Zwolnienie zależy od przeznaczenia budynku

JAKI PROBLEM ROZSTRZYGNĘŁA IZBA

Podatnik jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowo -mieszkalnym wpisanym do rejestru zabytków. Nieruchomość została nabyta z mocy prawa nieodpłatnie na podstawie decyzji komunalizacyjnej z 20 listopada 1991 r. Obecnie budynek stanowi pustostan będący w złym stanie technicznym. Wcześniej wykorzystywany był na cele usługowo-mieszkalne, z przeważającą funkcją mieszkalną. W okresie ostatnich 5 lat na nieruchomość nie były ponoszone nakłady związane z budową, rozbudową i modernizacją. Nie poniesiono również wydatków na ulepszenie nieruchomości przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych, jak również w trakcie użytkowania. Nie korzystano też z prawa obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa nieruchomość znajduje się w jednostce, w której dopuszcza się jej przeznaczenie na cele usługowo-mieszkalne. Czy sprzedaż budynku podlega zwolnieniu przedmiotowemu, określonemu w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jako towar używany?

ODPOWIEDŹ IZBY

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT zwalnia się z podatku dostawę towarów używanych, pod warunkiem że w stosunku do tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zwolnienie dotyczy również używanych budynków i budowli lub ich części, będących przedmiotem umowy najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze.

Przez towary używane rozumie się budynki i budowle lub ich części – jeżeli od końca roku, w którym zakończono budowę tych obiektów, minęło co najmniej 5 lat. Artykuł 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT stanowi natomiast, że zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy. Zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Zatem ze zwolnienia określonego w pkt 10 wyłączono dostawę niezasiedlonych (niezamieszkanych po raz pierwszy) obiektów budownictwa mieszkaniowego.

Oznacza to, że w odniesieniu do niezasiedlonych (lub niezamieszkanych po raz pierwszy) obiektów budownictwa mieszkaniowego obowiązują szczególne regulacje. Dostawa takich obiektów nie może korzystać ani ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, ani ze zwolnienia określonego w pkt 10, nawet wówczas gdy dostawa dotyczy towarów używanych.

Natomiast w odniesieniu do lokali użytkowych znajdujących się w obiektach budownictwa mieszkaniowego, nie ma przeszkód, by dostawa tych lokali korzystała ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, jeżeli stanowią one towar używany w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W opisanej sprawie budynek stanowi budynek mieszkalny, gdyż w przeważającej części wykorzystywany był na cele mieszkaniowe. Budynek był już zasiedlony. A zatem dostawa części budynku przeznaczonej na cele mieszkaniowe (lokali mieszkalnych) będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Budynek ten został wybudowany w XIX wieku i może zostać uznany za towar używany, gdyż warunek konieczny do uznania go za taki – określony w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT – został spełniony. Ponadto, aby towar używany mógł skorzystać ze zwolnienia, w stosunku do tego towaru nie może przysługiwać dokonującemu jego dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Ten warunek również został spełniony.

Stosownie do art. 43 ust. 6 ustawy o VAT – zwolnienia nie stosuje się do dostawy towarów wymienionych w ust. 2 pkt 1, jeżeli przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych lub w trakcie użytkowania wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej, a podatnik: miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków; użytkował te towary w okresie krótszym niż 5 lat w celu wykonywania czynności opodatkowanych.

Podatnik nie poniósł żadnych wydatków na ulepszenie nieruchomości przed wprowadzeniem jej do ewidencji środków trwałych, jak również w trakcie jej użytkowania, zatem przepis art. 43 ust. 6 ustawy o VAT – stanowiący negatywną przesłankę dla zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 – nie znajduje dla niej zastosowania. W związku z faktem, że części użytkowe (lokale użytkowe) budynku spełniają definicję towaru używanego, uznać należy, że ich dostawa będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Opracowała Ewa Matyszewska