Podatnik nie może płacić za błędy organu

Organy podatkowe zarejestrowały przedstawicielstwo zagranicznej spółki dla celów VAT w Polsce. Podatnik rozliczał VAT. Kiedy za kwiecień i lipiec 2005 r. przedstawicielstwo wystąpiło o zwrot nadwyżki VAT, organy podatkowe przeprowadziły kontrolę. Ostatecznie uznały, że przedstawicielstwo nie prowadzi we własnym imieniu i na własny rachunek działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Jest tylko częścią przedsiębiorstwa zagranicznego przedsiębiorcy. Przedstawicielstwo nie jest więc podatnikiem VAT.

W odwołaniu, a potem w skardze do sądu pełnomocnik strony wskazał na niekonsekwencje organów podatkowych. Wyjaśnił, że początkowo nie kwestionowano posiadanego przez przedstawicielstwo statusu podatnika VAT.

Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżącej. Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że co do zasady przedstawicielstwo powoływane jest przede wszystkim do reprezentacji przedsiębiorcy zagranicznego i nie ma na celu prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej. Dlatego dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju przedsiębiorca zagraniczny powinien utworzyć oddział. Jednak podkreślił, że dla określenia, czy dany podmiot jest podatnikiem VAT, miarodajne jest spełnianie określonych przesłanek, a nie zewnętrzna forma prowadzenia działalności.

Stanowisko sądu I instancji podzielił Naczelny Sąd Administracyjny. Podkreślił, że sąd I instancji nie przesądził wstecznie, czy skarżąca jest podatnikiem VAT. Jednocześnie NSA zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja o nadaniu przedstawicielstwu statusu podatnika VAT. Organ dokonał tylko technicznego wykreślenia z rejestru. W ocenie NSA jeśli z obrotu prawnego formalnie nie została usunięta decyzja o wpisaniu przedstawicielstwa do rejestru VAT, to powinno ono być traktowane jak podatnik. Jeżeli organ podatkowy się pomylił, to do czasu stwierdzenia nieważności tej decyzji podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji tego błędu.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt I FSK 1958 i 1959/07

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl