Jak rozliczyć składki zdrowotne za ryczałtowca za 2022 r. 13 przykładów [Infor]

Udostępniamy fragment publikacji opracowania „Roczne rozliczenie składki zdrowotnej” Wydawnictwa Infor SA.

Dla osób rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wysokość składki zdrowotnej jest uzależniona od dwóch czynników, tj. od przychodów przedsiębiorcy oraz przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, za IV kwartał roku poprzedniego, ogłaszanego przez GUS (dalej: przeciętne wynagrodzenie). Sama składka może być ustalana na dwa
sposoby:
■ liczona na bieżąco i zależna od wielkości faktycznie uzyskanych przychodów w danym
roku składkowym albo
■ liczona w sposób uproszczony (z dochodu uzyskanego w roku poprzednim).

Składka zdrowotna obliczana od faktycznie uzyskanych przychodów roku bieżącego

Od 2022 r. wyliczenie składki zdrowotnej u osób rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest zależne od osiągniętego przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ustawa ta za przychód uznaje otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze
i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Składka na ubezpieczenie zdrowotne dla ryczałtowców wynosi 9% podstawy jej wymiaru. Podstawa wymiaru składki zdrowotnej jest wyliczana według trzech
stawek:
■ 60% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach nieprzekraczających 60 000 zł,
■ 100% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach w przedziale od 60 000 zł do 300 000 zł,
■ 180% przeciętnego wynagrodzenia przy rocznych przychodach przekraczających 300 000 zł.

Dla ustalenia, w której stawce znajduje się przedsiębiorca, przyjmuje się przychody pomniejszane o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie ustawy o pdof. 

Ostateczna wysokość składki zdrowotnej dla osób rozliczających podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest zależna od przeciętnego wynagrodzenia. Przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2022 r. wyniosło 6965,94 zł. W związku z tym w 2023 r. wysokość składki zdrowotnej jest następująca:

■ jeżeli uzyskany od początku roku przychód nie przekracza 60 000 zł, składka zdrowotna wynosi 376,16 zł (6965,94 zł x 60% = 4179,56 zł x 9%),
■ jeżeli uzyskany od początku roku przychód nie przekracza 300 000 zł, składka zdrowotna wynosi 626,93 zł (6965,94 zł x 100% = 6965,94 zł x 9%),
■ jeżeli uzyskany od początku roku przychód przekroczy 300 000 zł, składka zdrowotna wynosi 1128,48 zł (6965,94 zł x 180% = 12 538,69 zł x 9%).

Wymagane jest bieżące śledzenie przychodu przez płatnika składek. Wyższa składka należna jest dopiero od tego miesiąca, w którym zostanie przekroczony kolejny próg przychodowy. W tej sytuacji przedsiębiorca ma obowiązek zapłacić wyższą składkę zdrowotną również za wcześniejsze miesiące. Służy temu tzw. roczne rozliczenie składki zdrowotnej, które przedsiębiorcy sporządzają w maju następnego roku kalendarzowego.

Składka zdrowotna ustalana w uproszczony sposób

Przedsiębiorcy, którzy w 2023 r. wybrali jako formę opodatkowania ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, mają prawo do opłacania tzw. składki zdrowotnej uproszczonej. Rozwiązanie to jest możliwe, jeżeli został spełniony warunek prowadzenia działalności przez cały poprzedni rok kalendarzowy. Formę uproszczoną można zastosować, gdy w poprzednim roku przedsiębiorca korzystał z opodatkowania:
■ według skali podatkowej,
■ podatkiem liniowym,
■ podatkiem z kwalifikowanych praw własności intelektualnej,
■ ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Osoby, które nie prowadziły działalności gospodarczej w roku poprzednim, nie mają możliwości skorzystania z uproszczonej formy wyliczenia składki zdrowotnej. Oznacza to, że nie mogą z niej skorzystać osoby, które zawiesiły działalność choćby na miesiąc lub rozpoczęły
działalność w trakcie 2022 r. 

Metoda uproszczona, przy określaniu miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, pozwala przedsiębiorcy przyjąć kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym pomniejszoną o kwotę opłaconych w poprzednim roku kalendarzowym składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu. 

Ustalona tym sposobem miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej obowiązuje ubezpieczonego przez cały rok kalendarzowy (wyjątek stanowi sytuacja, gdy ubezpieczony zakończył działalność gospodarczą, by następnie podjąć nową).

PRZYKŁAD
Przedsiębiorca, który w ubiegłym roku osiągnął przychód wyższy niż 60 000 zł, ale nie wyższy niż 300 000 zł, mógł zadeklarować w styczniu 2023 r. opłacanie składki zdrowotnej w miesięcznej wysokości 626,93 zł. Jeżeli jego przychód przekroczył w roku ubiegłym 300 000 zł, może płacić tę składkę przez cały kolejny rok w wysokości 1128,48 zł.

Więcej w poradniku Grupy Wydawniczej Infor SA:

Od 1 stycznia 2022 r. zmieniły się zasady ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Sposób ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej przez te osoby zależy od rodzaju prowadzonej działalności i formy opodatkowania. Ponadto na część płatników składek nałożony został obowiązek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Po raz pierwszy takiego rozliczenia należy dokonać za rok 2022 w miesięcznych dokumentach rozliczeniowych za kwiecień 2023 r. składanych w terminie do 22 maja 2023 r.

W poradniku w praktyczny sposób wyjaśniono, jak dokonać rozliczenia rocznego składki zdrowotnej za rok 2022. Wyjaśniono w nim m.in.:

• jak obliczyć podstawę wymiaru składki zdrowotnej – w zależności od rodzaju prowadzonej działalności i formy opodatkowania,
• kto może ustalić składkę zdrowotną w uproszczony sposób,
• jak rozliczyć roczną podstawę wymiaru i składkę zdrowotną w przypadku zmiany formy opodatkowania w trakcie roku,
• jakie są zasady zwrotu nadpłaconej składki zdrowotnej.

Dzięki przykładom i praktycznym wskazówkom zawartym w poradniku sporządzenie po raz pierwszy rozliczenia składki zdrowotnej stanie się łatwiejsze.

W opracowaniu wykorzystano materiały opublikowane w Grupie Wydawniczej Infor PL S.A. – przede wszystkim w „Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń”, a także w „Monitorze Księgowego”.

Polecamy opracowanie „Roczne rozliczenie składki zdrowotnej” Wydawnictwa Infor SA.