REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

TSUE: Sąd ma ocenić, czy klauzula WIBOR szkodzi konsumentowi ale nie może oceniać samego wskaźnika

TSUE: Sąd ma ocenić, czy klauzula WIBOR szkodzi konsumentowi ale nie może oceniać samego wskaźnika
TSUE: Sąd ma ocenić, czy klauzula WIBOR szkodzi konsumentowi ale nie może oceniać samego wskaźnika
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Sąd krajowy ma obowiązek dokonania oceny, czy warunek umowny dotyczący zmiennej stopy oprocentowania opartej o WIBOR, powoduje znaczącą nierównowagę ze szkodą dla konsumenta - oceniła Rzeczniczka Generalna TSUE w opinii opublikowanej 11 września 2025 r. (sprawa C‑471/24 - J.J. przeciwko PKO BP S.A.) Dodała, że ocena ta nie może jednak odnosić się do wskaźnika WIBOR jako takiego ani do metody jego ustalania.

rozwiń >

Rzeczniczka Generalna TSUE: bank musi dokładnie informować konsumenta o skutkach zastosowania WIBOR-u w umowie kredytu

"Artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że zobowiązuje on sąd krajowy do dokonania oceny, czy warunek umowny dotyczący zmiennej stopy oprocentowania opartej o wskaźnik referencyjny WIBOR – stojąc w sprzeczności z wymogiem dobrej wiary – powoduje znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta" - napisano w czwartkowej opinii Rzeczniczki Generalnej TSUE.

Zaznaczono, że przedsiębiorca musi poinformować konsumenta w sposób wystarczająco precyzyjny i dokładny o nazwie stosowanego wskaźnika referencyjnego oraz o nazwie jego administratora, a także o potencjalnych konsekwencjach dla konsumenta wynikających ze stosowania tego wskaźnika, tak aby umożliwić mu oszacowanie przede wszystkim całkowitego kosztu kredytu.

"Sposób, w jaki kredytodawca dostarcza te informacje – pośrednio albo bezpośrednio – musi powodować w rezultacie, aby informacje te w pełni ujawniały zastosowaną metodę i główne elementy powodujące wahania stawki wskaźnika i nie dawały zniekształconego obrazu charakteru wskaźnika" - dodano.

Rzeczniczka generalna TSUE wskazała, że sąd krajowy w ogólnej ocenie nieuczciwego charakteru warunku umownego musi sprawdzić, czy kredytodawca, traktujący konsumenta w sposób sprawiedliwy i słuszny, mógł racjonalnie założyć, że konsument ten przyjąłby taki warunek w drodze negocjacji indywidualnych umowy.

REKLAMA

REKLAMA

Sąd nie może oceniać samego WIBOR-u i metody jego ustalania

"W tym celu należy sprawdzić, czy konsument wyraził świadomą zgodę na ryzyko wynikające ze stosowania spornego warunku umownego po otrzymaniu pełnych i dokładnych informacji. Ocena ta nie może jednak odnosić się do wskaźnika WIBOR jako takiego ani do metody jego ustalania" - napisała Rzeczniczka w swojej opinii.

"W sporze w postępowaniu głównym ocena sądu krajowego powinna ograniczać się do spornego warunku umownego i do wszystkich okoliczności towarzyszących zawarciu umowy, a z zakresu tej oceny powinno się wyłączyć kwestie związane z systemem zarządzania wskaźnikami" - dodała.

Stanowisko sądu w Częstochowie

Sąd Okręgowy w Częstochowie, który skierował zapytanie do TSUE stwierdził, że warunki umowne dotyczące zmiennego oprocentowania opartego na wskaźniku WIBOR można postrzegać jako sprzeczne z wymogiem dobrej wiary i powodujące znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta na tej podstawie, że konsumenta nie poinformowano należycie o ekspozycji na ryzyko związane ze zmiennym oprocentowaniem, a ryzyko to nie zostało równo podzielone między te strony.

Sąd w Częstochowie stwierdził również, że PKO jako kredytodawca znał sposób ustalania wskaźnika WIBOR i miał świadomość istniejących wątpliwości co do przejrzystości ustalania stawki WIBOR, ale nie zdecydował się na poinformowanie o tym konsumenta. Zdaniem sądu odsyłającego może to być postrzegane jako źródło braku równowagi między stronami umowy w odniesieniu do wszystkich aspektów związanych z tą umową.

TSUE: sąd musi zbadać uczciwość postanowień umownych dot. zmiennego oprocentowania

Rzeczniczka Generalna TSUE, odpowiadając na te stwierdzenia sądu w Częstochowie, wskazała, że do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy sporny warunek umowny ma nieuczciwy charakter w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13, co powinno odbyć się w drodze przeprowadzenia pełnej oceny kryteriów wynikających z orzecznictwa Trybunału.

Ocena ta musi obejmować w szczególności kwestię braku jasnych informacji, które mogłyby ograniczyć zdolność do zrozumienia ekonomicznych konsekwencji spornej umowy.

"W tym kontekście sąd odsyłający musi zbadać, czy nieprzekazanie dokładnych i wystarczających informacji mogło doprowadzić do zaburzenia równowagi na korzyść banku do tego stopnia, że spowodowało znaczącą nierównowagę wynikających ze spornej umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. W związku z tym sąd odsyłający musi ocenić w tym celu, czy kredytodawca (PKO), traktujący konsumenta (J.J.) w sposób sprawiedliwy i słuszny, mógł rozsądnie zakładać, że konsument ten przyjąłby taki warunek w drodze negocjacji indywidualnych umowy" - napisała Rzeczniczka.

W ocenie Rzeczniczki Generalnej TSUE, kredytodawca musi podać konsumentowi nazwy wskaźników referencyjnych i ich administratorów oraz informację o potencjalnych konsekwencjach dla konsumenta. Informacje te muszą zostać przekazane potencjalnym kredytobiorcom w wystarczająco precyzyjny i dokładny sposób, tak aby przeciętny konsument mógł uzyskać dostęp do odpowiednich publicznie dostępnych informacji i zapoznać się z głównymi elementami dotyczącymi metody zastosowanej do opracowania wskaźnika referencyjnego.

"Potencjalne konsekwencje dla konsumenta o istotnym znaczeniu to te, które wynikają z czynników mogących mieć wpływ na zakres zobowiązania konsumenta, w tym w szczególności ryzyko związane z wahaniami zmiennego oprocentowania oraz informacje o głównych elementach powodujących takie wahania" - napisała Rzeczniczka.

REKLAMA

"Z analizy ram wskaźnika referencyjnego ustanowionych rozporządzeniem 2016/1011 wynika, że wymóg przejrzystości przewidziany w dyrektywie 93/13, interpretowany w związku z tym rozporządzeniem, nie zobowiązuje kredytodawcy do bezpośredniego przekazywania bardziej szczegółowych informacji na temat metody wyznaczania wskaźnika referencyjnego niż informacje wymagane na podstawie rozporządzenia 2016/1011" - dodała.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne

W ocenie Rzeczniczki Generalnej TSUE, przejrzystość nie oznacza publikacji wzoru stosowanego do wyznaczania danego wskaźnika referencyjnego, lecz oznacza raczej ujawnianie elementów wystarczających do tego, aby zainteresowane podmioty mogły zrozumieć, w jaki sposób otrzymano wskaźnik referencyjny, oraz dokonać oceny jego reprezentatywności, adekwatności i przydatności do zamierzonego stosowania.

Komentarz ZBP

Rzeczniczka generalna TSUE potwierdziła prawidłowość wyznaczania WIBOR i realizację obowiązków informacyjnych - ocenia prezes Związku Banków Polskich, Tadeusz Białek.

"Sąd nie może badać metody ustalania wskaźnika WIBOR. Badanie metody wykracza poza zakres Dyrektywy konsumenckiej 93/13. Bank ma przekazać informacje o nazwie, administratorze i skutkach wzrostu wskaźnika na oprocentowanie kredytu. Banki realizowały te obowiązki" - powiedział prezes ZBP Tadeusz Białek, cytowany w komentarzu.

"Dyrektywa nie zobowiązuje banku do bezpośredniego przekazania informacji nt. metody wyznaczania wskaźnika. Zdaniem rzecznika informacje o metodzie znajdują się w Rozporządzeniu BMR, a szczegółowe informacje są udostępniane przez administratora wskaźnika tj. GPW Benchmark" - dodał.

Komentarz eksperta Santander Bank Polska

Piotr Bodył Szymala, Chief Adviser to the CEO, Santander Bank Polska, ocenia, że chociaż opinia jest sformułowana tak, że "pewnie znów każdy zobaczy w niej to, co chce", ale de facto Rzeczniczka potwierdziła, że nie ma podstaw - w realiach polskich - do podważania wskaźnika WIBOR.

"W dwóch krokach stawiana jest teza, że w polskich realiach, skoro jest tylko jeden reprezentatywny wskaźnik referencyjny i nakazane jest posługiwanie się nim - to sądy nie mogą tego podważać" - ocenił.

"Nawet jednak gdyby uznać, że postanowienia umowne dotyczące zmiennego oprocentowania opartego o WIBOR można oceniać w świetle dyrektywy, to i tak nie ma żadnych podstaw do ich kwestionowania. Potwierdzają to dotychczasowe liczone już w setkach wyroki polskich sądów, w których sędziowie wypowiadali się na ten temat i nie dopatrzyli się naruszenia praw konsumenckich - czy to w treści umowy, czy w sposobie wypełniania przez banki obowiązków informacyjnych" - dodał Piotr Bodył Szymala.

Pytania polskiego sądu

Sąd Okręgowy w Częstochowie skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej cztery pytania prejudycjalne: czy sądy krajowe mogą badać postanowienia umów kredytowych dotyczące zmiennego oprocentowania opartego o WIBOR, czy takie postanowienia podlegają kontroli pod kątem przejrzystości i zrozumiałości dla konsumenta, czy brak pełnej i jasnej informacji o ryzyku WIBOR może oznaczać, że klauzula jest nieuczciwa i narusza dobre obyczaje, a także - jeśli klauzula WIBOR zostanie uznana za abuzywną – czy umowa kredytowa może dalej funkcjonować tylko w formule opartej o marżę banku („margin-only”), czy też staje się nieważna w całości.

Opinia Rzecznika Generalnego poprzedza wyrok TSUE. Orzeczenia TSUE są najczęściej zbieżne ze stanowiskiem Rzecznika.
(PAP Biznes) pr/ pel/ jz/ asa/

Źródło: Opinia Rzeczniczki Generalnej Trybunału Sprawiedliwości UE Laili Mediny przedstawiona w dniu 11 września 2025 r. - sprawa C‑471/24 (J.J. przeciwko PKO BP S.A.)

Źródło: PAP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
VAT w 2027 r. Co obejmie solidarna odpowiedzialność?

Odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe sprzedawcy obejmie także wybrane usługi niematerialne, w tym doradcze, zarządcze i rachunkowo-księgowe. Nowe przepisy będą mieć zastosowanie do usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od dnia 1 stycznia 2027 r. Podatnik nie poniesie współodpowiedzialności jeśli zapłaci za taką usługę z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Wyższe stawki ZUS w 2027 r. po przekroczeniu limitu Małego ZUS Plus

Pełny ZUS za styczeń 2027 r. może wynieść 2052,15 zł. To o 125,39 zł miesięcznie więcej niż w 2026 r., co w skali roku oznacza wzrost o 1504,68 zł. Znacznie większą zmianę mogą odczuć osoby, które w 2027 r. stracą prawo do Małego ZUS Plus i będą musiały przejść na pełne składki. O utracie ulgi może przesądzić nawet niewielkie przekroczenie limitu przychodów w 2026 r.

Kupiona innowacja to nie B+R. Kiedy projekty AI dają prawo do ulgi badawczo-rozwojowej? Jak udokumentować projekt AI na wypadek kontroli?

Coraz więcej przedsiębiorców inwestuje w sztuczną inteligencję i liczy, że koszty tych projektów rozliczy w ramach ulgi badawczo-rozwojowej. Organy podatkowe i Naczelny Sąd Administracyjny stawiają jednak wyraźną granicę: integracja gotowego modelu AI czy wdrożenie rynkowego systemu – nawet najbardziej zaawansowanego i „samouczącego się” – to nie działalność B+R. Ulga przysługuje dopiero temu, kto sam tworzy nową technologię i ponosi realne ryzyko badawcze. Wyjaśniamy, jak wygląda „podwójny test” fiskusa, co mówi Podręcznik Frascati i orzecznictwo NSA, które koszty w projektach IT są kwalifikowane, a które stanowią pułapkę – oraz jak udokumentować prace, by obronić odliczenie w razie kontroli.

Rodzic, dziecko i KSeF – kto wystawia fakturę za wynajem nieruchomości małoletniego?

Czy małoletni wynajmujący garaż firmie może być czynnym podatnikiem VAT? Czyje dane i NIP powinny zawierać faktury za wynajem garażu przez małoletniego podatnika VAT?

REKLAMA

Działalność nierejestrowana 2027 – ile możesz zarobić bez zakładania firmy?

Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie limit przychodów uprawniający do prowadzenia działalności nierejestrowanej. W związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę osoby fizyczne będą mogły osiągnąć w ciągu kwartału przychód do 11 137,50 zł bez obowiązku rejestracji działalności gospodarczej. Przekroczenie ustawowego limitu będzie skutkowało uznaniem wykonywanej aktywności za działalność gospodarczą i koniecznością dokonania wpisu do CEIDG w terminie 7 dni.

Fundacja rodzinna wynajmuje mieszkania. W jakim wypadku od 2027 r. straci zwolnienie z CIT?

Jeżeli prezydent podpisze nowelizację, od 2027 r. sam najem mieszkań nie odbierze fundacji rodzinnej zwolnienia z CIT. Liczyć się będzie, komu fundacja wynajmuje lokal i czy po drodze stoi operator.

Firma zamknięta, obowiązki zostają – jak prawidłowo rozliczyć VAT na koniec

Podatnicy, którzy zdecydują się na likwidację działalności gospodarczej, muszą złożyć deklarację VAT za ostatni okres jej prowadzenia oraz zgłoszenie VAT-Z. Niektórzy z nich muszą również sporządzić spis z natury. Przedstawiamy krok po kroku, jak należy wykonać te czynności.

Odszkodowanie zamiast pomocy z ARiMR. Czy rolnik zapłaci podatek? Skarbówka odpowiada

Spółka uprawiająca zboża i rośliny oleiste nie dostała z ARiMR pomocy za straty wywołane napływem płodów rolnych z Ukrainy, choć sąd uznał odmowę za wadliwą. Agencja chce teraz wypłacić tę samą kwotę jako odszkodowanie z ugody. Dyrektor KIS uznał, że odszkodowanie pełni tę samą funkcję co pomoc i tak jak ona jest przychodem z działalności rolniczej, do którego nie stosuje się ustawy o CIT.

REKLAMA

Dodatkowa umowa z własnym pracownikiem. Płatnicy wciąż nieprawidłowo stosują złożone wnioski i oświadczenia podatkowe

Pracodawcy często decydują się na podjęcie ze swoimi pracownikami dodatkowej współpracy, np. na podstawie umów cywilnoprawnych. I choć takie postępowanie jest w pełni dopuszczalne, to jednak w praktyce może rodzić pewne trudności, np. związane ze stosowaniem wniosków i oświadczeń podatkowych.

Czy „automatyczne zaczytanie” faktury ustrukturyzowanej do ksiąg może być czynem zabronionym? Problem z fakturami „zerującymi”

Ponoć największą zaletą KSeF-u jest „automatyczne zaczytywanie” do ksiąg, w tym zwłaszcza ewidencji zakupu, otrzymywanych wirtualnie faktur ustrukturyzowanych: nie musimy tego robić – wyręcza nas oprogramowanie. Biorąc jednak pod uwagę, że możemy na co dzień otrzymywać w ten sposób faktury fałszywe albo zwyczajnie błędne, względnie wystawione po raz drugi (lub trzeci, również czwarty i piąty), rodzi się pytanie o skutki prawne owego „zaczytywania”.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA