalizowanego narzędzia - takie zabezpieczenie (nazywane „przedwymiarowym”) może być przecież ograniczeniem praw podatnika.

    Beneficjenci Tarczy Finansowej PFR 1.0 zaczynają spłatę subwencji

    W poniedziałek 26 lipca 2021 r. beneficjenci Tarczy Finansowej PFR 1.0 zaczynają spłatę części subwencji, które pozostała im po umorzeniu pozostałej kwoty wsparcia z PFR - powiedział PAP wiceprezes PFR Bartosz Marczuk.

    Rejestracja w punkcie kompleksowej obsługi (OSS)

    Rejestracja w punkcie kompleksowej obsługi (OSS). Ministerstwo Finansów przypomina o możliwości rejestracji w punkcie kompleksowej obsługi (OSS). Jak to zrobić?

    Umorzenie subwencji PFR - ujęcie w księgach rachunkowych

    Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że umorzenie subwencji finansowej (z Tarczy Finansowej PFR), które nastąpiło w 2021 roku powinno zostać ujęte w księgach rachunkowych roku, w którym nastąpiło to umorzenie. Zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych przez beneficjentów wsparcia począwszy od 1 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.

    Ceny benzyny w 2021 roku będą nadal rosły. Kiedy 6 zł za litr?

    Ceny benzyny. Zdaniem analityków e-petrol, sytuacja cenowa na rynku paliw w Polsce cały czas nie daje kierowcom podstaw do optymizmu. Według nich, spadek cen paliw w rafineriach w tym tygodniu nie zwiastuje dalszych obniżek i jednocześnie jest zbyt mały, by pokazał się w cenach paliw na stacjach.

    Nadgodziny kierowców - jak obliczyć prawidłowo?

    Nadgodziny kierowców - jak obliczyć? Państwowa Inspekcja Pracy wyjątkowo polubiła się z branżą transportową i tematem nadgodzin. Dlaczego? Dlatego, że praca „za kółkiem” i nadgodziny są tak samo nierozłączne jak bajkowy Bolek i Lolek czy też filmowy Flip i Flap. Dlatego nie ma się co dziwić inspektorom, którzy pierwsze co biorą pod lupę, w przypadku firmy transportowej, to rozliczenia godzinowe.

    Dochody z pracy za granicą – gdzie trzeba płacić podatek dochodowy (PIT)?

    Dochody z pracy za granicą a podatek. Miejsce zamieszkania osoby fizycznej wpływa na ustalenie czy podlega ona nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Trzeba podkreślić, że jeśli podatnik będzie miał stałe miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce.

    Płaca minimalna w 2022 roku wyniesie 3 tys. zł

    Płaca minimalna w 2022 roku. Od 1 stycznia 2022 r. minimalne wynagrodzenie za pracę (tzw. najniższa krajowa) ma wynosić 3 tys. zł, a minimalna stawka godzinowa ma być na poziomie 19,60 zł - zakłada projekt rozporządzenia Rady Ministrów.

    VAT e-commerce - rewolucja w handlu elektronicznym

    VAT e-commerce. Na pewno każdemu z nas zdarza się zamówić coś przez Internet. Z punktu widzenia konsumenta nie jest to nic trudnego – dodajemy produkt do koszyka, płacimy za niego i po jakimś czasie zamówienie dostarcza kurier we wskazane miejsce. Sprawa wygląda jednak zgoła inaczej z punktu widzenia przedsiębiorcy zajmującego się e-handlem. Zwłaszcza z podatkowego punktu widzenia rozliczenie tego rodzaju sprzedaży może być dość problematyczne. Dodatkowo do końca czerwca unijni sprzedawcy internetowi mogli być w nieco gorszej sytuacji niż ich konkurencja z USA czy Chin, która nie zawsze dbała o odprowadzenie podatku VAT. Między innymi z tych powodów 1 lipca 2021 r. w całej Unii Europejskiej weszły w życie przepisy podatkowe wprowadzające szereg zmian dotyczących handlu elektronicznego i importu tzw. małych przesyłek do Unii Europejskiej.

    Paczki spoza UE - zasady i koszty obsługi zgłoszeń celno-podatkowych od 1 lipca 2021 r.

    Paczki spoza UE - cło i podatki. Od 1 lipca 2021 r. na terenie całej Unii Europejskiej (także w Polsce) weszły w życie nowe przepisy (tzw. pakiet VAT e-commerce) dotyczące składania zgłoszeń celnych oraz poboru podatku VAT przez operatorów pocztowych. Od tego dnia każdy odbiorca towarów pochodzących spoza Unii Europejskiej (np. z Chin) jest zobowiązany do zapłaty należności celno-podatkowych. Obsługą tego procesu, z pewnymi wyjątkami, zajmuje się Poczta Polska, która przejęła obsługę celną przesyłek spoza UE, stając się podmiotem dokonującym zgłoszeń celnych działającym na rzecz odbiorcy przesyłki, czyli tzw. przedstawicielem pośrednim. Oznacza to, że pocztowcy mogą dokonać zgłoszenia celnego za klienta sprowadzającego towary ze sklepów internetowych np. w Azji.

    Rejestracja w e-TOLL - konieczna przed 30 września

    Rejestracja w e-TOLL. Do 30 września 2021 r. obowiązuje okres przejściowy, w którym funkcjonują dwa systemy – e-TOLL i viaTOLL. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa zachęcają przewoźników do szybkiej zmiany viaTOLL na e-TOLL i nie zostawiania tego na ostatni moment. Oprócz ulgi na zakup urządzeń OBU/ZSL, MF i KAS przygotowały pakiet kolejnych ułatwień dla przewoźników.

    Telewizor w kosztach podatkowych firmy

    Telewizor w kosztach firmy. Wydatek na zakup telewizora (używanego jako duży ekran komputerowy do wideokonferencji i sądowych rozpraw on-line) może zaliczyć do kosztów podatkowych przedsiębiorca (prawnik), który częściowo świadczy swoje usługi zdalnie ze swojego mieszkania. Jeżeli cena zakupu nie przekracza 10 tys. zł, to wydatek ten jest kosztem uzyskania przychodów w miesiącu oddania telewizora do używania. Natomiast nie może być kosztem telewizor, jeżeli nie będzie wykorzystywany dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i służyć będzie celom osobistym podatnika.