Prawne podsumowanie maja 2012 r.

KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO

W dniu 3 maja 2012 r. weszła w życie nowelizacja ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 233, poz. 1381), którą:

-  uchylono restrykcyjne przepisy regulujące odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych, stąd też do spraw gospodarczych będą miały zastosowanie ogólne zasady postępowania cywilnego;

-  wzmocniono tzw. zasadę dyskrecjonalnej władzy sędziego, zgodnie z którą przewodniczący może zobowiązać pozwanego do złożenia odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie;

-  wskazano, że pisma przygotowawcze w toku sprawy mogą być składane tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu;

-  rozbudowano obowiązki sądu w zakresie udzielania pouczeń;

-  określono, że dwutygodniowy termin na wniesienie apelacji będzie uważny za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła apelację do sądu drugiej instancji;

-  wprowadzono możliwość zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania w drodze zażalenia;

-  wydłużono termin na złożenie sprzeciwu od wyroku zaocznego do dwóch tygodni od doręczenia pozwanemu wyroku;

-  zwiększono kwoty grzywien, którymi organ egzekucyjny może karać dłużników i inne osoby uchylające się lub utrudniające egzekucję.

PRAWO TELEKOMUNIKACYJNE

W dniu 4 maja 2012 roku weszła w życie część przepisów nowelizacji ustawy - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2011 r. Nr 234, poz. 1390), którą:

-  wskazano, że dostawca publicznie dostępnej usługi telekomunikacyjnej (dalej „dostawca”) jest obowiązany bezpłatnie zapewnić abonentowi będącemu stroną zawartej umowy próg kwotowy, po przekroczeniu którego dostawca będzie obowiązany do natychmiastowego poinformowania abonenta o fakcie jego przekroczenia lub zablokowania na żądanie abonenta możliwości wykonywania połączeń na numery usług o podwyższonej opłacie i odbierania połączeń z takich numerów, chyba że nie będą powodowały obowiązku zapłaty po stronie abonenta;

-  wskazano, że dostawca jest także obowiązany, na żądanie abonenta, do nieodpłatnego blokowania połączeń wychodzących na numery poszczególnych rodzajów usług o podwyższonej opłacie oraz połączeń przychodzących z takich numerów, chyba że takie połączenia nie będą powodowały obowiązku zapłaty po stronie abonenta;

-  określono, że dostawca jest również obowiązany umożliwić abonentowi określenie maksymalnej ceny za jednostkę rozliczeniową usługi albo ceny za połączenie, w przypadku usługi taryfikowanej za całe połączenie i nieodpłatnego blokowania połączeń wychodzących na numery usług o podwyższonej opłacie, których cena przekracza cenę maksymalną określoną przez abonenta w żądaniu oraz połączeń przychodzących z takich numerów, chyba że takie połączenia nie będą powodowały obowiązku zapłaty po stronie abonenta.

OPŁATY ZA PRZEJAZD AUTOSTRADĄ

W dniu 12 maja 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie stawek opłat za przejazd autostradą (Dz. U. z 2012 r., poz. 467), którym:

-  wprowadzono nowe stawki opłat pobieranych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oraz drogową spółkę specjalnego przeznaczenia, która opłaty pobiera na warunkach określonych w umowie, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o drogowych spółkach specjalnego przeznaczenia lub wykonawcę, o którym mowa w art. 9 ust. 3 tej ustawy; za przejazd 1 kilometra autostrady;

-  uregulowano, że stawka za przejazd 1 kilometra autostrady motocyklem wyniesie 0,05 zł (zamiast 0,10 zł); natomiast stawka za przejazd 1 kilometra autostrady samochodem osobowym (kategoria 2) wyniesie 0,10 zł (zamiast 0,20 zł).

 

TAKSA NOTARIALNA

W dniu 26 maja 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 maja 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 542, dalej „Rozporządzenie”), którym:

-  określono, że za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku maksymalna stawka wynosi 150 zł;

-  określono, że za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego testament zawierający zapis windykacyjny maksymalna stawka wynosi 200 zł;

-  określono, że za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia testamentowego z zapisem windykacyjnym maksymalna stawka wynosi 100 zł;

-  określono, że za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę deweloperską oraz umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę, w tym w wykonaniu umowy deweloperskiej, maksymalna stawka wynosi połowę stawki z § 3 Rozporządzenia, która jest uzależniona od wartości przedmiotu czynności notarialnej.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE

W dniu 25 maja 2012 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę nowelizującą ustawę - Kodeks karny oraz ustawę o systemie ubezpieczeń, której przewidywany termin wejścia w życie to 31 maja 2012 r. Nowelizacją:

-  utrzymano w mocy przepisy ustawy, zgodnie z którymi w razie nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wymierzyć płatnikowi składek opłatę dodatkową do wysokości 100% nieopłaconych składek;

-  dodano przepis, zgodnie z którym w stosunku do płatnika składek będącego osobą fizyczną, skazanego prawomocnym wyrokiem za nieopłacenie składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości dodatkowej opłaty za ten sam czyn nie wymierza się;

-  określono, że jeśli wszczęte zostanie postępowanie w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie dotyczące nieopłacenia składek lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości, to nie wszczyna się postępowania o wymierzenie dodatkowej opłaty płatnikowi będącemu osobą fizyczną za ten sam czyn, a wszczęte już postępowanie w tej sprawie zawiesza się do dnia zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie;

-  określono, że w przypadku zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie prawomocnym skazaniem płatnika za nieopłacenie składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości, wszczęte postępowanie o wymierzenie opłaty dodatkowej za ten sam czyn umarza się z urzędu oraz, że decyzję o wymierzeniu dodatkowej opłaty za ten sam czyn uchyla się z urzędu, a pobraną opłatę zwraca się płatnikowi w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego za przestępstwo lub wykroczenie.

ORZECZNICTWO SN

W dniu 8 września 2011 r. Sąd Najwyższy („SN”) podjął uchwałę, w której uznał, że właścicielowi nieruchomości nie przysługuje wobec nieuprawnionego posiadacza służebności przesyłu roszczenie o naprawienie szkody z powodu obniżenia jej wartości, związanego z normalnym korzystaniem z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści takiej służebności (sygn. akt III CZP 43/11).

W uchwale SN uznał, że nie można uznać za pogorszenie rzeczy takiego zmniejszenia jej wartości, które podlega kompensacji z racji wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy. SN wskazał, że pogorszenie nieruchomości, wynikłe z wybudowania na niej urządzeń elektroenergetycznych jest rekompensowane poprzez świadczenie, jakie właściciel może uzyskać w związku z obciążeniem jego prawa służebnością przesyłu.

Maciej Szulikowski

radca prawny i partner zarządzający

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna