Handlowcy nie korzystają ze zwolnienia z VAT przy darowiznach

Ministerstwo Finansów w odpowiedź na interpelację poselską (nr 19568) wyjaśniło, iż uregulowania zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług nie zakładają - co do zasady - opodatkowania podatkiem od towarów i usług darowizn towarów (w tym m.in. artykułów żywnościowych na rzecz potrzebujących).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy opodatkowaniu VAT podlega przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny, ale tylko wtedy, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

W ustawie o VAT zawarte jest szczególne rozwiązanie odnoszące się do darowizn żywności. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy zwalnia się od podatku dostawę towarów przez producenta, której przedmiotem są produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, jeżeli są one przekazywane na rzecz organizacji pożytku publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje.

Zwolnienie to, wprowadzone ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1320) i obowiązujące od 1 stycznia 2009 r.

Rozwiązanie, aby wyłącznie producenci mogli korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie, wynika jednak ze specyfiki ich rozliczeń. U producentów żywności nie jest bowiem możliwe (w przeciwieństwie do handlowców) określenie podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług uwzględniającej realną wartość produktów spożywczych, gdyż do obliczenia tej podstawy uwzględnia się koszty wytworzenia, które w krótkim okresie co do zasady nie ulegają zmianie.

Zdaniem MF argumentacja taka nie znajduje natomiast uzasadnienia w przypadku handlowców dokonujących darowizn żywności, gdzie podstawa opodatkowania podatkiem VAT określona w art. 29 ust. 10 cytowanej ustawy pozwala na uaktualnienie ceny nabycia towarów będących przedmiotem darowizny, nawet przy towarach pełnowartościowych, na podstawie ich realnej wartości uwzględniającej np. upływający wkrótce termin przydatności do spożycia.

Adam Kuchta

www.ksiegowosc.infor.pl