Diety za pracę społeczną stanowią przychód architektów

Wyjaśniając zasady opodatkowania diet wypłacanych na rzecz członków izb architektów Izba Skarbowa w Krakowie wyjaśniła, że w tym przypadku nie mamy do czynienia z przychodami otrzymanymi przez osoby pełniące obowiązki społeczne lub obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.; dalej ustawa o PIT). Pojęcie obowiązków społecznych lub obywatelskich odnosi się do zadań publicznych i państwowych, a nie do czynności związanych z zarządzaniem działalnością gospodarczą osoby prawnej, choćby miały charakter społeczny w tym znaczeniu, że niezwiązany z zatrudnieniem. Kwestie dotyczące działalności izb architektów określa ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz.U. z 2001 r. nr 5, poz. 42 z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 tej ustawy, izby architektów posiadają osobowość prawną, mogą także prowadzić działalność gospodarczą.

Stosownie do art. 13 pkt 7 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych. Zatem diety otrzymywane przez członków organów izb architektów stanowią przychody, o których mowa w art. 13 pkt 7 ustawy o PIT.

W konsekwencji do diet otrzymywanych przez członków izb architektów nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT zwalniający od podatku diety oraz zwrot kosztów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 2280 zł.

Oznacza to, że na okręgowej izbie architektów ciąży obowiązek płatnika, wynikający z art. 41 ust. 1 ustawy o PIT. Przepis ten zobowiązuje płatnika do poboru od wypłaconych kwot zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 19 proc. należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów. Natomiast po zakończeniu roku podatkowego płatnik jest zobligowany do przekazania podatnikowi i właściwemu dla podatnika urzędowi skarbowemu, w terminie do końca lutego roku następnego, imiennej informacji (PIT-8B) o wysokości uzyskanego dochodu.

Jednocześnie diety i inne należności za czas podróży otrzymywane przez członków organów izb architektów są wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ustawy o PIT – do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydawanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na terenie kraju oraz poza granicami kraju. Przepis ten stosuje się w sytuacji, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw.